§ 24 — Idílios

Ἡρακλέα δεκάμηνον ἐόντα πόχ’ ἁ Μιδεᾶτις

Heraklea dekamenon eonta poch’ ha Mideatis

Ἀλκμήνα καὶ νυκτὶ νεώτερον Ἰφικλῆα,

Alkmena kai nykti neoteron Iphiklea,

ἀμφοτέρους λούσασα καὶ ἐμπλήσασα γάλακτος,

amphoterous lousasa kai emplesasa galaktos,

χαλκείαν κατέθηκεν ἐς ἀσπίδα, τὰν Πτερελάου

chalkeian katetheken es aspida, tan Pterelaou

Ἀμφιτρύων καλὸν ὅπλον ἀπεσκύλευσε πεσόντος.

Amphitryon kalon hoplon apeskyleuse pesontos.

ἁπτομένα δὲ γυνὰ κεφαλᾶς μυθήσατο παίδων·"

haptomena de gyna kephalas mythesato paidon;"

εὕδετ’ ἐμὰ βρέφεα γλυκερὸν καὶ ἐγέρσιμον ὕπνον,

heudet’ ema brephea glykeron kai egersimon hypnon,

εὕδετ’ ἐμὰ ψυχά, δύ’ ἀδελφεώ, εὔσοα τέκνα·

heudet’ ema psycha, dy’ adelpheo, eusoa tekna;

ὄλβιοι εὐνάζοισθε καὶ ὄλβιοι ἀῶ ἵκοισθε".

olbioi eunazoisthe kai olbioi ao hikoisthe".

ὣς φαμένα δίνασε σάκος μέγα· τοὺς δ’ ἔλαβ’ ὕπνος.

hos phamena dinase sakos mega; tous d’ elab’ hypnos.

ἆμος δὲ στρέφεται μεσονύκτιον ἐς δύσιν ἄρκτος

amos de strephetai mesonyktion es dysin arktos

Ὠρίωνα κατ’ αὐτόν, ὁ δ’ ἀμφαίνει μέγαν ὦμον,

Oriona kat’ auton, ho d’ amphainei megan omon,

τᾶμος ἄρ’ αἰνὰ πέλωρα δύω πολυμήχανος Ἥρη

tamos ar’ aina pelora dyo polymechanos Here

κυανέαις φρίσσοντας ὑπὸ σπείραισι δράκοντας

kyaneais phrissontas hypo speiraisi drakontas

ὦρσεν ἐπὶ πλατὺν οὐδόν, ὅθι σταθμὰ κοῖλα θυράων

orsen epi platyn oudon, hothi stathma koila thyraon

εἶκεν, ἀπειλήσασα φαγεῖν βρέφος Ἡρακλῆα.

eiken, apeilesasa phagein brephos Heraklea.

τὼ δ’ ἐξειληθέντες ἐπὶ χθονὶ γαστέρας ἄμφω

to d’ exeilethentes epi chthoni gasteras ampho

αἱμοβόρους ἐκύλιον· ἀπ’ ὀφθαλμῶν δὲ κακὸν πῦρ

ahimoborous ekylion; ap’ ophthalmon de kakon pyr

ἐρχομένοις λάμπεσκε, βαρὺν δ’ ἐξέπτυον ἰόν.

erchomenois lampeske, baryn d’ exeptyon ion.

ἀλλ’ ὅτε δὴ παίδων λιχμώμενοι ἐγγύθεν ἦνθον,

all’ hote de paidon lichmomenoi engythen enthon,

καὶ τότ’ ἄρ’ ἐξέγροντο, Διὸς νοέοντος ἅπαντα,

kai tot’ ar’ exegronto, Dios noeontos hapanta,

Ἀλκμήνας φίλα τέκνα, φάος δ’ ἀνὰ οἶκον ἐτύχθη.

Alkmenas phila tekna, phaos d’ ana oikon etychthe.

ἤτοι ὅγ’ εὐθὺς ἄυσεν, ὅπως κακὰ θηρί’ ἀνέγνω

etoi hog’ euthys ausen, hopos kaka theri’ anegno

κοίλου ὑπὲρ σάκεος καὶ ἀναιδέας εἶδεν ὀδόντας,

koilou hyper sakeos kai anaideas eiden odontas,

Ἰφικλέης, οὔλαν δὲ ποσὶν διελάκτισε χλαῖναν,

Iphiklees, oulan de posin dielaktise chlainan,

φευγέμεν ὁρμαίνων· ὁ δ’ ἐναντίος εἴχετο χερσὶν

pheugemen hormainon; ho d’ enantios eicheto chersin

Ἡρακλέης, ἄμφω δὲ βαρεῖ ἐνεδήσατο δεσμῷ,

Heraklees, ampho de barei enedesato desmo,

δραξάμενος φάρυγος, τόθι φάρμακα λυγρὰ κέκρυπται

draxamenos pharygos, tothi pharmaka lygra kekryptai

οὐλομένοις ὀφίεσσιν, ἃ καὶ θεοὶ ἐχθαίροντι.

oulomenois ophiessin, ha kai theoi echthaironti.

τὼ δ’ αὖτε σπείραισιν ἑλισσέσθην περὶ παῖδα

to d’ aute speiraisin helissesthen peri paida

ὀψίγονον γαλαθηνόν, ὑπὸ τροφῷ αἰὲν ἄδακρυν·

opsigonon galathenon, hypo tropho aien adakryn;

ἂψ δὲ πάλιν διέλυον ἐπεὶ μογέοιεν ἀκάνθας,

aps de palin dielyon epei mogeoien akanthas,

δεσμοῦ ἀναγκαίου πειρώμενοι ἔκλυσιν εὑρεῖν.

desmou anankaiou peiromenoi eklysin heurein.

Ἀλκμήνα δ’ ἐσάκουσε βοᾶς καὶ ἐπέγρετο πράτα·"

Alkmena d’ esakouse boas kai epegreto prata;"

ἄνσταθ’ Ἀμφιτρύων· ἐμὲ γὰρ δέος ἴσχει ὀκνηρόν·

anstath’ Amphitryon; eme gar deos ischei okneron;

ἄνστα, μηδὲ πόδεσσιν ἑοῖς ὑπὸ σάνδαλα θείῃς.

ansta, mede podessin heois hypo sandala theies.

οὐκ ἀίεις, παίδων ὁ νεώτερος ὅσσον ἀυτεῖ;

ouk aieis, paidon ho neoteros hosson autei?

ἢ οὐ νοέεις, ὅτι νυκτὸς ἀωρί που, οἱ δέ τε τοῖχοι

e ou noeeis, hoti nyktos aori pou, ohi de te toichoi

πάντες ἀριφραδέες, καθαρᾶς ἅπερ ἠριγενείας;

pantes ariphradees, katharas haper erigeneias?

ἔστί τί μοι κατὰ δῶμα νεώτερον, ἔστι φίλ’ ἀνδρῶν".

esti ti moi kata doma neoteron, esti phil’ andron".

ὣς φάθ’. ὁ δ’ ἐξ εὐνᾶς ἀλόχῳ κατέβαινε πιθήσας·

hos phath’. ho d’ ex eunas alocho katebaine pithesas;

δαιδάλεον δ’ ὥρμασε μετὰ ξίφος, ὅ οἱ ὕπερθεν

daidaleon d’ hormase meta xiphos, ho ohi hyperthen

κλιντῆρος κεδρίνου περὶ πασσάλῳ αἰὲν ἄωρτο.

klinteros kedrinou peri passalo aien aorto.

ἤτοι ὅγ’ ὠριγνᾶτο νεοκλώστου τελαμῶνος,

etoi hog’ orignato neoklostou telamonos,

κουφίζων ἑτέρᾳ κολεὸν μέγα, λώτινον ἔργον.

kouphizon hetera koleon mega, lotinon ergon.

ἀμφιλαφὴς δ’ ἄρα παστὰς ἐνεπλήσθη πάλιν ὄρφνας·

amphilaphes d’ ara pastas eneplesthe palin orphnas;

δμῶας δὴ τότ’ ἄυσεν ὕπνον βαρὺν ἐκφυσῶντας·"

dmoas de tot’ ausen hypnon baryn ekphysontas;"

οἴσετε πῦρ ὅτι θᾶσσον ἀπ’ ἐσχαρεῶνος ἑλόντες,

oisete pyr hoti thasson ap’ eschareonos helontes,

δμῶες ἐμοί, στιβαροὺς δὲ θυρᾶν ἀνακόψατ’ ὀχῆας"."

dmoes emoi, stibarous de thyran anakopsat’ ocheas"."

ἄνστατε δμῶες ταλασίφρονες. αὐτὸς ἀυτεῖ".

anstate dmoes talasiphrones. autos autei".

ἦ ῥα γυνὰ Φοίνισσα μύλαις ἔπι κοῖτον ἔχουσα.

e rha gyna Phoinissa mylais epi koiton echousa.

οἱ δ’ αἶψα προγένοντο λύχνοις ἅμα δαιομένοισι

ohi d’ aipsa progenonto lychnois hama daiomenoisi

δμῶες· ἐνεπλήσθη δὲ δόμος σπεύδοντος ἑκάστου.

dmoes; eneplesthe de domos speudontos hekastou.

ἤτοι ἄρ’ ὡς εἴδοντ’ ἐπιτίτθιον Ἡρακλῆα

etoi ar’ hos eidont’ epititthion Heraklea

θῆρε δύω χείρεσσιν ἀπρὶξ ἁπαλαῖσιν ἔχοντα,

there dyo cheiressin aprix hapalaisin echonta,

συμπλήγδην ἰάχησαν· ὁ δ’ ἐς πατέρ’ Ἀμφιτρύωνα

symplegden iachesan; ho d’ es pater’ Amphitryona

ἑρπετὰ δεικανάασκεν, ἐπάλλετο δ’ ὑψόθι χαίρων

herpeta deikanaasken, epalleto d’ hypsothi chairon

κουροσύνᾳ, γελάσας δὲ πάρος κατέθηκε ποδοῖιν

kourosyna, gelasas de paros katetheke podoiin

πατρὸς ἑοῦ θανάτῳ κεκαρωμένα δεινὰ πέλωρα.

patros heou thanato kekaromena deina pelora.

Ἀλκμήνα μὲν ἔπειτα ποτὶ σφέτερον βάλε κόλπον

Alkmena men epeita poti spheteron bale kolpon

ξηρὸν ὑπαὶ δείους ἀκρόχλοον Ἰφικλῆα·

xeron hypai deious akrochloon Iphiklea;

Ἀμφιτρύων δὲ τὸν ἄλλον ὑπ’ ἀμνείαν θέτο χλαῖναν

Amphitryon de ton allon hyp’ amneian theto chlainan

παῖδα, πάλιν δ’ ἐς λέκτρον ἰὼν ἐμνάσατο κοίτου.

paida, palin d’ es lektron ion emnasato koitou.

ὄρνιθες τρίτον ἄρτι τὸν ἔσχατον ὄρθρον ἄειδον·

ornithes triton arti ton eschaton orthron aeidon;

Τειρεσίαν τόκα μάντιν ἀλαθέα πάντα λέγοντα

Teiresian toka mantin alathea panta legonta

Ἀλκμήνα καλέσασα τέρας κατέλεξε νεοχμόν,

Alkmena kalesasa teras katelexe neochmon,

καί νιν ὑποκρίνεσθαι, ὅπως τελέεσθαι ἔμελλεν,

kai nin hypokrinesthai, hopos teleesthai emellen,

ἠνώγει." μηδ’ εἴ τι θεοὶ νοέοντι πονηρόν,

enogei." med’ ei ti theoi noeonti poneron,

αἰδόμενος σύ με κρύπτε· καὶ ὣς οὐκ ἔστιν ἀλύξαι

aidomenos sy me krypte; kai hos ouk estin alyxai

ἀνθρώποις ὅ τι Μοῖρα κατὰ κλωστῆρος ἐπείγει.

anthropois ho ti Moira kata klosteros epeigei.

ἀλλ’ Εὐηρείδα μάλα σε φρονέοντα διδάσκω".

all’ Euereida mala se phroneonta didasko".

τόσσ’ ἔλεγεν βασίλεια· ὁ δ’ ἀνταμείβετο τοίως·"

toss’ elegen basileia; ho d’ antameibeto toios;"

θάρσει ἀριστοτόκεια γύναι, Περσήιον αἷμα.

tharsei aristotokeia gynai, Perseion ahima.

θάρσει· μελλόντων δὲ τὸ λώιον ἐν φρεσὶ θέσθαι.

tharsei; mellonton de to loion en phresi thesthai.

ναὶ γὰρ ἐμὸν γλυκὺ φέγγος ἀποιχόμενον πάλαι ὄσσων,

nai gar emon glyky phengos apoichomenon palai osson,

πολλαὶ Ἀχαιιάδων μαλακὸν περὶ γούνατι νῆμα

pollai Achaiiadon malakon peri gounati nema

χειρὶ κατατρίψοντι ἀκρέσπερον ἀείδοισαι

cheiri katatripsonti akresperon aeidoisai

Ἀλκμήναν ὀνομαστί, σέβας δ’ ἔσῃ Ἀργείαισι.

Alkmenan onomasti, sebas d’ ese Argeiaisi.

τοῖος ἀνὴρ ὅδε μέλλει ἐς οὐρανὸν ἄστρα φέροντα

toios aner hode mellei es ouranon astra pheronta

ἀμβαίνειν τεὸς υἱός, ἀπὸ στέρνων πλατὺς ἥρως,

ambainein teos yhios, apo sternon platys heros,

οὗ καὶ θηρία πάντα καὶ ἀνέρες ἥσσονες ἄλλοι.

hou kai theria panta kai aneres hessones alloi.

δώδεκά οἱ τελέσαντι πεπρωμένον ἐν Διὸς οἰκεῖν

dodeka ohi telesanti pepromenon en Dios oikein

μόχθους, θνητὰ δὲ πάντα πυρὰ Τραχίνιος ἑξεῖ.

mochthous, thneta de panta pyra Trachinios hexei.

γαμβρὸς δ’ ἀθανάτων κεκλήσεται, οἳ τάδ’ ἐπῶρσαν

gambros d’ athanaton keklesetai, ohi tad’ eporsan

κνώδαλα φωλεύοντα βρέφος διαδηλήσασθαι.

knodala pholeuonta brephos diadelesasthai.

ἔσται δὴ τοῦτ’ ἆμαρ, ὁπηνίκα νεβρὸν ἐν εὐνᾷ

estai de tout’ amar, hopenika nebron en euna

καρχαρόδων σίνεσθαι ἰδὼν λύκος οὐκ ἐθελήσει.

karcharodon sinesthai idon lykos ouk ethelesei.

ἀλλὰ γύναι πῦρ μέν τοι ὑπὸ σποδῷ εὔτυκον ἔστω,

alla gynai pyr men toi hypo spodo eutykon esto,

κάγκανα δ’ ἀσπαλάθου ξύλ’ ἑτοιμάσατ’ ἢ παλιούρου

kankana d’ aspalathou xyl’ hetoimasat’ e paliourou

ἢ βάτου ἢ ἀνέμῳ δεδονημένον αὖον ἄχερδον·

e batou e anemo dedonemenon auon acherdon;

καῖε δὲ τώδ’ ἀγρίαισιν ἐπὶ σχίζαισι δράκοντε

kaie de tod’ agriaisin epi schizaisi drakonte

νυκτὶ μέσᾳ, ὅκα παῖδα κανεῖν τεὸν ἤθελον αὐτοί.

nykti mesa, hoka paida kanein teon ethelon autoi.

ἦρι δὲ συλλέξασα κόνιν πυρὸς ἀμφιπόλων τις

eri de syllexasa konin pyros amphipolon tis

ῥιψάτω εὖ μάλα πᾶσαν ὑπὲρ ποταμοῖο φέρουσα

rhipsato eu mala pasan hyper potamoio pherousa

ῥωγάδας ἐς πέτρας ὑπερούριον, ἂψ δὲ νέεσθαι

rhogadas es petras hyperourion, aps de neesthai

ἄστρεπτος· καθαρῷ δὲ πυρώσατε δῶμα θεείῳ

astreptos; katharo de pyrosate doma theeio

πρᾶτον, ἔπειτα δ’ ἅλεσσι μεμιγμένον, ὡς νενόμισται,

praton, epeita d’ halessi memigmenon, hos nenomistai,

θαλλῷ ἐπιρραίνειν ἐστεμμένῳ ἀβλαβὲς ὕδωρ·

thallo epirrainein estemmeno ablabes hydor;

Ζηνὶ δ’ ἐπιρρέξαι καθυπερτέρῳ ἄρσενα χοῖρον,

Zeni d’ epirrexai kathypertero arsena choiron,

δυσμενέων αἰεὶ καθυπέρτεροι ὡς τελέθοιτε".

dysmeneon aiei kathyperteroi hos telethoite".

φᾶ, καὶ ἐρωήσας ἐλεφάντινον ᾤχετο δίφρον

pha, kai eroesas elephantinon ocheto diphron

Τειρεσίας πολλοῖσι βαρύς περ ἐὼν ἐνιαυτοῖς.

Teiresias polloisi barys per eon eniautois.

Ἡρακλέης δ’ ὑπὸ ματρὶ νέον φυτὸν ὣς ἐν ἀλωᾷ

Heraklees d’ hypo matri neon phyton hos en aloa

ἐτρέφετ’ Ἀργείου κεκλημένος Ἀμφιτρύωνος.

etrephet’ Argeiou keklemenos Amphitryonos.

γράμματα μὲν τὸν παῖδα γέρων Λίνος ἐξεδίδαξεν,

grammata men ton paida geron Linos exedidaxen,

υἱὸς Ἀπόλλωνος μελεδωνεὺς ἄγρυπνος ἥρως,

yhios Apollonos meledoneus agrypnos heros,

τόξον δ’ ἐντανύσαι καὶ ἐπίσκοπον εἶναι ὀϊστῶν

toxon d’ entanysai kai episkopon einai oiston

Εὔρυτος ἐκ πατέρων μεγάλαις ἀφνειὸς ἀρούραις.

Eurytos ek pateron megalais aphneios arourais.

αὐτὰρ ἀοιδὸν ἔθηκε καὶ ἄμφω χεῖρας ἔπλασσε

autar aoidon etheke kai ampho cheiras eplasse

πυξίνᾳ ἐν φόρμιγγι Φιλαμμονίδας εὔμολπος.

pyxina en phormingi Philammonidas eumolpos.

ὅσσα δ’ ἀπὸ σκελέων ἑδροστρόφοι Ἀργόθεν ἄνδρες

hossa d’ apo skeleon hedrostrophoi Argothen andres

ἀλλάλους σφάλλοντι παλαίσμασιν, ὅσσά τε πύκται

allalous sphallonti palaismasin, hossa te pyktai

δεινοὶ ἐν ἱμάντεσσιν, ἅ τ’ ἐς γαῖαν προπεσόντες

deinoi en himantessin, ha t’ es gaian propesontes

πάμμαχοι ἐξεύροντο σοφίσματα σύμφορα τέχνᾳ,

pammachoi exeuronto sophismata symphora techna,

πάντ’ ἔμαθ’ Ἑρμείαο διδασκόμενος παρὰ παιδὶ

pant’ emath’ Hermeiao didaskomenos para paidi

Ἁρπαλύκῳ Φανοτῆι, τὸν οὐδ’ ἂν τηλόθι λεύσσων

Harpalyko Phanotei, ton oud’ an telothi leusson

θαρσαλέως τις ἔμεινεν ἀεθλεύοντ’ ἐν ἀγῶνι·

tharsaleos tis emeinen aethleuont’ en agoni;

τοῖον ἐπισκύνιον βλοσυρῷ ἐπέκειτο προσώπῳ.

toion episkynion blosyro epekeito prosopo.

ἵππους δ’ ἐξελάσασθαι ὑφ’ ἅρματι, καὶ περὶ νύσσαν

hippous d’ exelasasthai hyph’ harmati, kai peri nyssan

ἀσφαλέως κάμπτοντα τροχῷ σύριγγα φυλάξαι,

asphaleos kamptonta trocho syringa phylaxai,

Ἀμφιτρύων ὃν παῖδα φίλα φρονέων ἐδίδαξεν

Amphitryon hon paida phila phroneon edidaxen

αὐτός, ἐπεὶ μάλα πολλὰ θοῶν ἐξήρατ’ ἀγώνων

autos, epei mala polla thoon exerat’ agonon

Ἄργει ἐν ἱπποβότῳ κειμήλια, καί οἱ ἀαγεῖς

Argei en hippoboto keimelia, kai ohi aageis

δίφροι, ἐφ’ ὧν ἐπέβαινε, χρόνῳ διέλυσαν ἱμάντας.

diphroi, eph’ hon epebaine, chrono dielysan himantas.

δούρατι δὲ προβολαίῳ ὑπ’ ἀσπίδι ὦμον ἔχοντα

dourati de probolaio hyp’ aspidi omon echonta

ἀνδρὸς ὀρέξασθαι ξιφέων τ’ ἀνέχεσθαι ἀμυχμόν,

andros orexasthai xipheon t’ anechesthai amychmon,

κοσμῆσαί τε φάλαγγα λόχον τ’ ἀναμετρήσασθαι

kosmesai te phalanga lochon t’ anametresasthai

δυσμενέων ἐπιόντα καὶ ἱππήεσσι κελεῦσαι

dysmeneon epionta kai hippeessi keleusai

Κάστωρ Ἱππαλίδας δέδαεν, φυγὰς Ἄργεος ἐνθών,

Kastor Hippalidas dedaen, phygas Argeos enthon,

ὁππόκα κλᾶρον ἅπαντα καὶ οἰνόπεδον μέγα Τυδεὺς

hoppoka klaron hapanta kai oinopedon mega Tydeus

ναῖε παρ’ Ἀδρήστοιο λαβὼν ἱππήλατον Ἄργος.

naie par’ Adrestoio labon hippelaton Argos.

Κάστορι δ’ οὔτις ὁμοῖος ἐν ἡμιθέοις πολεμιστὴς

Kastori d’ outis homoios en hemitheois polemistes

ἄλλος ἔην πρὶν γῆρας ἀποτρῖψαι νεότητα.

allos een prin geras apotripsai neoteta.

ὧδε μὲν Ἡρακλῆα φίλα παιδεύσατο μάτηρ.

hode men Heraklea phila paideusato mater.

εὐνὰ δ’ ἦς τῷ παιδὶ τετυγμένα ἀγχόθι πατρὸς

euna d’ es to paidi tetygmena anchothi patros

δέρμα λεόντειον μάλα οἱ κεχαρισμένον αὐτῷ,

derma leonteion mala ohi kecharismenon auto,

δεῖπνον δὲ κρέα τ’ ὀπτὰ καὶ ἐν κανέῳ μέγας ἄρτος

deipnon de krea t’ opta kai en kaneo megas artos

Δωρικός· ἀσφαλέως κε φυτοσκάφον ἄνδρα κορέσσαι.

Dorikos; asphaleos ke phytoskaphon andra koressai.

αὐτὰρ ἐπ’ ἄματι τυννὸν ἄνευ πυρὸς αἴνυτο δόρπον.

autar ep’ amati tynnon aneu pyros ainyto dorpon.

εἵματα δ’ οὐκ ἀσκητὰ μέσας ὑπὲρ ἕννυτο κνάμας.

ehimata d’ ouk asketa mesas hyper hennyto knamas.