Libro 4, § 6 — Nuevo Testamento

Μετὰ ταῦτα ἀπῆλθεν ὁ Ἰησοῦς πέραν τῆς θαλάσσης τῆς Γαλιλαίας τῆς Τιβεριάδος. ἠκολούθει δὲ αὐτῷ ὄχλος πολύς, ὅτι ἐθεώρουν τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει ἐπὶ τῶν ἀσθενούντων. ἀνῆλθεν δὲ εἰς τὸ ὄρος Ἰησοῦς, καὶ ἐκεῖ ἐκάθητο μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. ἦν δὲ ἐγγὺς τὸ πάσχα, ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων. ἐπάρας οὖν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὁ Ἰησοῦς καὶ θεασάμενος ὅτι πολὺς ὄχλος ἔρχεται πρὸς αὐτὸν λέγει πρὸς Φίλιππον· Πόθεν ἀγοράσωμεν ἄρτους ἵνα φάγωσιν οὗτοι; τοῦτο δὲ ἔλεγεν πειράζων αὐτόν, αὐτὸς γὰρ ᾔδει τί ἔμελλεν ποιεῖν. ἀπεκρίθη αὐτῷ Φίλιππος· Διακοσίων δηναρίων ἄρτοι οὐκ ἀρκοῦσιν αὐτοῖς ἵνα ἕκαστος βραχύ τι λάβῃ. λέγει αὐτῷ εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου· Ἔστιν παιδάριον ὧδε ὃς ἔχει πέντε ἄρτους κριθίνους καὶ δύο ὀψάρια· ἀλλὰ ταῦτα τί ἐστιν εἰς τοσούτους; εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· Ποιήσατε τοὺς ἀνθρώπους ἀναπεσεῖν. ἦν δὲ χόρτος πολὺς ἐν τῷ τόπῳ. ἀνέπεσαν οὖν οἱ ἄνδρες τὸν ἀριθμὸν ὡς πεντακισχίλιοι. ἔλαβεν οὖν τοὺς ἄρτους ὁ Ἰησοῦς καὶ εὐχαριστήσας διέδωκεν τοῖς ἀνακειμένοις, ὁμοίως καὶ ἐκ τῶν ὀψαρίων ὅσον ἤθελον. ὡς δὲ ἐνεπλήσθησαν λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Συναγάγετε τὰ περισσεύσαντα κλάσματα, ἵνα μή τι ἀπόληται. συνήγαγον οὖν, καὶ ἐγέμισαν δώδεκα κοφίνους κλασμάτων ἐκ τῶν πέντε ἄρτων τῶν κριθίνων ἃ ἐπερίσσευσαν τοῖς βεβρωκόσιν. οἱ οὖν ἄνθρωποι ἰδόντες ὃ ἐποίησεν σημεῖον ἔλεγον ὅτι Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης ὁ ἐρχόμενος εἰς τὸν κόσμον.

Meta tauta apelthen ho Iesous peran tes thalasses tes Galilaias tes Tiberiados. ekolouthei de auto ochlos polys, hoti etheoroun ta semeia ha epoiei epi ton asthenounton. anelthen de eis to oros Iesous, kai ekei ekatheto meta ton matheton autou. en de engys to pascha, he heorte ton Ioudaion. eparas oun tous ophthalmous ho Iesous kai theasamenos hoti polys ochlos erchetai pros auton legei pros Philippon; Pothen agorasomen artous hina phagosin houtoi? touto de elegen peirazon auton, autos gar edei ti emellen poiein. apekrithe auto Philippos; Diakosion denarion artoi ouk arkousin autois hina hekastos brachy ti labe. legei auto ehis ek ton matheton autou, Andreas ho adelphos Simonos Petrou; Estin paidarion hode hos echei pente artous krithinous kai dyo opsaria; alla tauta ti estin eis tosoutous? eipen ho Iesous; Poiesate tous anthropous anapesein. en de chortos polys en to topo. anepesan oun ohi andres ton arithmon hos pentakischilioi. elaben oun tous artous ho Iesous kai eucharistesas diedoken tois anakeimenois, homoios kai ek ton opsarion hoson ethelon. hos de eneplesthesan legei tois mathetais autou; Synagagete ta perisseusanta klasmata, hina me ti apoletai. synegagon oun, kai egemisan dodeka kophinous klasmaton ek ton pente arton ton krithinon ha eperisseusan tois bebrokosin. ohi oun anthropoi idontes ho epoiesen semeion elegon hoti Houtos estin alethos ho prophetes ho erchomenos eis ton kosmon.

Ἰησοῦς οὖν γνοὺς ὅτι μέλλουσιν ἔρχεσθαι καὶ ἁρπάζειν αὐτὸν ἵνα ποιήσωσιν βασιλέα ἀνεχώρησεν πάλιν εἰς τὸ ὄρος αὐτὸς μόνος.

Iesous oun gnous hoti mellousin erchesthai kai harpazein auton hina poiesosin basilea anechoresen palin eis to oros autos monos.

Ὡς δὲ ὀψία ἐγένετο κατέβησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὴν θάλασσαν, καὶ ἐμβάντες εἰς πλοῖον ἤρχοντο πέραν τῆς θαλάσσης εἰς Καφαρναούμ. καὶ σκοτία ἤδη ἐγεγόνει καὶ οὔπω ἐληλύθει πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς, ἥ τε θάλασσα ἀνέμου μεγάλου πνέοντος διεγείρετο. ἐληλακότες οὖν ὡς σταδίους εἴκοσι πέντε ἢ τριάκοντα θεωροῦσιν τὸν Ἰησοῦν περιπατοῦντα ἐπὶ τῆς θαλάσσης καὶ ἐγγὺς τοῦ πλοίου γινόμενον, καὶ ἐφοβήθησαν. ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· Ἐγώ εἰμι, μὴ φοβεῖσθε. ἤθελον οὖν λαβεῖν αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ εὐθέως ἐγένετο τὸ πλοῖον ἐπὶ τῆς γῆς εἰς ἣν ὑπῆγον.

Hos de opsia egeneto katebesan ohi mathetai autou epi ten thalassan, kai embantes eis ploion erchonto peran tes thalasses eis Kapharnaoum. kai skotia ede egegonei kai oupo elelythei pros autous ho Iesous, he te thalassa anemou megalou pneontos diegeireto. elelakotes oun hos stadious eikosi pente e triakonta theorousin ton Iesoun peripatounta epi tes thalasses kai engys tou ploiou ginomenon, kai ephobethesan. ho de legei autois; Ego eimi, me phobeisthe. ethelon oun labein auton eis to ploion, kai eutheos egeneto to ploion epi tes ges eis hen hypegon.

Τῇ ἐπαύριον ὁ ὄχλος ὁ ἑστηκὼς πέραν τῆς θαλάσσης εἶδον ὅτι πλοιάριον ἄλλο οὐκ ἦν ἐκεῖ εἰ μὴ ἕν, καὶ ὅτι οὐ συνεισῆλθεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ πλοῖον ἀλλὰ μόνοι οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπῆλθον· ἀλλὰ ἦλθεν πλοιάρια ἐκ Τιβεριάδος ἐγγὺς τοῦ τόπου ὅπου ἔφαγον τὸν ἄρτον εὐχαριστήσαντος τοῦ κυρίου. ὅτε οὖν εἶδεν ὁ ὄχλος ὅτι Ἰησοῦς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ οὐδὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, ἐνέβησαν αὐτοὶ εἰς τὰ πλοιάρια καὶ ἦλθον εἰς Καφαρναοὺμ ζητοῦντες τὸν Ἰησοῦν.

Te epaurion ho ochlos ho hestekos peran tes thalasses eidon hoti ploiarion allo ouk en ekei ei me hen, kai hoti ou syneiselthen tois mathetais autou ho Iesous eis to ploion alla monoi ohi mathetai autou apelthon; alla elthen ploiaria ek Tiberiados engys tou topou hopou ephagon ton arton eucharistesantos tou kyriou. hote oun eiden ho ochlos hoti Iesous ouk estin ekei oude ohi mathetai autou, enebesan autoi eis ta ploiaria kai elthon eis Kapharnaoum zetountes ton Iesoun.

Καὶ εὑρόντες αὐτὸν πέραν τῆς θαλάσσης εἶπον αὐτῷ· Ῥαββί, πότε ὧδε γέγονας; ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ζητεῖτέ με οὐχ ὅτι εἴδετε σημεῖα ἀλλ’ ὅτι ἐφάγετε ἐκ τῶν ἄρτων καὶ ἐχορτάσθητε· ἐργάζεσθε μὴ τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην ἀλλὰ τὴν βρῶσιν τὴν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἣν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑμῖν δώσει, τοῦτον γὰρ ὁ πατὴρ ἐσφράγισεν ὁ θεός. εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν· Τί ποιῶμεν ἵνα ἐργαζώμεθα τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ; ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Τοῦτό ἐστιν τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ ἵνα πιστεύητε εἰς ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος. εἶπον οὖν αὐτῷ· Τί οὖν ποιεῖς σὺ σημεῖον, ἵνα ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμέν σοι; τί ἐργάζῃ; οἱ πατέρες ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθώς ἐστιν γεγραμμένον· Ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς φαγεῖν. εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλ’ ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν· ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ. εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν· Κύριε, πάντοτε δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον.

Kai heurontes auton peran tes thalasses eipon auto; Rhabbi, pote hode gegonas? apekrithe autois ho Iesous kai eipen; Amen amen lego hymin, zeteite me ouch hoti eidete semeia all’ hoti ephagete ek ton arton kai echortasthete; ergazesthe me ten brosin ten apollymenen alla ten brosin ten menousan eis zoen aionion, hen ho yhios tou anthropou hymin dosei, touton gar ho pater esphragisen ho theos. eipon oun pros auton; Ti poiomen hina ergazometha ta erga tou theou? apekrithe ho Iesous kai eipen autois; Touto estin to ergon tou theou hina pisteuete eis hon apesteilen ekeinos. eipon oun auto; Ti oun poieis sy semeion, hina idomen kai pisteusomen soi? ti ergaze? ohi pateres hemon to manna ephagon en te eremo, kathos estin gegrammenon; Arton ek tou ouranou edoken autois phagein. eipen oun autois ho Iesous; Amen amen lego hymin, ou Moyses dedoken hymin ton arton ek tou ouranou, all’ ho pater mou didosin hymin ton arton ek tou ouranou ton alethinon; ho gar artos tou theou estin ho katabainon ek tou ouranou kai zoen didous to kosmo. eipon oun pros auton; Kyrie, pantote dos hemin ton arton touton.

Εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς· ὁ ἐρχόμενος πρὸς ἐμὲ οὐ μὴ πεινάσῃ, καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ διψήσει πώποτε. ἀλλ’ εἶπον ὑμῖν ὅτι καὶ ἑωράκατέ με καὶ οὐ πιστεύετε. πᾶν ὃ δίδωσίν μοι ὁ πατὴρ πρὸς ἐμὲ ἥξει, καὶ τὸν ἐρχόμενον πρός με οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω, ὅτι καταβέβηκα ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με· τοῦτο δέ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με ἵνα πᾶν ὃ δέδωκέν μοι μὴ ἀπολέσω ἐξ αὐτοῦ ἀλλὰ ἀναστήσω αὐτὸ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. τοῦτο γάρ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου ἵνα πᾶς ὁ θεωρῶν τὸν υἱὸν καὶ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἀναστήσω αὐτὸν ἐγὼ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.

Eipen autois ho Iesous; Ego eimi ho artos tes zoes; ho erchomenos pros eme ou me peinase, kai ho pisteuon eis eme ou me dipsesei popote. all’ eipon hymin hoti kai heorakate me kai ou pisteuete. pan ho didosin moi ho pater pros eme hexei, kai ton erchomenon pros me ou me ekbalo exo, hoti katabebeka apo tou ouranou ouch hina poio to thelema to emon alla to thelema tou pempsantos me; touto de estin to thelema tou pempsantos me hina pan ho dedoken moi me apoleso ex autou alla anasteso auto te eschate hemera. touto gar estin to thelema tou patros mou hina pas ho theoron ton yhion kai pisteuon eis auton eche zoen aionion, kai anasteso auton ego te eschate hemera.

Ἐγόγγυζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περὶ αὐτοῦ ὅτι εἶπεν· Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ καταβὰς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἔλεγον· Οὐχ οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ὁ υἱὸς Ἰωσήφ, οὗ ἡμεῖς οἴδαμεν τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα; πῶς νῦν λέγει ὅτι Ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβέβηκα; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Μὴ γογγύζετε μετ’ ἀλλήλων. οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με ἐὰν μὴ ὁ πατὴρ ὁ πέμψας με ἑλκύσῃ αὐτόν, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. ἔστιν γεγραμμένον ἐν τοῖς προφήταις· Καὶ ἔσονται πάντες διδακτοὶ θεοῦ· πᾶς ὁ ἀκούσας παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ μαθὼν ἔρχεται πρὸς ἐμέ. οὐχ ὅτι τὸν πατέρα ἑώρακέν τις εἰ μὴ ὁ ὢν παρὰ τοῦ θεοῦ, οὗτος ἑώρακεν τὸν πατέρα. ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ πιστεύων ἔχει ζωὴν αἰώνιον. ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς· οἱ πατέρες ὑμῶν ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸ μάννα καὶ ἀπέθανον· οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνων ἵνα τις ἐξ αὐτοῦ φάγῃ καὶ μὴ ἀποθάνῃ· ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς· ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου ζήσει εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω ἡ σάρξ μού ἐστιν ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς.

Egongyzon oun ohi Ioudaioi peri autou hoti eipen; Ego eimi ho artos ho katabas ek tou ouranou, kai elegon; Ouch houtos estin Iesous ho yhios Ioseph, hou hemeis oidamen ton patera kai ten metera? pos nyn legei hoti Ek tou ouranou katabebeka? apekrithe Iesous kai eipen autois; Me gongyzete met’ allelon. oudeis dynatai elthein pros me ean me ho pater ho pempsas me helkyse auton, kago anasteso auton en te eschate hemera. estin gegrammenon en tois prophetais; Kai esontai pantes didaktoi theou; pas ho akousas para tou patros kai mathon erchetai pros eme. ouch hoti ton patera heoraken tis ei me ho on para tou theou, houtos heoraken ton patera. amen amen lego hymin, ho pisteuon echei zoen aionion. ego eimi ho artos tes zoes; ohi pateres hymon ephagon en te eremo to manna kai apethanon; houtos estin ho artos ho ek tou ouranou katabainon hina tis ex autou phage kai me apothane; ego eimi ho artos ho zon ho ek tou ouranou katabas; ean tis phage ek toutou tou artou zesei eis ton aiona, kai ho artos de hon ego doso he sarx mou estin hyper tes tou kosmou zoes.

Ἐμάχοντο οὖν πρὸς ἀλλήλους οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες· Πῶς δύναται οὗτος ἡμῖν δοῦναι τὴν σάρκα αὐτοῦ φαγεῖν; εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστι πόσις. ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ. καθὼς ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα, καὶ ὁ τρώγων με κἀκεῖνος ζήσει δι’ ἐμέ. οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐξ οὐρανοῦ καταβάς, οὐ καθὼς ἔφαγον οἱ πατέρες καὶ ἀπέθανον· ὁ τρώγων τοῦτον τὸν ἄρτον ζήσει εἰς τὸν αἰῶνα. ταῦτα εἶπεν ἐν συναγωγῇ διδάσκων ἐν Καφαρναούμ.

Emachonto oun pros allelous ohi Ioudaioi legontes; Pos dynatai houtos hemin dounai ten sarka autou phagein? eipen oun autois ho Iesous; Amen amen lego hymin, ean me phagete ten sarka tou yhiou tou anthropou kai piete autou to ahima, ouk echete zoen en heautois. ho trogon mou ten sarka kai pinon mou to ahima echei zoen aionion, kago anasteso auton te eschate hemera. he gar sarx mou alethes esti brosis, kai to ahima mou alethes esti posis. ho trogon mou ten sarka kai pinon mou to ahima en emoi menei kago en auto. kathos apesteilen me ho zon pater kago zo dia ton patera, kai ho trogon me kakeinos zesei di’ eme. houtos estin ho artos ho ex ouranou katabas, ou kathos ephagon ohi pateres kai apethanon; ho trogon touton ton arton zesei eis ton aiona. tauta eipen en synagoge didaskon en Kapharnaoum.

Πολλοὶ οὖν ἀκούσαντες ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπαν· Σκληρός ἐστιν ὁ λόγος οὗτος· τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν; εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν ἑαυτῷ ὅτι γογγύζουσιν περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει; ἐὰν οὖν θεωρῆτε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον; τὸ πνεῦμά ἐστιν τὸ ζῳοποιοῦν, ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν· τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λελάληκα ὑμῖν πνεῦμά ἐστιν καὶ ζωή ἐστιν. ἀλλὰ εἰσὶν ἐξ ὑμῶν τινες οἳ οὐ πιστεύουσιν. ᾔδει γὰρ ἐξ ἀρχῆς ὁ Ἰησοῦς τίνες εἰσὶν οἱ μὴ πιστεύοντες καὶ τίς ἐστιν ὁ παραδώσων αὐτόν. καὶ ἔλεγεν· Διὰ τοῦτο εἴρηκα ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με ἐὰν μὴ ᾖ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ πατρός.

Polloi oun akousantes ek ton matheton autou eipan; Skleros estin ho logos houtos; tis dynatai autou akouein? eidos de ho Iesous en heauto hoti gongyzousin peri toutou ohi mathetai autou eipen autois; Touto hymas skandalizei? ean oun theorete ton yhion tou anthropou anabainonta hopou en to proteron? to pneuma estin to zoopoioun, he sarx ouk ophelei ouden; ta rhemata ha ego lelaleka hymin pneuma estin kai zoe estin. alla eisin ex hymon tines ohi ou pisteuousin. edei gar ex arches ho Iesous tines eisin ohi me pisteuontes kai tis estin ho paradoson auton. kai elegen; Dia touto eireka hymin hoti oudeis dynatai elthein pros me ean me e dedomenon auto ek tou patros.

Ἐκ τούτου πολλοὶ ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀπῆλθον εἰς τὰ ὀπίσω καὶ οὐκέτι μετ’ αὐτοῦ περιεπάτουν. εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς δώδεκα· Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν; ἀπεκρίθη αὐτῷ Σίμων Πέτρος· Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις, καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκαμεν ὅτι σὺ εἶ ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ. ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Οὐκ ἐγὼ ὑμᾶς τοὺς δώδεκα ἐξελεξάμην; καὶ ἐξ ὑμῶν εἷς διάβολός ἐστιν. ἔλεγεν δὲ τὸν Ἰούδαν Σίμωνος Ἰσκαριώτου· οὗτος γὰρ ἔμελλεν παραδιδόναι αὐτόν, εἷς ἐκ τῶν δώδεκα.

Ek toutou polloi ek ton matheton autou apelthon eis ta opiso kai ouketi met’ autou periepatoun. eipen oun ho Iesous tois dodeka; Me kai hymeis thelete hypagein? apekrithe auto Simon Petros; Kyrie, pros tina apeleusometha? rhemata zoes aioniou echeis, kai hemeis pepisteukamen kai egnokamen hoti sy ei ho hagios tou theou. apekrithe autois ho Iesous; Ouk ego hymas tous dodeka exelexamen? kai ex hymon ehis diabolos estin. elegen de ton Ioudan Simonos Iskariotou; houtos gar emellen paradidonai auton, ehis ek ton dodeka.