Buch 3, § 20 — Neues Testament

Καὶ ἐγένετο ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν διδάσκοντος αὐτοῦ τὸν λαὸν ἐν τῷ ἱερῷ καὶ εὐαγγελιζομένου ἐπέστησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς σὺν τοῖς πρεσβυτέροις, καὶ εἶπαν λέγοντες πρὸς αὐτόν· Εἰπὸν ἡμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς, ἢ τίς ἐστιν ὁ δούς σοι τὴν ἐξουσίαν ταύτην; ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ἐρωτήσω ὑμᾶς κἀγὼ λόγον, καὶ εἴπατέ μοι· Τὸ βάπτισμα Ἰωάννου ἐξ οὐρανοῦ ἦν ἢ ἐξ ἀνθρώπων; οἱ δὲ συνελογίσαντο πρὸς ἑαυτοὺς λέγοντες ὅτι Ἐὰν εἴπωμεν· Ἐξ οὐρανοῦ, ἐρεῖ· Διὰ τί οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ; ἐὰν δὲ εἴπωμεν· Ἐξ ἀνθρώπων, ὁ λαὸς ἅπας καταλιθάσει ἡμᾶς, πεπεισμένος γάρ ἐστιν Ἰωάννην προφήτην εἶναι· καὶ ἀπεκρίθησαν μὴ εἰδέναι πόθεν. καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐδὲ ἐγὼ λέγω ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ.

Kai egeneto en mia ton hemeron didaskontos autou ton laon en to hiero kai euangelizomenou epestesan ohi archiereis kai ohi grammateis syn tois presbyterois, kai eipan legontes pros auton; Eipon hemin en poia exousia tauta poieis, e tis estin ho dous soi ten exousian tauten? apokritheis de eipen pros autous; Eroteso hymas kago logon, kai eipate moi; To baptisma Ioannou ex ouranou en e ex anthropon? ohi de synelogisanto pros heautous legontes hoti Ean eipomen; Ex ouranou, erei; Dia ti ouk episteusate auto? ean de eipomen; Ex anthropon, ho laos hapas katalithasei hemas, pepeismenos gar estin Ioannen propheten einai; kai apekrithesan me eidenai pothen. kai ho Iesous eipen autois; Oude ego lego hymin en poia exousia tauta poio.

Ἤρξατο δὲ πρὸς τὸν λαὸν λέγειν τὴν παραβολὴν ταύτην· Ἄνθρωπος ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα, καὶ ἐξέδετο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδήμησεν χρόνους ἱκανούς. καὶ καιρῷ ἀπέστειλεν πρὸς τοὺς γεωργοὺς δοῦλον, ἵνα ἀπὸ τοῦ καρποῦ τοῦ ἀμπελῶνος δώσουσιν αὐτῷ· οἱ δὲ γεωργοὶ ἐξαπέστειλαν αὐτὸν δείραντες κενόν. καὶ προσέθετο ἕτερον πέμψαι δοῦλον· οἱ δὲ κἀκεῖνον δείραντες καὶ ἀτιμάσαντες ἐξαπέστειλαν κενόν. καὶ προσέθετο τρίτον πέμψαι· οἱ δὲ καὶ τοῦτον τραυματίσαντες ἐξέβαλον. εἶπεν δὲ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος· Τί ποιήσω; πέμψω τὸν υἱόν μου τὸν ἀγαπητόν· ἴσως τοῦτον ἐντραπήσονται. ἰδόντες δὲ αὐτὸν οἱ γεωργοὶ διελογίζοντο πρὸς ἀλλήλους λέγοντες· Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· ἀποκτείνωμεν αὐτόν, ἵνα ἡμῶν γένηται ἡ κληρονομία· καὶ ἐκβαλόντες αὐτὸν ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος ἀπέκτειναν. τί οὖν ποιήσει αὐτοῖς ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος; ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργοὺς τούτους, καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα ἄλλοις. ἀκούσαντες δὲ εἶπαν· Μὴ γένοιτο. ὁ δὲ ἐμβλέψας αὐτοῖς εἶπεν· Τί οὖν ἐστιν τὸ γεγραμμένον τοῦτο· Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας; πᾶς ὁ πεσὼν ἐπ’ ἐκεῖνον τὸν λίθον συνθλασθήσεται· ἐφ’ ὃν δ’ ἂν πέσῃ, λικμήσει αὐτόν. καὶ ἐζήτησαν οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἐπιβαλεῖν ἐπ’ αὐτὸν τὰς χεῖρας ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ, καὶ ἐφοβήθησαν τὸν λαόν, ἔγνωσαν γὰρ ὅτι πρὸς αὐτοὺς εἶπεν τὴν παραβολὴν ταύτην.

Erxato de pros ton laon legein ten parabolen tauten; Anthropos ephyteusen ampelona, kai exedeto auton georgois, kai apedemesen chronous hikanous. kai kairo apesteilen pros tous georgous doulon, hina apo tou karpou tou ampelonos dosousin auto; ohi de georgoi exapesteilan auton deirantes kenon. kai prosetheto heteron pempsai doulon; ohi de kakeinon deirantes kai atimasantes exapesteilan kenon. kai prosetheto triton pempsai; ohi de kai touton traumatisantes exebalon. eipen de ho kyrios tou ampelonos; Ti poieso? pempso ton yhion mou ton agapeton; isos touton entrapesontai. idontes de auton ohi georgoi dielogizonto pros allelous legontes; Houtos estin ho kleronomos; apokteinomen auton, hina hemon genetai he kleronomia; kai ekbalontes auton exo tou ampelonos apekteinan. ti oun poiesei autois ho kyrios tou ampelonos? eleusetai kai apolesei tous georgous toutous, kai dosei ton ampelona allois. akousantes de eipan; Me genoito. ho de emblepsas autois eipen; Ti oun estin to gegrammenon touto; Lithon hon apedokimasan ohi oikodomountes, houtos egenethe eis kephalen gonias? pas ho peson ep’ ekeinon ton lithon synthlasthesetai; eph’ hon d’ an pese, likmesei auton. kai ezetesan ohi grammateis kai ohi archiereis epibalein ep’ auton tas cheiras en aute te hora, kai ephobethesan ton laon, egnosan gar hoti pros autous eipen ten parabolen tauten.

Καὶ παρατηρήσαντες ἀπέστειλαν ἐγκαθέτους ὑποκρινομένους ἑαυτοὺς δικαίους εἶναι, ἵνα ἐπιλάβωνται αὐτοῦ λόγου, ὥστε παραδοῦναι αὐτὸν τῇ ἀρχῇ καὶ τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ ἡγεμόνος. καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν λέγοντες· Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ὀρθῶς λέγεις καὶ διδάσκεις καὶ οὐ λαμβάνεις πρόσωπον, ἀλλ’ ἐπ’ ἀληθείας τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ διδάσκεις· ἔξεστιν ἡμᾶς Καίσαρι φόρον δοῦναι ἢ οὔ; κατανοήσας δὲ αὐτῶν τὴν πανουργίαν εἶπεν πρὸς αὐτούς· Δείξατέ μοι δηνάριον· τίνος ἔχει εἰκόνα καὶ ἐπιγραφήν; ἀποκριθέντες δὲ εἶπαν· Καίσαρος. ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Τοίνυν ἀπόδοτε τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ. καὶ οὐκ ἴσχυσαν ἐπιλαβέσθαι τοῦ ῥήματος ἐναντίον τοῦ λαοῦ, καὶ θαυμάσαντες ἐπὶ τῇ ἀποκρίσει αὐτοῦ ἐσίγησαν.

Kai parateresantes apesteilan enkathetous hypokrinomenous heautous dikaious einai, hina epilabontai autou logou, hoste paradounai auton te arche kai te exousia tou hegemonos. kai eperotesan auton legontes; Didaskale, oidamen hoti orthos legeis kai didaskeis kai ou lambaneis prosopon, all’ ep’ aletheias ten hodon tou theou didaskeis; exestin hemas Kaisari phoron dounai e ou? katanoesas de auton ten panourgian eipen pros autous; Deixate moi denarion; tinos echei eikona kai epigraphen? apokrithentes de eipan; Kaisaros. ho de eipen pros autous; Toinyn apodote ta Kaisaros Kaisari kai ta tou theou to theo. kai ouk ischysan epilabesthai tou rhematos enantion tou laou, kai thaumasantes epi te apokrisei autou esigesan.

Προσελθόντες δέ τινες τῶν Σαδδουκαίων, οἱ ἀντιλέγοντες ἀνάστασιν μὴ εἶναι, ἐπηρώτησαν αὐτὸν λέγοντες· Διδάσκαλε, Μωϋσῆς ἔγραψεν ἡμῖν, ἐάν τινος ἀδελφὸς ἀποθάνῃ ἔχων γυναῖκα, καὶ οὗτος ἄτεκνος ᾖ, ἵνα λάβῃ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ τὴν γυναῖκα καὶ ἐξαναστήσῃ σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. ἑπτὰ οὖν ἀδελφοὶ ἦσαν· καὶ ὁ πρῶτος λαβὼν γυναῖκα ἀπέθανεν ἄτεκνος· καὶ ὁ δεύτερος καὶ ὁ τρίτος ἔλαβεν αὐτήν, ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ ἑπτὰ οὐ κατέλιπον τέκνα καὶ ἀπέθανον· ὕστερον καὶ ἡ γυνὴ ἀπέθανεν. ἡ γυνὴ οὖν ἐν τῇ ἀναστάσει τίνος αὐτῶν γίνεται γυνή; οἱ γὰρ ἑπτὰ ἔσχον αὐτὴν γυναῖκα.

Proselthontes de tines ton Saddoukaion, ohi antilegontes anastasin me einai, eperotesan auton legontes; Didaskale, Moyses egrapsen hemin, ean tinos adelphos apothane echon gynaika, kai houtos ateknos e, hina labe ho adelphos autou ten gynaika kai exanastese sperma to adelpho autou. hepta oun adelphoi esan; kai ho protos labon gynaika apethanen ateknos; kai ho deuteros kai ho tritos elaben auten, hosautos de kai ohi hepta ou katelipon tekna kai apethanon; hysteron kai he gyne apethanen. he gyne oun en te anastasei tinos auton ginetai gyne? ohi gar hepta eschon auten gynaika.

Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου γαμοῦσιν καὶ γαμίσκονται, οἱ δὲ καταξιωθέντες τοῦ αἰῶνος ἐκείνου τυχεῖν καὶ τῆς ἀναστάσεως τῆς ἐκ νεκρῶν οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται· οὐδὲ γὰρ ἀποθανεῖν ἔτι δύνανται, ἰσάγγελοι γάρ εἰσιν καὶ υἱοί εἰσιν θεοῦ τῆς ἀναστάσεως υἱοὶ ὄντες. ὅτι δὲ ἐγείρονται οἱ νεκροὶ καὶ Μωϋσῆς ἐμήνυσεν ἐπὶ τῆς βάτου, ὡς λέγει κύριον τὸν θεὸν Ἀβραὰμ καὶ θεὸν Ἰσαὰκ καὶ θεὸν Ἰακώβ· θεὸς δὲ οὐκ ἔστιν νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων, πάντες γὰρ αὐτῷ ζῶσιν. ἀποκριθέντες δέ τινες τῶν γραμματέων εἶπαν· Διδάσκαλε, καλῶς εἶπας· οὐκέτι γὰρ ἐτόλμων ἐπερωτᾶν αὐτὸν οὐδέν.

Kai eipen autois ho Iesous; Ohi yhioi tou aionos toutou gamousin kai gamiskontai, ohi de kataxiothentes tou aionos ekeinou tychein kai tes anastaseos tes ek nekron oute gamousin oute gamizontai; oude gar apothanein eti dynantai, isangeloi gar eisin kai yhioi eisin theou tes anastaseos yhioi ontes. hoti de egeirontai ohi nekroi kai Moyses emenysen epi tes batou, hos legei kyrion ton theon Abraam kai theon Isaak kai theon Iakob; theos de ouk estin nekron alla zonton, pantes gar auto zosin. apokrithentes de tines ton grammateon eipan; Didaskale, kalos eipas; ouketi gar etolmon eperotan auton ouden.

Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς· Πῶς λέγουσιν τὸν χριστὸν εἶναι Δαυὶδ υἱόν; αὐτὸς γὰρ Δαυὶδ λέγει ἐν βίβλῳ ψαλμῶν· Εἶπεν κύριος τῷ κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. Δαυὶδ οὖν αὐτὸν κύριον καλεῖ, καὶ πῶς αὐτοῦ υἱός ἐστιν;

Eipen de pros autous; Pos legousin ton christon einai Dauid yhion? autos gar Dauid legei en biblo psalmon; Eipen kyrios to kyrio mou; Kathou ek dexion mou heos an tho tous echthrous sou hypopodion ton podon sou. Dauid oun auton kyrion kalei, kai pos autou yhios estin?

Ἀκούοντος δὲ παντὸς τοῦ λαοῦ εἶπεν τοῖς μαθηταῖς· Προσέχετε ἀπὸ τῶν γραμματέων τῶν θελόντων περιπατεῖν ἐν στολαῖς καὶ φιλούντων ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ πρωτοκλισίας ἐν τοῖς δείπνοις, οἳ κατεσθίουσιν τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν καὶ προφάσει μακρὰ προσεύχονται· οὗτοι λήμψονται περισσότερον κρίμα.

Akouontos de pantos tou laou eipen tois mathetais; Prosechete apo ton grammateon ton thelonton peripatein en stolais kai philounton aspasmous en tais agorais kai protokathedrias en tais synagogais kai protoklisias en tois deipnois, ohi katesthiousin tas oikias ton cheron kai prophasei makra proseuchontai; houtoi lempsontai perissoteron krima.