Livre 2, § 8 — Nouveau Testament

Ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις πάλιν πολλοῦ ὄχλου ὄντος καὶ μὴ ἐχόντων τί φάγωσιν, προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς λέγει αὐτοῖς· Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον ὅτι ἤδη ἡμέραι τρεῖς προσμένουσίν μοι καὶ οὐκ ἔχουσιν τί φάγωσιν· καὶ ἐὰν ἀπολύσω αὐτοὺς νήστεις εἰς οἶκον αὐτῶν, ἐκλυθήσονται ἐν τῇ ὁδῷ· καί τινες αὐτῶν ἀπὸ μακρόθεν ἥκασιν. καὶ ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ὅτι Πόθεν τούτους δυνήσεταί τις ὧδε χορτάσαι ἄρτων ἐπ’ ἐρημίας; καὶ ἠρώτα αὐτούς· Πόσους ἔχετε ἄρτους; οἱ δὲ εἶπαν· Ἑπτά. καὶ παραγγέλλει τῷ ὄχλῳ ἀναπεσεῖν ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ λαβὼν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ἵνα παρατιθῶσιν καὶ παρέθηκαν τῷ ὄχλῳ. καὶ εἶχον ἰχθύδια ὀλίγα· καὶ εὐλογήσας αὐτὰ εἶπεν καὶ ταῦτα παρατιθέναι. καὶ ἔφαγον καὶ ἐχορτάσθησαν, καὶ ἦραν περισσεύματα κλασμάτων ἑπτὰ σπυρίδας. ἦσαν δὲ ὡς τετρακισχίλιοι. καὶ ἀπέλυσεν αὐτούς. καὶ εὐθὺς ἐμβὰς εἰς τὸ πλοῖον μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἦλθεν εἰς τὰ μέρη Δαλμανουθά.

En ekeinais tais hemerais palin pollou ochlou ontos kai me echonton ti phagosin, proskalesamenos tous mathetas legei autois; Splanchnizomai epi ton ochlon hoti ede hemerai treis prosmenousin moi kai ouk echousin ti phagosin; kai ean apolyso autous nesteis eis oikon auton, eklythesontai en te hodo; kai tines auton apo makrothen hekasin. kai apekrithesan auto ohi mathetai autou hoti Pothen toutous dynesetai tis hode chortasai arton ep’ eremias? kai erota autous; Posous echete artous? ohi de eipan; Hepta. kai parangellei to ochlo anapesein epi tes ges; kai labon tous hepta artous eucharistesas eklasen kai edidou tois mathetais autou hina paratithosin kai parethekan to ochlo. kai eichon ichthydia oliga; kai eulogesas auta eipen kai tauta paratithenai. kai ephagon kai echortasthesan, kai eran perisseumata klasmaton hepta spyridas. esan de hos tetrakischilioi. kai apelysen autous. kai euthys embas eis to ploion meta ton matheton autou elthen eis ta mere Dalmanoutha.

Καὶ ἐξῆλθον οἱ Φαρισαῖοι καὶ ἤρξαντο συζητεῖν αὐτῷ, ζητοῦντες παρ’ αὐτοῦ σημεῖον ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ, πειράζοντες αὐτόν. καὶ ἀναστενάξας τῷ πνεύματι αὐτοῦ λέγει· Τί ἡ γενεὰ αὕτη ζητεῖ σημεῖον; ἀμὴν λέγω ὑμῖν, εἰ δοθήσεται τῇ γενεᾷ ταύτῃ σημεῖον. καὶ ἀφεὶς αὐτοὺς πάλιν ἐμβὰς ἀπῆλθεν εἰς τὸ πέραν.

Kai exelthon ohi Pharisaioi kai erxanto syzetein auto, zetountes par’ autou semeion apo tou ouranou, peirazontes auton. kai anastenaxas to pneumati autou legei; Ti he genea haute zetei semeion? amen lego hymin, ei dothesetai te genea taute semeion. kai apheis autous palin embas apelthen eis to peran.

Καὶ ἐπελάθοντο λαβεῖν ἄρτους, καὶ εἰ μὴ ἕνα ἄρτον οὐκ εἶχον μεθ’ ἑαυτῶν ἐν τῷ πλοίῳ. καὶ διεστέλλετο αὐτοῖς λέγων· Ὁρᾶτε, βλέπετε ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ τῆς ζύμης Ἡρῴδου. καὶ διελογίζοντο πρὸς ἀλλήλους ὅτι ἄρτους οὐκ ἔχουσιν. καὶ γνοὺς λέγει αὐτοῖς· Τί διαλογίζεσθε ὅτι ἄρτους οὐκ ἔχετε; οὔπω νοεῖτε οὐδὲ συνίετε; πεπωρωμένην ἔχετε τὴν καρδίαν ὑμῶν; ὀφθαλμοὺς ἔχοντες οὐ βλέπετε καὶ ὦτα ἔχοντες οὐκ ἀκούετε; καὶ οὐ μνημονεύετε ὅτε τοὺς πέντε ἄρτους ἔκλασα εἰς τοὺς πεντακισχιλίους, πόσους κοφίνους κλασμάτων πλήρεις ἤρατε; λέγουσιν αὐτῷ· Δώδεκα. ὅτε καὶ τοὺς ἑπτὰ εἰς τοὺς τετρακισχιλίους, πόσων σπυρίδων πληρώματα κλασμάτων ἤρατε; καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἑπτά. καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Οὔπω συνίετε;

Kai epelathonto labein artous, kai ei me hena arton ouk eichon meth’ heauton en to ploio. kai diestelleto autois legon; Horate, blepete apo tes zymes ton Pharisaion kai tes zymes Herodou. kai dielogizonto pros allelous hoti artous ouk echousin. kai gnous legei autois; Ti dialogizesthe hoti artous ouk echete? oupo noeite oude syniete? peporomenen echete ten kardian hymon? ophthalmous echontes ou blepete kai ota echontes ouk akouete? kai ou mnemoneuete hote tous pente artous eklasa eis tous pentakischilious, posous kophinous klasmaton plereis erate? legousin auto; Dodeka. hote kai tous hepta eis tous tetrakischilious, poson spyridon pleromata klasmaton erate? kai legousin auto; Hepta. kai elegen autois; Oupo syniete?

Καὶ ἔρχονται εἰς Βηθσαϊδάν. καὶ φέρουσιν αὐτῷ τυφλὸν καὶ παρακαλοῦσιν αὐτὸν ἵνα αὐτοῦ ἅψηται. καὶ ἐπιλαβόμενος τῆς χειρὸς τοῦ τυφλοῦ ἐξήνεγκεν αὐτὸν ἔξω τῆς κώμης, καὶ πτύσας εἰς τὰ ὄμματα αὐτοῦ, ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας αὐτῷ, ἐπηρώτα αὐτόν· Εἴ τι βλέπεις; καὶ ἀναβλέψας ἔλεγεν· Βλέπω τοὺς ἀνθρώπους ὅτι ὡς δένδρα ὁρῶ περιπατοῦντας. εἶτα πάλιν ἐπέθηκεν τὰς χεῖρας ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ διέβλεψεν καὶ ἀπεκατέστη καὶ ἐνέβλεπεν τηλαυγῶς ἅπαντα. καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς οἶκον αὐτοῦ λέγων· Μηδὲ εἰς τὴν κώμην εἰσέλθῃς.

Kai erchontai eis Bethsaidan. kai pherousin auto typhlon kai parakalousin auton hina autou hapsetai. kai epilabomenos tes cheiros tou typhlou exenenken auton exo tes komes, kai ptysas eis ta ommata autou, epitheis tas cheiras auto, eperota auton; Ei ti blepeis? kai anablepsas elegen; Blepo tous anthropous hoti hos dendra horo peripatountas. eita palin epetheken tas cheiras epi tous ophthalmous autou, kai dieblepsen kai apekateste kai eneblepen telaugos hapanta. kai apesteilen auton eis oikon autou legon; Mede eis ten komen eiselthes.

Καὶ ἐξῆλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὰς κώμας Καισαρείας τῆς Φιλίππου· καὶ ἐν τῇ ὁδῷ ἐπηρώτα τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ λέγων αὐτοῖς· Τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι; οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ λέγοντες ὅτι Ἰωάννην τὸν βαπτιστήν, καὶ ἄλλοι Ἠλίαν, ἄλλοι δὲ ὅτι εἷς τῶν προφητῶν. καὶ αὐτὸς ἐπηρώτα αὐτούς· Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι; ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶ ὁ χριστός. καὶ ἐπετίμησεν αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ λέγωσιν περὶ αὐτοῦ.

Kai exelthen ho Iesous kai ohi mathetai autou eis tas komas Kaisareias tes Philippou; kai en te hodo eperota tous mathetas autou legon autois; Tina me legousin ohi anthropoi einai? ohi de eipan auto legontes hoti Ioannen ton baptisten, kai alloi Elian, alloi de hoti ehis ton propheton. kai autos eperota autous; Hymeis de tina me legete einai? apokritheis ho Petros legei auto; Sy ei ho christos. kai epetimesen autois hina medeni legosin peri autou.

Καὶ ἤρξατο διδάσκειν αὐτοὺς ὅτι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν καὶ ἀποδοκιμασθῆναι ὑπὸ τῶν πρεσβυτέρων καὶ τῶν ἀρχιερέων καὶ τῶν γραμματέων καὶ ἀποκτανθῆναι καὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἀναστῆναι· καὶ παρρησίᾳ τὸν λόγον ἐλάλει. καὶ προσλαβόμενος ὁ Πέτρος αὐτὸν ἤρξατο ἐπιτιμᾶν αὐτῷ. ὁ δὲ ἐπιστραφεὶς καὶ ἰδὼν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐπετίμησεν Πέτρῳ καὶ λέγει· Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ, ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ θεοῦ ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων.

Kai erxato didaskein autous hoti dei ton yhion tou anthropou polla pathein kai apodokimasthenai hypo ton presbyteron kai ton archiereon kai ton grammateon kai apoktanthenai kai meta treis hemeras anastenai; kai parresia ton logon elalei. kai proslabomenos ho Petros auton erxato epitiman auto. ho de epistrapheis kai idon tous mathetas autou epetimesen Petro kai legei; Hypage opiso mou, Satana, hoti ou phroneis ta tou theou alla ta ton anthropon.

Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθείτω μοι. ὃς γὰρ ἐὰν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ’ ἂν ἀπολέσει τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου σώσει αὐτήν. τί γὰρ ὠφελεῖ ἄνθρωπον κερδῆσαι τὸν κόσμον ὅλον καὶ ζημιωθῆναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; τί γὰρ δοῖ ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; ὃς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων.

Kai proskalesamenos ton ochlon syn tois mathetais autou eipen autois; Ei tis thelei opiso mou elthein, aparnesastho heauton kai arato ton stauron autou kai akoloutheito moi. hos gar ean thele ten psychen autou sosai apolesei auten; hos d’ an apolesei ten psychen autou heneken emou kai tou euangeliou sosei auten. ti gar ophelei anthropon kerdesai ton kosmon holon kai zemiothenai ten psychen autou? ti gar doi anthropos antallagma tes psyches autou? hos gar ean epaischynthe me kai tous emous logous en te genea taute te moichalidi kai hamartolo, kai ho yhios tou anthropou epaischynthesetai auton hotan elthe en te doxe tou patros autou meta ton angelon ton hagion.