Libro 4, § 7 — Nuevo Testamento

Καὶ μετὰ ταῦτα περιεπάτει ὁ Ἰησοῦς ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ, οὐ γὰρ ἤθελεν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ περιπατεῖν, ὅτι ἐζήτουν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποκτεῖναι. ἦν δὲ ἐγγὺς ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων ἡ σκηνοπηγία. εἶπον οὖν πρὸς αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ· Μετάβηθι ἐντεῦθεν καὶ ὕπαγε εἰς τὴν Ἰουδαίαν, ἵνα καὶ οἱ μαθηταί σου θεωρήσουσιν σοῦ τὰ ἔργα ἃ ποιεῖς· οὐδεὶς γάρ τι ἐν κρυπτῷ ποιεῖ καὶ ζητεῖ αὐτὸς ἐν παρρησίᾳ εἶναι· εἰ ταῦτα ποιεῖς, φανέρωσον σεαυτὸν τῷ κόσμῳ. οὐδὲ γὰρ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ἐπίστευον εἰς αὐτόν. λέγει οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ὁ καιρὸς ὁ ἐμὸς οὔπω πάρεστιν, ὁ δὲ καιρὸς ὁ ὑμέτερος πάντοτέ ἐστιν ἕτοιμος. οὐ δύναται ὁ κόσμος μισεῖν ὑμᾶς, ἐμὲ δὲ μισεῖ, ὅτι ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ αὐτοῦ ὅτι τὰ ἔργα αὐτοῦ πονηρά ἐστιν. ὑμεῖς ἀνάβητε εἰς τὴν ἑορτήν· ἐγὼ οὐκ ἀναβαίνω εἰς τὴν ἑορτὴν ταύτην, ὅτι ὁ ἐμὸς καιρὸς οὔπω πεπλήρωται. ταῦτα δὲ εἰπὼν αὐτὸς ἔμεινεν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ.

Kai meta tauta periepatei ho Iesous en te Galilaia, ou gar ethelen en te Ioudaia peripatein, hoti ezetoun auton ohi Ioudaioi apokteinai. en de engys he heorte ton Ioudaion he skenopegia. eipon oun pros auton ohi adelphoi autou; Metabethi enteuthen kai hypage eis ten Ioudaian, hina kai ohi mathetai sou theoresousin sou ta erga ha poieis; oudeis gar ti en krypto poiei kai zetei autos en parresia einai; ei tauta poieis, phaneroson seauton to kosmo. oude gar ohi adelphoi autou episteuon eis auton. legei oun autois ho Iesous; Ho kairos ho emos oupo parestin, ho de kairos ho hymeteros pantote estin hetoimos. ou dynatai ho kosmos misein hymas, eme de misei, hoti ego martyro peri autou hoti ta erga autou ponera estin. hymeis anabete eis ten heorten; ego ouk anabaino eis ten heorten tauten, hoti ho emos kairos oupo peplerotai. tauta de eipon autos emeinen en te Galilaia.

Ὡς δὲ ἀνέβησαν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ εἰς τὴν ἑορτήν, τότε καὶ αὐτὸς ἀνέβη, οὐ φανερῶς ἀλλὰ ὡς ἐν κρυπτῷ. οἱ οὖν Ἰουδαῖοι ἐζήτουν αὐτὸν ἐν τῇ ἑορτῇ καὶ ἔλεγον· Ποῦ ἐστιν ἐκεῖνος; καὶ γογγυσμὸς περὶ αὐτοῦ ἦν πολὺς ἐν τοῖς ὄχλοις· οἱ μὲν ἔλεγον ὅτι Ἀγαθός ἐστιν, ἄλλοι δὲ ἔλεγον· Οὔ, ἀλλὰ πλανᾷ τὸν ὄχλον. οὐδεὶς μέντοι παρρησίᾳ ἐλάλει περὶ αὐτοῦ διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων.

Hos de anebesan ohi adelphoi autou eis ten heorten, tote kai autos anebe, ou phaneros alla hos en krypto. ohi oun Ioudaioi ezetoun auton en te heorte kai elegon; Pou estin ekeinos? kai gongysmos peri autou en polys en tois ochlois; ohi men elegon hoti Agathos estin, alloi de elegon; Ou, alla plana ton ochlon. oudeis mentoi parresia elalei peri autou dia ton phobon ton Ioudaion.

Ἤδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης ἀνέβη Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν καὶ ἐδίδασκεν. ἐθαύμαζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες· Πῶς οὗτος γράμματα οἶδεν μὴ μεμαθηκώς; ἀπεκρίθη οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν· Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με· ἐάν τις θέλῃ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιεῖν, γνώσεται περὶ τῆς διδαχῆς πότερον ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστιν ἢ ἐγὼ ἀπ’ ἐμαυτοῦ λαλῶ. ὁ ἀφ’ ἑαυτοῦ λαλῶν τὴν δόξαν τὴν ἰδίαν ζητεῖ· ὁ δὲ ζητῶν τὴν δόξαν τοῦ πέμψαντος αὐτὸν οὗτος ἀληθής ἐστιν καὶ ἀδικία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν.

Ede de tes heortes mesouses anebe Iesous eis to hieron kai edidasken. ethaumazon oun ohi Ioudaioi legontes; Pos houtos grammata oiden me memathekos? apekrithe oun autois ho Iesous kai eipen; He eme didache ouk estin eme alla tou pempsantos me; ean tis thele to thelema autou poiein, gnosetai peri tes didaches poteron ek tou theou estin e ego ap’ emautou lalo. ho aph’ heautou lalon ten doxan ten idian zetei; ho de zeton ten doxan tou pempsantos auton houtos alethes estin kai adikia en auto ouk estin.

Οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὸν νόμον; καὶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ποιεῖ τὸν νόμον. τί με ζητεῖτε ἀποκτεῖναι; ἀπεκρίθη ὁ ὄχλος· Δαιμόνιον ἔχεις· τίς σε ζητεῖ ἀποκτεῖναι; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἓν ἔργον ἐποίησα καὶ πάντες θαυμάζετε. διὰ τοῦτο Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὴν περιτομήν οὐχ ὅτι ἐκ τοῦ Μωϋσέως ἐστὶν ἀλλ’ ἐκ τῶν πατέρων καὶ ἐν σαββάτῳ περιτέμνετε ἄνθρωπον. εἰ περιτομὴν λαμβάνει ἄνθρωπος ἐν σαββάτῳ ἵνα μὴ λυθῇ ὁ νόμος Μωϋσέως, ἐμοὶ χολᾶτε ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα ἐν σαββάτῳ; μὴ κρίνετε κατ’ ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνετε.

Ou Moyses dedoken hymin ton nomon? kai oudeis ex hymon poiei ton nomon. ti me zeteite apokteinai? apekrithe ho ochlos; Daimonion echeis; tis se zetei apokteinai? apekrithe Iesous kai eipen autois; Hen ergon epoiesa kai pantes thaumazete. dia touto Moyses dedoken hymin ten peritomen ouch hoti ek tou Moyseos estin all’ ek ton pateron kai en sabbato peritemnete anthropon. ei peritomen lambanei anthropos en sabbato hina me lythe ho nomos Moyseos, emoi cholate hoti holon anthropon hygie epoiesa en sabbato? me krinete kat’ opsin, alla ten dikaian krisin krinete.

Ἔλεγον οὖν τινες ἐκ τῶν Ἱεροσολυμιτῶν· Οὐχ οὗτός ἐστιν ὃν ζητοῦσιν ἀποκτεῖναι; καὶ ἴδε παρρησίᾳ λαλεῖ καὶ οὐδὲν αὐτῷ λέγουσιν· μήποτε ἀληθῶς ἔγνωσαν οἱ ἄρχοντες ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ χριστός; ἀλλὰ τοῦτον οἴδαμεν πόθεν ἐστίν· ὁ δὲ χριστὸς ὅταν ἔρχηται οὐδεὶς γινώσκει πόθεν ἐστίν. ἔκραξεν οὖν ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων ὁ Ἰησοῦς καὶ λέγων· Κἀμὲ οἴδατε καὶ οἴδατε πόθεν εἰμί· καὶ ἀπ’ ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλήλυθα, ἀλλ’ ἔστιν ἀληθινὸς ὁ πέμψας με, ὃν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε· ἐγὼ οἶδα αὐτόν, ὅτι παρ’ αὐτοῦ εἰμι κἀκεῖνός με ἀπέστειλεν. ἐζήτουν οὖν αὐτὸν πιάσαι, καὶ οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἐπ’ αὐτὸν τὴν χεῖρα, ὅτι οὔπω ἐληλύθει ἡ ὥρα αὐτοῦ. ἐκ τοῦ ὄχλου δὲ πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν, καὶ ἔλεγον· Ὁ χριστὸς ὅταν ἔλθῃ μὴ πλείονα σημεῖα ποιήσει ὧν οὗτος ἐποίησεν;

Elegon oun tines ek ton Hierosolymiton; Ouch houtos estin hon zetousin apokteinai? kai ide parresia lalei kai ouden auto legousin; mepote alethos egnosan ohi archontes hoti houtos estin ho christos? alla touton oidamen pothen estin; ho de christos hotan erchetai oudeis ginoskei pothen estin. ekraxen oun en to hiero didaskon ho Iesous kai legon; Kame oidate kai oidate pothen eimi; kai ap’ emautou ouk elelytha, all’ estin alethinos ho pempsas me, hon hymeis ouk oidate; ego oida auton, hoti par’ autou eimi kakeinos me apesteilen. ezetoun oun auton piasai, kai oudeis epebalen ep’ auton ten cheira, hoti oupo elelythei he hora autou. ek tou ochlou de polloi episteusan eis auton, kai elegon; Ho christos hotan elthe me pleiona semeia poiesei hon houtos epoiesen?

Ἤκουσαν οἱ Φαρισαῖοι τοῦ ὄχλου γογγύζοντος περὶ αὐτοῦ ταῦτα, καὶ ἀπέστειλαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι ὑπηρέτας ἵνα πιάσωσιν αὐτόν. εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς· Ἔτι χρόνον μικρὸν μεθ’ ὑμῶν εἰμι καὶ ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά με. ζητήσετέ με καὶ οὐχ εὑρήσετέ, καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγὼ ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν. εἶπον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι πρὸς ἑαυτούς· Ποῦ οὗτος μέλλει πορεύεσθαι ὅτι ἡμεῖς οὐχ εὑρήσομεν αὐτόν; μὴ εἰς τὴν διασπορὰν τῶν Ἑλλήνων μέλλει πορεύεσθαι καὶ διδάσκειν τοὺς Ἕλληνας; τίς ἐστιν ὁ λόγος οὗτος ὃν εἶπε· Ζητήσετέ με καὶ οὐχ εὑρήσετέ, καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγὼ ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν;

Ekousan ohi Pharisaioi tou ochlou gongyzontos peri autou tauta, kai apesteilan ohi archiereis kai ohi Pharisaioi hyperetas hina piasosin auton. eipen oun ho Iesous; Eti chronon mikron meth’ hymon eimi kai hypago pros ton pempsanta me. zetesete me kai ouch heuresete, kai hopou eimi ego hymeis ou dynasthe elthein. eipon oun ohi Ioudaioi pros heautous; Pou houtos mellei poreuesthai hoti hemeis ouch heuresomen auton? me eis ten diasporan ton Hellenon mellei poreuesthai kai didaskein tous Hellenas? tis estin ho logos houtos hon eipe; Zetesete me kai ouch heuresete, kai hopou eimi ego hymeis ou dynasthe elthein?

Ἐν δὲ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῇ μεγάλῃ τῆς ἑορτῆς εἱστήκει ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἔκραξεν λέγων· Ἐάν τις διψᾷ ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω. ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, καθὼς εἶπεν ἡ γραφή, ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος. τοῦτο δὲ εἶπεν περὶ τοῦ πνεύματος οὗ ἔμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύσαντες εἰς αὐτόν· οὔπω γὰρ ἦν πνεῦμα, ὅτι Ἰησοῦς οὐδέπω ἐδοξάσθη.

En de te eschate hemera te megale tes heortes ehistekei ho Iesous, kai ekraxen legon; Ean tis dipsa erchestho pros me kai pineto. ho pisteuon eis eme, kathos eipen he graphe, potamoi ek tes koilias autou rheusousin hydatos zontos. touto de eipen peri tou pneumatos hou emellon lambanein ohi pisteusantes eis auton; oupo gar en pneuma, hoti Iesous oudepo edoxasthe.

Ἐκ τοῦ ὄχλου οὖν ἀκούσαντες τῶν λόγων τούτων ἔλεγον· Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης· ἄλλοι ἔλεγον· Οὗτός ἐστιν ὁ χριστός· οἱ δὲ ἔλεγον· Μὴ γὰρ ἐκ τῆς Γαλιλαίας ὁ χριστὸς ἔρχεται; οὐχ ἡ γραφὴ εἶπεν ὅτι ἐκ τοῦ σπέρματος Δαυὶδ, καὶ ἀπὸ Βηθλέεμ τῆς κώμης ὅπου ἦν Δαυὶδ, ἔρχεται ὁ χριστός; σχίσμα οὖν ἐγένετο ἐν τῷ ὄχλῳ δι’ αὐτόν. τινὲς δὲ ἤθελον ἐξ αὐτῶν πιάσαι αὐτόν, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἐπ’ αὐτὸν τὰς χεῖρας.

Ek tou ochlou oun akousantes ton logon touton elegon; Houtos estin alethos ho prophetes; alloi elegon; Houtos estin ho christos; ohi de elegon; Me gar ek tes Galilaias ho christos erchetai? ouch he graphe eipen hoti ek tou spermatos Dauid, kai apo Bethleem tes komes hopou en Dauid, erchetai ho christos? schisma oun egeneto en to ochlo di’ auton. tines de ethelon ex auton piasai auton, all’ oudeis epebalen ep’ auton tas cheiras.

Ἦλθον οὖν οἱ ὑπηρέται πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ Φαρισαίους, καὶ εἶπον αὐτοῖς ἐκεῖνοι· Διὰ τί οὐκ ἠγάγετε αὐτόν; ἀπεκρίθησαν οἱ ὑπηρέται· Οὐδέποτε ἐλάλησεν οὕτως ἄνθρωπος. ἀπεκρίθησαν οὖν αὐτοῖς οἱ Φαρισαῖοι· Μὴ καὶ ὑμεῖς πεπλάνησθε; μή τις ἐκ τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτὸν ἢ ἐκ τῶν Φαρισαίων; ἀλλὰ ὁ ὄχλος οὗτος ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον ἐπάρατοί εἰσιν. λέγει Νικόδημος πρὸς αὐτούς, ὁ ἐλθὼν πρὸς αὐτὸν πρότερον, εἷς ὢν ἐξ αὐτῶν· Μὴ ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τὸν ἄνθρωπον ἐὰν μὴ ἀκούσῃ πρῶτον παρ’ αὐτοῦ καὶ γνῷ τί ποιεῖ; ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ· Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῆς Γαλιλαίας εἶ; ἐραύνησον καὶ ἴδε ὅτι ἐκ τῆς Γαλιλαίας προφήτης οὐκ ἐγείρεται.

Elthon oun ohi hyperetai pros tous archiereis kai Pharisaious, kai eipon autois ekeinoi; Dia ti ouk egagete auton? apekrithesan ohi hyperetai; Oudepote elalesen houtos anthropos. apekrithesan oun autois ohi Pharisaioi; Me kai hymeis peplanesthe? me tis ek ton archonton episteusen eis auton e ek ton Pharisaion? alla ho ochlos houtos ho me ginoskon ton nomon eparatoi eisin. legei Nikodemos pros autous, ho elthon pros auton proteron, ehis on ex auton; Me ho nomos hemon krinei ton anthropon ean me akouse proton par’ autou kai gno ti poiei? apekrithesan kai eipan auto; Me kai sy ek tes Galilaias ei? erauneson kai ide hoti ek tes Galilaias prophetes ouk egeiretai.

Καὶ ἐπορεύθη ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ,

Kai eporeuthe hekastos eis ton oikon autou,