Book 3, § 18 — New Testament

Ἔλεγεν δὲ παραβολὴν αὐτοῖς πρὸς τὸ δεῖν πάντοτε προσεύχεσθαι αὐτοὺς καὶ μὴ ἐγκακεῖν, λέγων· Κριτής τις ἦν ἔν τινι πόλει τὸν θεὸν μὴ φοβούμενος καὶ ἄνθρωπον μὴ ἐντρεπόμενος. χήρα δὲ ἦν ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ καὶ ἤρχετο πρὸς αὐτὸν λέγουσα· Ἐκδίκησόν με ἀπὸ τοῦ ἀντιδίκου μου. καὶ οὐκ ἤθελεν ἐπὶ χρόνον, μετὰ ταῦτα δὲ εἶπεν ἐν ἑαυτῷ· Εἰ καὶ τὸν θεὸν οὐ φοβοῦμαι οὐδὲ ἄνθρωπον ἐντρέπομαι, διά γε τὸ παρέχειν μοι κόπον τὴν χήραν ταύτην ἐκδικήσω αὐτήν ἵνα μὴ εἰς τέλος ἐρχομένη ὑπωπιάζῃ με. εἶπεν δὲ ὁ κύριος· Ἀκούσατε τί ὁ κριτὴς τῆς ἀδικίας λέγει· ὁ δὲ θεὸς οὐ μὴ ποιήσῃ τὴν ἐκδίκησιν τῶν ἐκλεκτῶν αὐτοῦ τῶν βοώντων αὐτῷ ἡμέρας καὶ νυκτός, καὶ μακροθυμεῖ ἐπ’ αὐτοῖς; λέγω ὑμῖν ὅτι ποιήσει τὴν ἐκδίκησιν αὐτῶν ἐν τάχει. πλὴν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;

Elegen de parabolen autois pros to dein pantote proseuchesthai autous kai me enkakein, legon; Krites tis en en tini polei ton theon me phoboumenos kai anthropon me entrepomenos. chera de en en te polei ekeine kai ercheto pros auton legousa; Ekdikeson me apo tou antidikou mou. kai ouk ethelen epi chronon, meta tauta de eipen en heauto; Ei kai ton theon ou phoboumai oude anthropon entrepomai, dia ge to parechein moi kopon ten cheran tauten ekdikeso auten hina me eis telos erchomene hypopiaze me. eipen de ho kyrios; Akousate ti ho krites tes adikias legei; ho de theos ou me poiese ten ekdikesin ton eklekton autou ton boonton auto hemeras kai nyktos, kai makrothymei ep’ autois? lego hymin hoti poiesei ten ekdikesin auton en tachei. plen ho yhios tou anthropou elthon ara heuresei ten pistin epi tes ges?

Εἶπεν δὲ καὶ πρός τινας τοὺς πεποιθότας ἐφ’ ἑαυτοῖς ὅτι εἰσὶν δίκαιοι καὶ ἐξουθενοῦντας τοὺς λοιποὺς τὴν παραβολὴν ταύτην· Ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι, ὁ εἷς Φαρισαῖος καὶ ὁ ἕτερος τελώνης. ὁ Φαρισαῖος σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα προσηύχετο· Ὁ θεός, εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης· νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι. ὁ δὲ τελώνης μακρόθεν ἑστὼς οὐκ ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπᾶραι εἰς τὸν οὐρανόν, ἀλλ’ ἔτυπτε τὸ στῆθος αὐτοῦ λέγων· Ὁ θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ. λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ παρ’ ἐκεῖνον· ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται.

Eipen de kai pros tinas tous pepoithotas eph’ heautois hoti eisin dikaioi kai exouthenountas tous loipous ten parabolen tauten; Anthropoi dyo anebesan eis to hieron proseuxasthai, ho ehis Pharisaios kai ho heteros telones. ho Pharisaios statheis pros heauton tauta proseucheto; Ho theos, eucharisto soi hoti ouk eimi hosper ohi loipoi ton anthropon, harpages, adikoi, moichoi, e kai hos houtos ho telones; nesteuo dis tou sabbatou, apodekato panta hosa ktomai. ho de telones makrothen hestos ouk ethelen oude tous ophthalmous eparai eis ton ouranon, all’ etypte to stethos autou legon; Ho theos, hilastheti moi to hamartolo. lego hymin, katebe houtos dedikaiomenos eis ton oikon autou par’ ekeinon; hoti pas ho hypson heauton tapeinothesetai, ho de tapeinon heauton hypsothesetai.

Προσέφερον δὲ αὐτῷ καὶ τὰ βρέφη ἵνα αὐτῶν ἅπτηται· ἰδόντες δὲ οἱ μαθηταὶ ἐπετίμων αὐτοῖς. ὁ δὲ Ἰησοῦς προσεκαλέσατο αὐτὰ λέγων· Ἄφετε τὰ παιδία ἔρχεσθαι πρός με καὶ μὴ κωλύετε αὐτά, τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὃς ἂν μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν.

Prosepheron de auto kai ta brephe hina auton haptetai; idontes de ohi mathetai epetimon autois. ho de Iesous prosekalesato auta legon; Aphete ta paidia erchesthai pros me kai me kolyete auta, ton gar toiouton estin he basileia tou theou. amen lego hymin, hos an me dexetai ten basileian tou theou hos paidion, ou me eiselthe eis auten.

Καὶ ἐπηρώτησέν τις αὐτὸν ἄρχων λέγων· Διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω; εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Τί με λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ θεός. τὰς ἐντολὰς οἶδας· Μὴ μοιχεύσῃς, Μὴ φονεύσῃς, Μὴ κλέψῃς, Μὴ ψευδομαρτυρήσῃς, Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα. ὁ δὲ εἶπεν· Ταῦτα πάντα ἐφύλαξα ἐκ νεότητος μου. ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Ἔτι ἕν σοι λείπει· πάντα ὅσα ἔχεις πώλησον καὶ διάδος πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι. ὁ δὲ ἀκούσας ταῦτα περίλυπος ἐγενήθη, ἦν γὰρ πλούσιος σφόδρα. Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Πῶς δυσκόλως οἱ τὰ χρήματα ἔχοντες εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσπορεύονται· εὐκοπώτερον γάρ ἐστιν κάμηλον διὰ τρήματος βελόνης εἰσελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν.

Kai eperotesen tis auton archon legon; Didaskale agathe, ti poiesas zoen aionion kleronomeso? eipen de auto ho Iesous; Ti me legeis agathon? oudeis agathos ei me ehis ho theos. tas entolas oidas; Me moicheuses, Me phoneuses, Me klepses, Me pseudomartyreses, Tima ton patera sou kai ten metera. ho de eipen; Tauta panta ephylaxa ek neotetos mou. akousas de ho Iesous eipen auto; Eti hen soi leipei; panta hosa echeis poleson kai diados ptochois, kai hexeis thesauron en ouranois, kai deuro akolouthei moi. ho de akousas tauta perilypos egenethe, en gar plousios sphodra. Idon de auton ho Iesous eipen; Pos dyskolos ohi ta chremata echontes eis ten basileian tou theou eisporeuontai; eukopoteron gar estin kamelon dia trematos belones eiselthein e plousion eis ten basileian tou theou eiselthein.

Εἶπαν δὲ οἱ ἀκούσαντες· Καὶ τίς δύναται σωθῆναι; ὁ δὲ εἶπεν· Τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ θεῷ ἐστιν.

Eipan de ohi akousantes; Kai tis dynatai sothenai? ho de eipen; Ta adynata para anthropois dynata para to theo estin.

Εἶπεν δὲ ὁ Πέτρος· Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφέντες τὰ ἴδια ἠκολουθήσαμέν σοι. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐδείς ἐστιν ὃς ἀφῆκεν οἰκίαν ἢ γυναῖκα ἢ ἀδελφοὺς ἢ γονεῖς ἢ τέκνα ἕνεκεν τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, ὃς οὐχὶ μὴ ἀπολάβῃ πολλαπλασίονα ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τῷ ἐρχομένῳ ζωὴν αἰώνιον.

Eipen de ho Petros; Idou hemeis aphentes ta idia ekolouthesamen soi. ho de eipen autois; Amen lego hymin hoti oudeis estin hos apheken oikian e gynaika e adelphous e goneis e tekna heneken tes basileias tou theou, hos ouchi me apolabe pollaplasiona en to kairo touto kai en to aioni to erchomeno zoen aionion.

Παραλαβὼν δὲ τοὺς δώδεκα εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἰερουσαλήμ, καὶ τελεσθήσεται πάντα τὰ γεγραμμένα διὰ τῶν προφητῶν τῷ υἱῷ τοῦ ἀνθρώπου· παραδοθήσεται γὰρ τοῖς ἔθνεσιν καὶ ἐμπαιχθήσεται καὶ ὑβρισθήσεται καὶ ἐμπτυσθήσεται, καὶ μαστιγώσαντες ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ ἀναστήσεται. καὶ αὐτοὶ οὐδὲν τούτων συνῆκαν, καὶ ἦν τὸ ῥῆμα τοῦτο κεκρυμμένον ἀπ’ αὐτῶν, καὶ οὐκ ἐγίνωσκον τὰ λεγόμενα.

Paralabon de tous dodeka eipen pros autous; Idou anabainomen eis Ierousalem, kai telesthesetai panta ta gegrammena dia ton propheton to yhio tou anthropou; paradothesetai gar tois ethnesin kai empaichthesetai kai hybristhesetai kai emptysthesetai, kai mastigosantes apoktenousin auton, kai te hemera te trite anastesetai. kai autoi ouden touton synekan, kai en to rhema touto kekrymmenon ap’ auton, kai ouk eginoskon ta legomena.

Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ ἐγγίζειν αὐτὸν εἰς Ἰεριχὼ τυφλός τις ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδὸν ἐπαιτῶν. ἀκούσας δὲ ὄχλου διαπορευομένου ἐπυνθάνετο τί εἴη τοῦτο· ἀπήγγειλαν δὲ αὐτῷ ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος παρέρχεται. καὶ ἐβόησεν λέγων· Ἰησοῦ υἱὲ Δαυίδ, ἐλέησόν με. καὶ οἱ προάγοντες ἐπετίμων αὐτῷ ἵνα σιγήσῃ· αὐτὸς δὲ πολλῷ μᾶλλον ἔκραζεν· Υἱὲ Δαυίδ, ἐλέησόν με. σταθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐκέλευσεν αὐτὸν ἀχθῆναι πρὸς αὐτόν. ἐγγίσαντος δὲ αὐτοῦ ἐπηρώτησεν αὐτόν· Τί σοι θέλεις ποιήσω; ὁ δὲ εἶπεν· Κύριε, ἵνα ἀναβλέψω. καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Ἀνάβλεψον· ἡ πίστις σου σέσωκέν σε. καὶ παραχρῆμα ἀνέβλεψεν, καὶ ἠκολούθει αὐτῷ δοξάζων τὸν θεόν. καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἰδὼν ἔδωκεν αἶνον τῷ θεῷ.

Egeneto de en to engizein auton eis Iericho typhlos tis ekatheto para ten hodon epaiton. akousas de ochlou diaporeuomenou epynthaneto ti eie touto; apengeilan de auto hoti Iesous ho Nazoraios parerchetai. kai eboesen legon; Iesou yhie Dauid, eleeson me. kai ohi proagontes epetimon auto hina sigese; autos de pollo mallon ekrazen; Yhie Dauid, eleeson me. statheis de ho Iesous ekeleusen auton achthenai pros auton. engisantos de autou eperotesen auton; Ti soi theleis poieso? ho de eipen; Kyrie, hina anablepso. kai ho Iesous eipen auto; Anablepson; he pistis sou sesoken se. kai parachrema aneblepsen, kai ekolouthei auto doxazon ton theon. kai pas ho laos idon edoken ainon to theo.