Book 1, § 22 — New Testament

Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς πάλιν εἶπεν ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς λέγων· Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἐποίησεν γάμους τῷ υἱῷ αὐτοῦ. καὶ ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ καλέσαι τοὺς κεκλημένους εἰς τοὺς γάμους, καὶ οὐκ ἤθελον ἐλθεῖν. πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους λέγων· Εἴπατε τοῖς κεκλημένοις· Ἰδοὺ τὸ ἄριστόν μου ἡτοίμακα, οἱ ταῦροί μου καὶ τὰ σιτιστὰ τεθυμένα, καὶ πάντα ἕτοιμα· δεῦτε εἰς τοὺς γάμους. οἱ δὲ ἀμελήσαντες ἀπῆλθον, ὃς μὲν εἰς τὸν ἴδιον ἀγρόν, ὃς δὲ ἐπὶ τὴν ἐμπορίαν αὐτοῦ· οἱ δὲ λοιποὶ κρατήσαντες τοὺς δούλους αὐτοῦ ὕβρισαν καὶ ἀπέκτειναν. ὁ δὲ βασιλεὺς ὠργίσθη, καὶ πέμψας τὰ στρατεύματα αὐτοῦ ἀπώλεσεν τοὺς φονεῖς ἐκείνους καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν ἐνέπρησεν. τότε λέγει τοῖς δούλοις αὐτοῦ· Ὁ μὲν γάμος ἕτοιμός ἐστιν, οἱ δὲ κεκλημένοι οὐκ ἦσαν ἄξιοι· πορεύεσθε οὖν ἐπὶ τὰς διεξόδους τῶν ὁδῶν, καὶ ὅσους ἐὰν εὕρητε καλέσατε εἰς τοὺς γάμους. καὶ ἐξελθόντες οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι εἰς τὰς ὁδοὺς συνήγαγον πάντας οὓς εὗρον, πονηρούς τε καὶ ἀγαθούς· καὶ ἐπλήσθη ὁ γάμος ἀνακειμένων. εἰσελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς θεάσασθαι τοὺς ἀνακειμένους εἶδεν ἐκεῖ ἄνθρωπον οὐκ ἐνδεδυμένον ἔνδυμα γάμου· καὶ λέγει αὐτῷ· Ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου; ὁ δὲ ἐφιμώθη. τότε ὁ βασιλεὺς εἶπεν τοῖς διακόνοις· Δήσαντες αὐτοῦ πόδας καὶ χεῖρας ἐκβάλετε αὐτὸν εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. πολλοὶ γάρ εἰσιν κλητοὶ ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί.

Kai apokritheis ho Iesous palin eipen en parabolais autois legon; Homoiothe he basileia ton ouranon anthropo basilei, hostis epoiesen gamous to yhio autou. kai apesteilen tous doulous autou kalesai tous keklemenous eis tous gamous, kai ouk ethelon elthein. palin apesteilen allous doulous legon; Eipate tois keklemenois; Idou to ariston mou hetoimaka, ohi tauroi mou kai ta sitista tethymena, kai panta hetoima; deute eis tous gamous. ohi de amelesantes apelthon, hos men eis ton idion agron, hos de epi ten emporian autou; ohi de loipoi kratesantes tous doulous autou hybrisan kai apekteinan. ho de basileus orgisthe, kai pempsas ta strateumata autou apolesen tous phoneis ekeinous kai ten polin auton enepresen. tote legei tois doulois autou; Ho men gamos hetoimos estin, ohi de keklemenoi ouk esan axioi; poreuesthe oun epi tas diexodous ton hodon, kai hosous ean heurete kalesate eis tous gamous. kai exelthontes ohi douloi ekeinoi eis tas hodous synegagon pantas hous heuron, ponerous te kai agathous; kai eplesthe ho gamos anakeimenon. eiselthon de ho basileus theasasthai tous anakeimenous eiden ekei anthropon ouk endedymenon endyma gamou; kai legei auto; Hetaire, pos eiselthes hode me echon endyma gamou? ho de ephimothe. tote ho basileus eipen tois diakonois; Desantes autou podas kai cheiras ekbalete auton eis to skotos to exoteron; ekei estai ho klauthmos kai ho brygmos ton odonton. polloi gar eisin kletoi oligoi de eklektoi.

Τότε πορευθέντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον ὅπως αὐτὸν παγιδεύσωσιν ἐν λόγῳ. καὶ ἀποστέλλουσιν αὐτῷ τοὺς μαθητὰς αὐτῶν μετὰ τῶν Ἡρῳδιανῶν λέγοντες· Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διδάσκεις, καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός, οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων· εἰπὸν οὖν ἡμῖν τί σοι δοκεῖ· ἔξεστιν δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ; γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν πονηρίαν αὐτῶν εἶπεν· Τί με πειράζετε, ὑποκριταί; ἐπιδείξατέ μοι τὸ νόμισμα τοῦ κήνσου. οἱ δὲ προσήνεγκαν αὐτῷ δηνάριον. καὶ λέγει αὐτοῖς· Τίνος ἡ εἰκὼν αὕτη καὶ ἡ ἐπιγραφή; λέγουσιν αὐτῷ· Καίσαρος. τότε λέγει αὐτοῖς· Ἀπόδοτε οὖν τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ. καὶ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν, καὶ ἀφέντες αὐτὸν ἀπῆλθαν.

Tote poreuthentes ohi Pharisaioi symboulion elabon hopos auton pagideusosin en logo. kai apostellousin auto tous mathetas auton meta ton Herodianon legontes; Didaskale, oidamen hoti alethes ei kai ten hodon tou theou en aletheia didaskeis, kai ou melei soi peri oudenos, ou gar blepeis eis prosopon anthropon; eipon oun hemin ti soi dokei; exestin dounai kenson Kaisari e ou? gnous de ho Iesous ten ponerian auton eipen; Ti me peirazete, hypokritai? epideixate moi to nomisma tou kensou. ohi de prosenenkan auto denarion. kai legei autois; Tinos he eikon haute kai he epigraphe? legousin auto; Kaisaros. tote legei autois; Apodote oun ta Kaisaros Kaisari kai ta tou theou to theo. kai akousantes ethaumasan, kai aphentes auton apelthan.

Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ προσῆλθον αὐτῷ Σαδδουκαῖοι, λέγοντες μὴ εἶναι ἀνάστασιν, καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν λέγοντες· Διδάσκαλε, Μωϋσῆς εἶπεν· Ἐάν τις ἀποθάνῃ μὴ ἔχων τέκνα, ἐπιγαμβρεύσει ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ ἀναστήσει σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. ἦσαν δὲ παρ’ ἡμῖν ἑπτὰ ἀδελφοί· καὶ ὁ πρῶτος γήμας ἐτελεύτησεν, καὶ μὴ ἔχων σπέρμα ἀφῆκεν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ· ὁμοίως καὶ ὁ δεύτερος καὶ ὁ τρίτος, ἕως τῶν ἑπτά· ὕστερον δὲ πάντων ἀπέθανεν ἡ γυνή. ἐν τῇ ἀναστάσει οὖν τίνος τῶν ἑπτὰ ἔσται γυνή; πάντες γὰρ ἔσχον αὐτήν.

En ekeine te hemera proselthon auto Saddoukaioi, legontes me einai anastasin, kai eperotesan auton legontes; Didaskale, Moyses eipen; Ean tis apothane me echon tekna, epigambreusei ho adelphos autou ten gynaika autou kai anastesei sperma to adelpho autou. esan de par’ hemin hepta adelphoi; kai ho protos gemas eteleutesen, kai me echon sperma apheken ten gynaika autou to adelpho autou; homoios kai ho deuteros kai ho tritos, heos ton hepta; hysteron de panton apethanen he gyne. en te anastasei oun tinos ton hepta estai gyne? pantes gar eschon auten.

Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Πλανᾶσθε μὴ εἰδότες τὰς γραφὰς μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ· ἐν γὰρ τῇ ἀναστάσει οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται, ἀλλ’ ὡς ἄγγελοι θεοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ εἰσιν· περὶ δὲ τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν οὐκ ἀνέγνωτε τὸ ῥηθὲν ὑμῖν ὑπὸ τοῦ θεοῦ λέγοντος· Ἐγώ εἰμι ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ; οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων. καὶ ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ.

Apokritheis de ho Iesous eipen autois; Planasthe me eidotes tas graphas mede ten dynamin tou theou; en gar te anastasei oute gamousin oute gamizontai, all’ hos angeloi theou en to ourano eisin; peri de tes anastaseos ton nekron ouk anegnote to rhethen hymin hypo tou theou legontos; Ego eimi ho theos Abraam kai ho theos Isaak kai ho theos Iakob? ouk estin ho theos nekron alla zonton. kai akousantes ohi ochloi exeplessonto epi te didache autou.

Οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες ὅτι ἐφίμωσεν τοὺς Σαδδουκαίους συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτό. καὶ ἐπηρώτησεν εἷς ἐξ αὐτῶν νομικὸς πειράζων αὐτόν· Διδάσκαλε, ποία ἐντολὴ μεγάλη ἐν τῷ νόμῳ; ὁ δὲ ἔφη αὐτῷ· Ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ σου· αὕτη ἐστὶν ἡ μεγάλη καὶ πρώτη ἐντολή. Δευτέρα δὲ ὁμοία αὐτῇ· Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. ἐν ταύταις ταῖς δυσὶν ἐντολαῖς ὅλος ὁ νόμος κρέμαται καὶ οἱ προφῆται.

Ohi de Pharisaioi akousantes hoti ephimosen tous Saddoukaious synechthesan epi to auto. kai eperotesen ehis ex auton nomikos peirazon auton; Didaskale, poia entole megale en to nomo? ho de ephe auto; Agapeseis kyrion ton theon sou en hole te kardia sou kai en hole te psyche sou kai en hole te dianoia sou; haute estin he megale kai prote entole. Deutera de homoia aute; Agapeseis ton plesion sou hos seauton. en tautais tais dysin entolais holos ho nomos krematai kai ohi prophetai.

Συνηγμένων δὲ τῶν Φαρισαίων ἐπηρώτησεν αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς λέγων· Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ χριστοῦ; τίνος υἱός ἐστιν; λέγουσιν αὐτῷ· Τοῦ Δαυίδ. λέγει αὐτοῖς· Πῶς οὖν Δαυὶδ ἐν πνεύματι καλεῖ αὐτὸν κύριον λέγων· Εἶπεν κύριος τῷ κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποκάτω τῶν ποδῶν σου; εἰ οὖν Δαυὶδ καλεῖ αὐτὸν κύριον, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστιν; καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο ἀποκριθῆναι αὐτῷ λόγον, οὐδὲ ἐτόλμησέν τις ἀπ’ ἐκείνης τῆς ἡμέρας ἐπερωτῆσαι αὐτὸν οὐκέτι.

Synegmenon de ton Pharisaion eperotesen autous ho Iesous legon; Ti hymin dokei peri tou christou? tinos yhios estin? legousin auto; Tou Dauid. legei autois; Pos oun Dauid en pneumati kalei auton kyrion legon; Eipen kyrios to kyrio mou; Kathou ek dexion mou heos an tho tous echthrous sou hypokato ton podon sou? ei oun Dauid kalei auton kyrion, pos yhios autou estin? kai oudeis edynato apokrithenai auto logon, oude etolmesen tis ap’ ekeines tes hemeras eperotesai auton ouketi.