Livro 4, § 13 — Novo Testamento

Πρὸ δὲ τῆς ἑορτῆς τοῦ πάσχα εἰδὼς ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἦλθεν αὐτοῦ ἡ ὥρα ἵνα μεταβῇ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου πρὸς τὸν πατέρα ἀγαπήσας τοὺς ἰδίους τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ εἰς τέλος ἠγάπησεν αὐτούς. καὶ δείπνου γινομένου, τοῦ διαβόλου ἤδη βεβληκότος εἰς τὴν καρδίαν ἵνα παραδοῖ αὐτὸν Ἰούδας Σίμωνος Ἰσκαριώτου, εἰδὼς ὅτι πάντα ἔδωκεν αὐτῷ ὁ πατὴρ εἰς τὰς χεῖρας, καὶ ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐξῆλθεν καὶ πρὸς τὸν θεὸν ὑπάγει, ἐγείρεται ἐκ τοῦ δείπνου καὶ τίθησιν τὰ ἱμάτια καὶ λαβὼν λέντιον διέζωσεν ἑαυτόν· εἶτα βάλλει ὕδωρ εἰς τὸν νιπτῆρα, καὶ ἤρξατο νίπτειν τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν καὶ ἐκμάσσειν τῷ λεντίῳ ᾧ ἦν διεζωσμένος. ἔρχεται οὖν πρὸς Σίμωνα Πέτρον. λέγει αὐτῷ· Κύριε, σύ μου νίπτεις τοὺς πόδας; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ὃ ἐγὼ ποιῶ σὺ οὐκ οἶδας ἄρτι, γνώσῃ δὲ μετὰ ταῦτα. λέγει αὐτῷ Πέτρος· Οὐ μὴ νίψῃς μου τοὺς πόδας εἰς τὸν αἰῶνα. ἀπεκρίθη Ἰησοῦς αὐτῷ· Ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ’ ἐμοῦ. λέγει αὐτῷ Σίμων Πέτρος· Κύριε, μὴ τοὺς πόδας μου μόνον ἀλλὰ καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν κεφαλήν. λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὁ λελουμένος οὐκ ἔχει χρείαν εἰ μὴ τοὺς πόδας νίψασθαι, ἀλλ’ ἔστιν καθαρὸς ὅλος· καὶ ὑμεῖς καθαροί ἐστε, ἀλλ’ οὐχὶ πάντες. ᾔδει γὰρ τὸν παραδιδόντα αὐτόν· διὰ τοῦτο εἶπεν ὅτι Οὐχὶ πάντες καθαροί ἐστε.

Pro de tes heortes tou pascha eidos ho Iesous hoti elthen autou he hora hina metabe ek tou kosmou toutou pros ton patera agapesas tous idious tous en to kosmo eis telos egapesen autous. kai deipnou ginomenou, tou diabolou ede beblekotos eis ten kardian hina paradoi auton Ioudas Simonos Iskariotou, eidos hoti panta edoken auto ho pater eis tas cheiras, kai hoti apo theou exelthen kai pros ton theon hypagei, egeiretai ek tou deipnou kai tithesin ta himatia kai labon lention diezosen heauton; eita ballei hydor eis ton niptera, kai erxato niptein tous podas ton matheton kai ekmassein to lentio ho en diezosmenos. erchetai oun pros Simona Petron. legei auto; Kyrie, sy mou nipteis tous podas? apekrithe Iesous kai eipen auto; Ho ego poio sy ouk oidas arti, gnose de meta tauta. legei auto Petros; Ou me nipses mou tous podas eis ton aiona. apekrithe Iesous auto; Ean me nipso se, ouk echeis meros met’ emou. legei auto Simon Petros; Kyrie, me tous podas mou monon alla kai tas cheiras kai ten kephalen. legei auto ho Iesous; Ho leloumenos ouk echei chreian ei me tous podas nipsasthai, all’ estin katharos holos; kai hymeis katharoi este, all’ ouchi pantes. edei gar ton paradidonta auton; dia touto eipen hoti Ouchi pantes katharoi este.

Ὅτε οὖν ἔνιψεν τοὺς πόδας αὐτῶν καὶ ἔλαβεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ ἀνέπεσεν, πάλιν εἶπεν αὐτοῖς· Γινώσκετε τί πεποίηκα ὑμῖν; ὑμεῖς φωνεῖτέ με Ὁ διδάσκαλος καὶ Ὁ κύριος, καὶ καλῶς λέγετε, εἰμὶ γάρ. εἰ οὖν ἐγὼ ἔνιψα ὑμῶν τοὺς πόδας ὁ κύριος καὶ ὁ διδάσκαλος, καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τοὺς πόδας· ὑπόδειγμα γὰρ ἔδωκα ὑμῖν ἵνα καθὼς ἐγὼ ἐποίησα ὑμῖν καὶ ὑμεῖς ποιῆτε. ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ ἔστιν δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ οὐδὲ ἀπόστολος μείζων τοῦ πέμψαντος αὐτόν. εἰ ταῦτα οἴδατε, μακάριοί ἐστε ἐὰν ποιῆτε αὐτά. οὐ περὶ πάντων ὑμῶν λέγω· ἐγὼ οἶδα τίνας ἐξελεξάμην· ἀλλ’ ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ· Ὁ τρώγων μου τὸν ἄρτον ἐπῆρεν ἐπ’ ἐμὲ τὴν πτέρναν αὐτοῦ. ἀπ’ ἄρτι λέγω ὑμῖν πρὸ τοῦ γενέσθαι, ἵνα πιστεύσητε ὅταν γένηται ὅτι ἐγώ εἰμι. ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ λαμβάνων ἄν τινα πέμψω ἐμὲ λαμβάνει, ὁ δὲ ἐμὲ λαμβάνων λαμβάνει τὸν πέμψαντά με.

Hote oun enipsen tous podas auton kai elaben ta himatia autou kai anepesen, palin eipen autois; Ginoskete ti pepoieka hymin? hymeis phoneite me Ho didaskalos kai Ho kyrios, kai kalos legete, eimi gar. ei oun ego enipsa hymon tous podas ho kyrios kai ho didaskalos, kai hymeis opheilete allelon niptein tous podas; hypodeigma gar edoka hymin hina kathos ego epoiesa hymin kai hymeis poiete. amen amen lego hymin, ouk estin doulos meizon tou kyriou autou oude apostolos meizon tou pempsantos auton. ei tauta oidate, makarioi este ean poiete auta. ou peri panton hymon lego; ego oida tinas exelexamen; all’ hina he graphe plerothe; Ho trogon mou ton arton eperen ep’ eme ten pternan autou. ap’ arti lego hymin pro tou genesthai, hina pisteusete hotan genetai hoti ego eimi. amen amen lego hymin, ho lambanon an tina pempso eme lambanei, ho de eme lambanon lambanei ton pempsanta me.

Ταῦτα εἰπὼν ὁ Ἰησοῦς ἐταράχθη τῷ πνεύματι καὶ ἐμαρτύρησεν καὶ εἶπεν· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με. ἔβλεπον εἰς ἀλλήλους οἱ μαθηταὶ ἀπορούμενοι περὶ τίνος λέγει. ἦν ἀνακείμενος εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Ἰησοῦ, ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς· νεύει οὖν τούτῳ Σίμων Πέτρος πυθέσθαι τίς ἂν εἴη περὶ οὗ λέγει. ἀναπεσὼν ἐκεῖνος οὕτως ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ Ἰησοῦ λέγει αὐτῷ· Κύριε, τίς ἐστιν; ἀποκρίνεται ὁ Ἰησοῦς· Ἐκεῖνός ἐστιν ᾧ ἐγὼ βάψω τὸ ψωμίον καὶ δώσω αὐτῷ· βάψας οὖν τὸ ψωμίον δίδωσιν Ἰούδᾳ Σίμωνος Ἰσκαριώτου. καὶ μετὰ τὸ ψωμίον τότε εἰσῆλθεν εἰς ἐκεῖνον ὁ Σατανᾶς. λέγει οὖν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὃ ποιεῖς ποίησον τάχιον. τοῦτο δὲ οὐδεὶς ἔγνω τῶν ἀνακειμένων πρὸς τί εἶπεν αὐτῷ· τινὲς γὰρ ἐδόκουν, ἐπεὶ τὸ γλωσσόκομον εἶχεν Ἰούδας, ὅτι λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἀγόρασον ὧν χρείαν ἔχομεν εἰς τὴν ἑορτήν, ἢ τοῖς πτωχοῖς ἵνα τι δῷ. λαβὼν οὖν τὸ ψωμίον ἐκεῖνος ἐξῆλθεν εὐθύς. ἦν δὲ νύξ.

Tauta eipon ho Iesous etarachthe to pneumati kai emartyresen kai eipen; Amen amen lego hymin hoti ehis ex hymon paradosei me. eblepon eis allelous ohi mathetai aporoumenoi peri tinos legei. en anakeimenos ehis ek ton matheton autou en to kolpo tou Iesou, hon egapa ho Iesous; neuei oun touto Simon Petros pythesthai tis an eie peri hou legei. anapeson ekeinos houtos epi to stethos tou Iesou legei auto; Kyrie, tis estin? apokrinetai ho Iesous; Ekeinos estin ho ego bapso to psomion kai doso auto; bapsas oun to psomion didosin Iouda Simonos Iskariotou. kai meta to psomion tote eiselthen eis ekeinon ho Satanas. legei oun auto ho Iesous; Ho poieis poieson tachion. touto de oudeis egno ton anakeimenon pros ti eipen auto; tines gar edokoun, epei to glossokomon eichen Ioudas, hoti legei auto ho Iesous; Agorason hon chreian echomen eis ten heorten, e tois ptochois hina ti do. labon oun to psomion ekeinos exelthen euthys. en de nyx.

Ὅτε οὖν ἐξῆλθεν λέγει Ἰησοῦς· Νῦν ἐδοξάσθη ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ· εἰ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ, καὶ ὁ θεὸς δοξάσει αὐτὸν ἐν αὑτῷ, καὶ εὐθὺς δοξάσει αὐτόν. τεκνία, ἔτι μικρὸν μεθ’ ὑμῶν εἰμι· ζητήσετέ με, καὶ καθὼς εἶπον τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι Ὅπου ἐγὼ ὑπάγω ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν, καὶ ὑμῖν λέγω ἄρτι. ἐντολὴν καινὴν δίδωμι ὑμῖν ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀγαπᾶτε ἀλλήλους. ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις.

Hote oun exelthen legei Iesous; Nyn edoxasthe ho yhios tou anthropou, kai ho theos edoxasthe en auto; ei ho theos edoxasthe en auto, kai ho theos doxasei auton en hauto, kai euthys doxasei auton. teknia, eti mikron meth’ hymon eimi; zetesete me, kai kathos eipon tois Ioudaiois hoti Hopou ego hypago hymeis ou dynasthe elthein, kai hymin lego arti. entolen kainen didomi hymin hina agapate allelous, kathos egapesa hymas hina kai hymeis agapate allelous. en touto gnosontai pantes hoti emoi mathetai este, ean agapen echete en allelois.

Λέγει αὐτῷ Σίμων Πέτρος· Κύριε, ποῦ ὑπάγεις; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Ὅπου ὑπάγω οὐ δύνασαί μοι νῦν ἀκολουθῆσαι, ἀκολουθήσεις δὲ ὕστερον. λέγει αὐτῷ ὁ Πέτρος· Κύριε, διὰ τί οὐ δύναμαί σοι ἀκολουθῆσαι ἄρτι; τὴν ψυχήν μου ὑπὲρ σοῦ θήσω. ἀποκρίνεται Ἰησοῦς· Τὴν ψυχήν σου ὑπὲρ ἐμοῦ θήσεις; ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἀλέκτωρ φωνήσῃ ἕως οὗ ἀρνήσῃ με τρίς.

Legei auto Simon Petros; Kyrie, pou hypageis? apekrithe Iesous; Hopou hypago ou dynasai moi nyn akolouthesai, akoloutheseis de hysteron. legei auto ho Petros; Kyrie, dia ti ou dynamai soi akolouthesai arti? ten psychen mou hyper sou theso. apokrinetai Iesous; Ten psychen sou hyper emou theseis? amen amen lego soi, ou me alektor phonese heos hou arnese me tris.