Livro 2, § 13 — Esboços pirrônicos

ὅτι δὲ ἀνύπαρκτός ἐστιν ἡ ἀπόδειξις, ἀπ’ αὐτῶν ὧν λέγουσιν ἐπιλογίζεσθαι δυνατόν, ἕκαστον τῶν περιεχομένων ἐν τῇ ἐννοίᾳ διατρέποντα. οἷον γοῦν ὁ λόγος σύγκειται ἐξ ἀξιωμάτων, τὰ δὲ σύνθετα πράγματα οὐ δύναται ὑπάρχειν, ἐὰν μὴ τὰ ἐξ ὧν συνέστηκεν ἀλλήλοις συνυπάρχῃ, ὡς πρόδηλον ἀπὸ κλίνης καὶ τῶν παραπλησίων, τὰ δὲ μέρη τοῦ λόγου ἀλλήλοις οὐ συνυπάρχει. ὅτε γὰρ λέγομεν τὸ πρῶτον λῆμμα, οὐδέπω ὑπάρχει οὔτε τὸ ἕτερον λῆμμα οὔτε ἡ ἐπιφορά· ὅτε δὲ τὸ δεύτερόν φαμεν, τὸ μὲν πρότερον λῆμμα οὐκέτι ὑπάρχει, ἡ δὲ ἐπιφορὰ οὐδέπω ἔστιν· ὅτε δὲ τὴν ἐπιφορὰν προφερόμεθα, τὰ λήμματα αὐτῆς οὐκέτι ὑφέστηκεν. οὐ συνυπάρχει ἄρα ἀλλήλοις τὰ μέρη τοῦ λόγου· ὅθεν οὐδὲ ὁ λόγος ὑπάρχειν δόξει.

hoti de anyparktos estin he apodeixis, ap’ auton hon legousin epilogizesthai dynaton, hekaston ton periechomenon en te ennoia diatreponta. ohion goun ho logos synkeitai ex axiomaton, ta de syntheta pragmata ou dynatai hyparchein, ean me ta ex hon synesteken allelois synyparche, hos prodelon apo klines kai ton paraplesion, ta de mere tou logou allelois ou synyparchei. hote gar legomen to proton lemma, oudepo hyparchei oute to heteron lemma oute he epiphora; hote de to deuteron phamen, to men proteron lemma ouketi hyparchei, he de epiphora oudepo estin; hote de ten epiphoran propherometha, ta lemmata autes ouketi hyphesteken. ou synyparchei ara allelois ta mere tou logou; hothen oude ho logos hyparchein doxei.

χωρὶς δὲ τούτων ὁ συνακτικὸς λόγος ἀκατάληπτός ἐστιν· εἰ γὰρ οὗτος κρίνεται ἀπὸ τῆς τοῦ συνημμένου ἀκολουθίας, ἡ δὲ κατὰ τὸ συνημμένον ἀκολουθία ἀνεπικρίτως διαπεφώνηται καὶ ἔστιν ἴσως ἀκατάληπτος, ὡς ἐν τῷ περὶ σημείου λόγῳ§§— ὑπεμνήσαμεν, καὶ ὁ συνακτικὸς λόγος ἀκατάληπτος ἔσται.

choris de touton ho synaktikos logos akataleptos estin; ei gar houtos krinetai apo tes tou synemmenou akolouthias, he de kata to synemmenon akolouthia anepikritos diapephonetai kai estin isos akataleptos, hos en to peri semeiou logo§§— hypemnesamen, kai ho synaktikos logos akataleptos estai.

οἵ γε μὴν διαλεκτικοί φασιν ἀσύνακτον λόγον γίγνεσθαι ἤτοι παρὰ διάρτησιν ἢ παρὰ ἔλλειψιν ἢ παρὰ τὸ κατὰ μοχθηρὸν ἠρωτῆσθαι σχῆμα ἢ κατὰ παρολκήν. οἷον κατὰ διάρτησιν μὲν, ὅταν μὴ ἔχῃ τὰ λήμματα ἀκολουθίαν πρὸς ἄλληλά τε καὶ τὴν ἐπιφοράν, ὡς ὁ τοιοῦτος ‘εἰ ἡμέρα ἔστι, φῶς ἔστιν· ἀλλὰ μὴν πυροὶ ἐν ἀγορᾷ πωλοῦνται·

ohi ge men dialektikoi phasin asynakton logon gignesthai etoi para diartesin e para elleipsin e para to kata mochtheron erotesthai schema e kata parolken. ohion kata diartesin men, hotan me eche ta lemmata akolouthian pros allela te kai ten epiphoran, hos ho toioutos ‘ei hemera esti, phos estin; alla men pyroi en agora polountai;

Δίων ἄρα περιπατεῖ. παρὰ δὲ παρολκήν, ὅταν εὑρίσκηται λῆμμα παρέλκον πρὸς τὴν τοῦ λόγου συναγωγήν, οἷον ‘εἰ ἡμέρα ἔστι, φῶς ἔστιν· ἀλλὰ μὴν ἡμέρα ἔστιν, ἀλλὰ καὶ Δίων περιπατεῖ· φῶς ἄρα ἔστιν'. παρὰ δὲ τὸ ἐν μοχθηρῷ ἠρωτῆσθαι σχήματι, ὅταν μὴ ᾖ σχῆμα τοῦ λόγου συνακτικόν, οἷον ὄντων συλλογιστικῶν, ὡς φασί, τούτων ‘εἰ ἡμέρα ἔστι, φῶς ἔστιν· ἀλλὰ μὴν ἡμέρα ἔστιν· φῶς ἄρα ἔστιν', ‘εἰ ἡμέρα ἔστι, <φῶς ἔστιν>· δὲ φῶς ἔστιν· οὐκ ἄρα ἡμέρα ἔστιν', ὁ λόγος ἀσύνακτός ἐστιν οὗτος ‘εἰ ἡμέρα ἔστι, φῶς ἔστιν· ἀλλὰ μὴν φῶς ἔστιν· ἡμέρα ἄρα ἔστιν'.

Dion ara peripatei. para de parolken, hotan heurisketai lemma parelkon pros ten tou logou synagogen, ohion ‘ei hemera esti, phos estin; alla men hemera estin, alla kai Dion peripatei; phos ara estin'. para de to en mochthero erotesthai schemati, hotan me e schema tou logou synaktikon, ohion onton syllogistikon, hos phasi, touton ‘ei hemera esti, phos estin; alla men hemera estin; phos ara estin', ‘ei hemera esti, <phos estin>; de phos estin; ouk ara hemera estin', ho logos asynaktos estin houtos ‘ei hemera esti, phos estin; alla men phos estin; hemera ara estin'.

ἐπεὶ γὰρ ἐπαγγέλλεται τὸ συνημμένον ἐντὸς τοῦ ἐν αὐτῷ ἡγουμένου εἶναι καὶ τὸ λῆγον, εἰκότως τοῦ ἡγουμένου προσλαμβανομένου ἐπάγεται καὶ τὸ λῆγον, καὶ τοῦ λήγοντος ἀνῃρημένου ἀναιρεῖται καὶ τὸ ἡγούμενον· εἰ γὰρ ἦν τὸ ἡγούμενον, ἦν ἂν καὶ τὸ λῆγον. τοῦ δὲ λήγοντος προσλαμβανομένου οὐ πάντως τίθεται καὶ τὸ ἡγούμενον· οὐδὲ γὰρ ὑπισχνεῖτο τὸ συνημμένον τῷ λήγοντι ἀκολουθεῖν τὸ ἡγούμενον, ἀλλὰ τῷ ἡγουμένῳ τὸ λῆγον μόνον.

epei gar epangelletai to synemmenon entos tou en auto hegoumenou einai kai to legon, eikotos tou hegoumenou proslambanomenou epagetai kai to legon, kai tou legontos aneremenou anaireitai kai to hegoumenon; ei gar en to hegoumenon, en an kai to legon. tou de legontos proslambanomenou ou pantos tithetai kai to hegoumenon; oude gar hypischneito to synemmenon to legonti akolouthein to hegoumenon, alla to hegoumeno to legon monon.

διὰ τοῦτο οὖν ὁ μὲν ἐκ συνημμένου καὶ τοῦ ἡγουμένου τὸ λῆγον συνάγων συλλογιστικὸς εἶναι λέγεται, καὶ ὁ ἐκ συνημμένου καὶ τοῦ ἀντικειμένου τοῦ λήγοντος τὸ ἀντικείμενον τῷ ἡγουμένῳ συνάγων· ὁ δὲ ἐκ συνημμένου καὶ τοῦ λήγοντος τὸ ἡγούμενον συνάγων ἀσύνακτος, ὡς ὁ προειρημένος, παρὸ καὶ ἀληθῶν ὄντων τῶν λημμάτων αὐτοῦ ψεῦδος συνάγει, ὅταν λυχνιαίου φωτὸς ὄντος νυκτὸς λέγηται. τὸ μὲν γὰρ ‘εἰ ἡμέρα ἔστι, φῶς ἔστι' συνημμένον ἀληθές ἐστιν, καὶ ἡ ‘ἀλλὰ μὴν φῶς ἔστι πρόσληψις, ἡ δὲ ‘ἡμέρα ἄρα <ἔστιν>᾿ ἐπιφορὰ ψευδής.

dia touto oun ho men ek synemmenou kai tou hegoumenou to legon synagon syllogistikos einai legetai, kai ho ek synemmenou kai tou antikeimenou tou legontos to antikeimenon to hegoumeno synagon; ho de ek synemmenou kai tou legontos to hegoumenon synagon asynaktos, hos ho proeiremenos, paro kai alethon onton ton lemmaton autou pseudos synagei, hotan lychniaiou photos ontos nyktos legetai. to men gar ‘ei hemera esti, phos esti' synemmenon alethes estin, kai he ‘alla men phos esti proslepsis, he de ‘hemera ara <estin>᾿ epiphora pseudes.

κατὰ παράλειψιν δέ ἐστι μοχθηρὸς λόγος, ἐν ᾧ παραλείπεταί τι τῶν πρὸς τὴν συναγωγὴν τοῦ συμπεράσματος χρησιμευόντων· οἷον ὑγιοῦς ὄντος, ὡς οἴονται, τοῦ λόγου τούτου ῾ἤτοι ἀγαθός ἐστιν ὁ πλοῦτος ἢ κακὸς ἢ ἀδιάφορος· οὔτε δὲ κακός ἐστιν οὔτε ἀδιάφορος· ἀγαθὸς ἄρα ἐστίν’, φαῦλός ἐστι παρὰ ἔλλειψιν οὗτος ὁ λόγος ῾ἤτοι ἀγαθός ἐστιν ὁ πλοῦτος ἢ κακός· οὐκ ἔστι δὲ κακός· ἀγαθὸς ἄρα ἐστίν’.

kata paraleipsin de esti mochtheros logos, en ho paraleipetai ti ton pros ten synagogen tou symperasmatos chresimeuonton; ohion hygious ontos, hos oiontai, tou logou toutou ῾etoi agathos estin ho ploutos e kakos e adiaphoros; oute de kakos estin oute adiaphoros; agathos ara estin’, phaulos esti para elleipsin houtos ho logos ῾etoi agathos estin ho ploutos e kakos; ouk esti de kakos; agathos ara estin’.

ἐὰν οὖν δείξω ὅτι οὐδεμία διαφορὰ τῶν ἀσυνάκτων διακρίνεσθαι δύναται κατ’ αὐτοὺς ἀπὸ τῶν συνακτικῶν, ἔδειξα ὅτι ἀκατάληπτός ἐστιν ὁ συνακτικὸς λόγος, ὡς περιττὰς εἶναι τὰς κατὰ διαλεκτικὴν <παρ’> αὐτοῖς φερομένας ἀπειρολογίας. δείκνυμι δὲ οὕτως.

ean oun deixo hoti oudemia diaphora ton asynakton diakrinesthai dynatai kat’ autous apo ton synaktikon, edeixa hoti akataleptos estin ho synaktikos logos, hos perittas einai tas kata dialektiken <par’> autois pheromenas apeirologias. deiknymi de houtos.

Ὁ κατὰ διάρτησιν ἀσύνακτος λόγος ἐλέγετο ἐγνωρίσθαι ἐκ τοῦ μὴ ἔχειν ἀκολουθίαν τὰ λήμματα αὐτοῦ πρὸς ἄλληλά <τε> καὶ τὴν ἐπιφοράν. ἐπεὶ οὖν τῆς γνώσεως τῆς ἀκολουθίας ταύτης δεῖ προηγεῖσθαι τὴν κρίσιν τοῦ συνημμένου, ἀνεπίκριτον δέ ἐστι τὸ συνημμένον, ὡς ἐπελογισάμην, <ἀδιάκριτος> ἔσται καὶ ὁ κατὰ διάρτησιν ἀσύνακτος λόγος.

Ho kata diartesin asynaktos logos elegeto egnoristhai ek tou me echein akolouthian ta lemmata autou pros allela <te> kai ten epiphoran. epei oun tes gnoseos tes akolouthias tautes dei proegeisthai ten krisin tou synemmenou, anepikriton de esti to synemmenon, hos epelogisamen, <adiakritos> estai kai ho kata diartesin asynaktos logos.

καὶ γὰρ ὁ λέγων κατὰ διάρτησιν ἀσύνακτον εἶναί τινα λόγον, φάσιν μὲν προφερόμενος μόνην ἀντιτιθεμένην αὑτῷ φάσιν ἕξει τὴν ἀντικειμένην τῇ προειρημένῃ· ἀποδεικνὺς δὲ διὰ λόγου ἀκούσεται, ὅτι δεῖ τὸν λόγον τοῦτον πρότερον συνακτικὸν εἶναι, εἶθ’ οὕτως ἀποδεικνύειν, ὅτι ἀσυνάρτητα τὰ λήμματα τοῦ διηρτῆσθαι λεγομένου λόγου. οὐ γνωσόμεθα δὲ εἰ ἔστιν ἀποδεικτικός, μὴ ἔχοντες συνημμένου σύμφωνον κρίσιν, ᾗ κρινοῦμεν εἰ ἀκολουθεῖ τῇ διὰ τῶν λημμάτων τοῦ λόγου συμπλοκῇ τὸ συμπέρασμα. καὶ κατὰ τοῦτο οὖν οὐχ ἕξομεν διακρίνειν τῶν συνακτικῶν τὸν κατὰ διάρτησιν μοχθηρὸν εἶναι λεγόμενον.

kai gar ho legon kata diartesin asynakton einai tina logon, phasin men propheromenos monen antitithemenen hauto phasin hexei ten antikeimenen te proeiremene; apodeiknys de dia logou akousetai, hoti dei ton logon touton proteron synaktikon einai, eith’ houtos apodeiknyein, hoti asynarteta ta lemmata tou diertesthai legomenou logou. ou gnosometha de ei estin apodeiktikos, me echontes synemmenou symphonon krisin, he krinoumen ei akolouthei te dia ton lemmaton tou logou symploke to symperasma. kai kata touto oun ouch hexomen diakrinein ton synaktikon ton kata diartesin mochtheron einai legomenon.

τὰ δὲ αὐτὰ ἐροῦμεν πρὸς τὸν λέγοντα μοχθηρὸν εἶναι λόγον τινὰ παρὰ τὸ ἐν φαύλῳ σχήματι ἠρωτῆσθαι· ὁ γὰρ κατασκευάζων ὅτι μοχθηρόν τι σχῆμά ἐστιν, οὐχ ἕξει ὁμολογούμενον συνακτικὸν λόγον δι’ οὗ δυνήσεται συνάγειν ὅ φησιν.

ta de auta eroumen pros ton legonta mochtheron einai logon tina para to en phaulo schemati erotesthai; ho gar kataskeuazon hoti mochtheron ti schema estin, ouch hexei homologoumenon synaktikon logon di’ hou dynesetai synagein ho phesin.

δυνάμει δὲ ἀντειρήκαμεν διὰ τούτων καὶ πρὸς τοὺς πειρωμένους παρ’ ἔλλειψιν ἀσυνάκτους λόγους εἶναι δεικνύναι. εἰ γὰρ ὁ ἐντελὴς <καὶ> ἀπηρτισμένος ἐστι, καὶ ὁ ἐλλιπὴς ἄδηλος ἔσται. καὶ ἔτι ὁ διὰ λόγου δεικνύναι τινὰ ἐλλιπῆ βουλόμενος λόγον, μὴ ἔχων συνημμένου κρίσιν ὡμολογημένην, δι’ ἧς κρίνειν δυνήσεται τὴν ἀκολουθίαν τοῦ ὑπ’ αὐτοῦ λεγομένου λόγου, οὐ δυνήσεται κεκριμένως καὶ ὀρθῶς λέγειν ὅτι ἐλλιπής ἐστιν.

dynamei de anteirekamen dia touton kai pros tous peiromenous par’ elleipsin asynaktous logous einai deiknynai. ei gar ho enteles <kai> apertismenos esti, kai ho ellipes adelos estai. kai eti ho dia logou deiknynai tina ellipe boulomenos logon, me echon synemmenou krisin homologemenen, di’ hes krinein dynesetai ten akolouthian tou hyp’ autou legomenou logou, ou dynesetai kekrimenos kai orthos legein hoti ellipes estin.

ἀλλὰ καὶ ὁ κατὰ παρολκὴν λεγόμενος εἶναι μοχθηρὸς ἀδιάκριτός ἐστιν ἀπὸ τῶν ἀποδεικτικῶν. ὅσον γὰρ ἐπὶ τῇ παρολκῇ καὶ οἱ θρυλούμενοι παρὰ τοῖς Στωικοῖς ἀναπόδεικτοι ἀσύνακτοι εὑρεθήσονται, ὧν ἀναιρουμένων ἡ πᾶσα διαλεκτικὴ ἀνατρέπεται· οὗτοι γάρ εἰσιν οὕς φασιν ἀποδείξεως μὲν μὴ δεῖσθαι πρὸς τὴν ἑαυτῶν σύστασιν, ἀποδεικτικοὺς δὲ ὑπάρχειν <διὰ> τοῦ καὶ τοὺς ἄλλους λόγους. ὅτι δὲ παρέλκουσιν, ἔσται σαφὲς ἐκθεμένων ἡμῶν τοὺς ἀναποδείκτους καὶ οὕτως ὅ φαμεν ἐπιλογιζομένων.

alla kai ho kata parolken legomenos einai mochtheros adiakritos estin apo ton apodeiktikon. hoson gar epi te parolke kai ohi thryloumenoi para tois Stoikois anapodeiktoi asynaktoi heurethesontai, hon anairoumenon he pasa dialektike anatrepetai; houtoi gar eisin hous phasin apodeixeos men me deisthai pros ten heauton systasin, apodeiktikous de hyparchein <dia> tou kai tous allous logous. hoti de parelkousin, estai saphes ekthemenon hemon tous anapodeiktous kai houtos ho phamen epilogizomenon.

Πολλοὺς μὲν <οὖν> ἀναποδείκτους ὀνειροπολοῦσιν, πέντε δὲ τούτους μάλιστα ἐκτίθενται, εἰς οὓς οἱ λοιποὶ πάντες ἀναφέρεσθαι δοκοῦσιν, πρῶτον <τὸν> ἐκ συνημμένου καὶ τοῦ τὸ λῆγον συνάγοντα, οἷον εἰ ἡμέρα ἔστι, φῶς ἔστιν· ἀλλὰ μὴν ἡμέρα ἔστιν· φῶς ἄρα ἔστιν'. δεύτερον τὸν ἐκ συνημμένου καὶ τοῦ ἀντικειμένου τοῦ λήγοντος τὸ ἀντικείμενον τοῦ ἡγουμένου συνάγοντα, οἷον ‘εἰ ἡμέρα ἔστι, φῶς ἔστιν· οὐκ ἔστι δὲ φῶς·

Pollous men <oun> anapodeiktous oneiropolousin, pente de toutous malista ektithentai, eis hous ohi loipoi pantes anapheresthai dokousin, proton <ton> ek synemmenou kai tou to legon synagonta, ohion ei hemera esti, phos estin; alla men hemera estin; phos ara estin'. deuteron ton ek synemmenou kai tou antikeimenou tou legontos to antikeimenon tou hegoumenou synagonta, ohion ‘ei hemera esti, phos estin; ouk esti de phos;

οὐκ ἄρα ἡμέρα ἔστιν'. τρίτον τὸν ἐξ ἀποφατικοῦ συμπλοκῆς καὶ ἑνὸς τῶν ἐκ τῆς συμπλοκῆς τὸ ἀντικείμενον τοῦ λοιποῦ συνάγοντα, οἷον ‘οὐχὶ ἡμέρα ἔστι καὶ νὺξ ἔστιν· ἡμέρα δὲ ἔστιν· οὐκ ἄρα νὺξ ἔστιν'. τέταρτον τὸν ἐκ διεζευγμένου καὶ ἑνὸς τῶν ἐπεζευγμένων τὸ ἀντικείμενον τοῦ λοιποῦ συνάγοντα, οἷον ‘ἤτοι ἡμέρα ἔστιν ἢ νὺξ ἔστιν· ἡμέρα δὲ ἔστιν· οὐκ ἄρα νὺξ ἔστιν'. πέμπτον τὸν ἐκ διεζευγμένου καὶ τοῦ ἀντικειμένου ἑνὸς τῶν ἐπεζευγμένων τὸ λοιπὸν συνάγοντα, οἷον ‘ἤτοι ἡμέρα ἔστιν ἢ νὺξ ἔστιν οὐχὶ δὲ νὺξ ἔστιν ἡμέρα ἄρα ἔστιν.

ouk ara hemera estin'. triton ton ex apophatikou symplokes kai henos ton ek tes symplokes to antikeimenon tou loipou synagonta, ohion ‘ouchi hemera esti kai nyx estin; hemera de estin; ouk ara nyx estin'. tetarton ton ek diezeugmenou kai henos ton epezeugmenon to antikeimenon tou loipou synagonta, ohion ‘etoi hemera estin e nyx estin; hemera de estin; ouk ara nyx estin'. pempton ton ek diezeugmenou kai tou antikeimenou henos ton epezeugmenon to loipon synagonta, ohion ‘etoi hemera estin e nyx estin ouchi de nyx estin hemera ara estin.

Οὗτοι μὲν οὖν εἰσιν οἱ θρυλούμενοι ἀναπόδεικτοι, πάντες δέ μοι δοκοῦσιν ἀσύνακτοι εἶναι κατὰ παρολκήν. αὐτίκα γοῦν, ἵνα ἀπὸ τοῦ πρώτου ἀρξώμεθα, ἤτοι ὁμολογεῖται ὅτι ἀκολουθεῖ τὸ ‘φῶς ἔστιν' τῷ ‘ἡμέρα ἔστιν' ἡγουμένῳ αὐτῷ ἐν τῷ ‘εἰ ἡμέρα ἔστι, φῶς ἔστιν' συνημμένῳ, ἢ ἄδηλόν ἐστιν. ἀλλ’ εἰ μὲν ἄδηλόν ἐστιν, οὐ δώσομεν τὸ συνημμένον ὡς ὁμολογούμενον· εἰ δὲ πρόδηλόν ἐστιν ὅτι ὄντος τοῦ ‘ἡμέρα ἔστιν' ἐξ ἀνάγκης ἔσται καὶ τὸ ‘φῶς ἔστιν,' εἰπόντων ἡμῶν ὅτι ἡμέρα ἔστιν, συνάγεται καὶ τὸ φῶς ἔστιν, ὡς ἀρκεῖν τὸν τοιοῦτον λόγον ‘ἡμέρα ἔστι, φῶς ἄρα ἔστιν', καὶ παρέλκειν τὸ ‘εἰ ἡμέρα ἔστι, φῶς ἔστιν' συνημμένον.

Houtoi men oun eisin ohi thryloumenoi anapodeiktoi, pantes de moi dokousin asynaktoi einai kata parolken. autika goun, hina apo tou protou arxometha, etoi homologeitai hoti akolouthei to ‘phos estin' to ‘hemera estin' hegoumeno auto en to ‘ei hemera esti, phos estin' synemmeno, e adelon estin. all’ ei men adelon estin, ou dosomen to synemmenon hos homologoumenon; ei de prodelon estin hoti ontos tou ‘hemera estin' ex anankes estai kai to ‘phos estin,' eiponton hemon hoti hemera estin, synagetai kai to phos estin, hos arkein ton toiouton logon ‘hemera esti, phos ara estin', kai parelkein to ‘ei hemera esti, phos estin' synemmenon.

ὁμοίως δὲ φερόμεθα καὶ ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἀναποδείκτου. ἤτοι γὰρ ἐνδέχεται τοῦ λήγοντος μὴ ὄντος εἶναι τὸ ἡγούμενον, ἢ οὐκ ἐνδέχεται. ἀλλ’ εἰ μὲν ἐνδέχεται, οὐκ ἔσται ὑγιὲς τὸ συνημμένον· εἰ δὲ οὐκ ἐνδέχεται, ἅμα τῷ τεθῆναι τὸ ‘οὐχὶ τὸ λῆγον' τίθεται καὶ τὸ ‘οὐχὶ τὸ ἡγούμενον', καὶ παρέλκει πάλιν τὸ συνημμένον, τῆς συνερωτήσεως τοιαύτης γινομένης ‘οὐχὶ φῶς ἔστιν, οὐκ ἄρα [ὅτι] ἡμέρα ἔστιν'.

homoios de pherometha kai epi tou deuterou anapodeiktou. etoi gar endechetai tou legontos me ontos einai to hegoumenon, e ouk endechetai. all’ ei men endechetai, ouk estai hygies to synemmenon; ei de ouk endechetai, hama to tethenai to ‘ouchi to legon' tithetai kai to ‘ouchi to hegoumenon', kai parelkei palin to synemmenon, tes syneroteseos toiautes ginomenes ‘ouchi phos estin, ouk ara [hoti] hemera estin'.

ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τοῦ τρίτου ἀναποδείκτου. ἤτοι γὰρ πρόδηλόν ἐστιν, ὅτι οὐκ ἐνδέχεται τὰ ἐν τῇ συμπλοκῇ συνυπάρξαι ἀλλήλοις, ἢ ἄδηλον. καὶ εἰ μὲν ἄδηλον, οὐ δώσομεν τὸ ἀποφατικὸν τῆς συμπλοκῆς· εἰ δὲ πρόδηλον, ἅμα τῷ τεθῆναι τὸ ἕτερον ἀναιρεῖται τὸ λοιπόν, καὶ παρέλκει τὸ ἀποφατικὸν τῆς συμπλοκῆς, οὕτως ἡμῶν ἐρωτώντων ‘ἡμέρα ἔστιν, οὐκ ἄρα νὺξ ἔστιν'.

ho de autos logos kai epi tou tritou anapodeiktou. etoi gar prodelon estin, hoti ouk endechetai ta en te symploke synyparxai allelois, e adelon. kai ei men adelon, ou dosomen to apophatikon tes symplokes; ei de prodelon, hama to tethenai to heteron anaireitai to loipon, kai parelkei to apophatikon tes symplokes, houtos hemon erotonton ‘hemera estin, ouk ara nyx estin'.

τὰ δὲ παραπλήσια λέγομεν καὶ ἐπὶ τοῦ τετάρτου καὶ ἐπὶ τοῦ πέμπτου ἀναποδείκτου. ἤτοι γὰρ πρόδηλόν ἐστιν, ὅτι ἐν τῷ διεζευγμένῳ τὸ μὲν ἀληθές ἐστι τὸ δὲ ψεῦδος μετὰ μάχης τελείας, ὅπερ ἐπαγγέλλεται τὸ διεζευγμένον, ἢ ἄδηλον. καὶ εἰ μὲν ἄδηλον, οὐ δώσομεν τὸ διεζευγμένον· εἰ δὲ πρόδηλον, τεθέντος ἑνὸς ἀπ’ αὐτῶν φανερόν ἐστιν ὅτι τὸ λοιπὸν οὐκ ἔστιν, καὶ ἀναιρεθέντος ἑνὸς πρόδηλον ὅτι τὸ λοιπὸν ἔστιν, ὡς ἀρκεῖν συνερωτᾶν οὕτως ‘ἡμέρα ἔστιν, οὐκ ἄρα νὺξ ἔστιν', ‘οὐχὶ ἡμέρα ἔστιν, νὺξ ἄρα ἔστιν, καὶ παρέλκειν τὸ διεζευγμένον.

ta de paraplesia legomen kai epi tou tetartou kai epi tou pemptou anapodeiktou. etoi gar prodelon estin, hoti en to diezeugmeno to men alethes esti to de pseudos meta maches teleias, hoper epangelletai to diezeugmenon, e adelon. kai ei men adelon, ou dosomen to diezeugmenon; ei de prodelon, tethentos henos ap’ auton phaneron estin hoti to loipon ouk estin, kai anairethentos henos prodelon hoti to loipon estin, hos arkein synerotan houtos ‘hemera estin, ouk ara nyx estin', ‘ouchi hemera estin, nyx ara estin, kai parelkein to diezeugmenon.

Παραπλήσια δὲ λέγειν ἔνεστι καὶ περὶ τῶν κατηγορικῶν καλουμένων συλλογισμῶν, οἷς μάλιστα χρῶνται οἱ ἀπὸ τοῦ Περιπάτου. οἷον γοῦν ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ ‘τὸ δίκαιον καλόν, τὸ καλὸν <δὲ> ἀγαθόν, τὸ δίκαιον ἄρα ἀγαθόν' ὁμολογεῖται καὶ πρόδηλόν ἐστιν ὅτι τὸ καλὸν ἀγαθόν ἐστιν, ἢ ἀμφισβητεῖται καὶ ἔστιν ἄδηλον. ἀλλ’ εἰ μὲν ἄδηλόν ἐστιν, οὐ δοθήσεται κατὰ τὴν τοῦ λόγου συνερώτησιν, καὶ διὰ τοῦτο οὐ συνάξει ὁ συλλογισμός· εἰ δὲ πρόδηλόν ἐστιν ὅτι πᾶν ὅπερ ἂν ᾖ καλόν, τοῦτο πάντως καὶ ἀγαθόν ἐστιν, ἅμα τῷ λεχθῆναι ὅτι τόδε τι καλόν ἐστι συνεισάγεται καὶ τὸ ἀγαθὸν αὐτὸ εἶναι, ὡς ἀρκεῖν τὴν τοιαύτην συνερώτησιν ‘τὸ δίκαιον καλόν, τὸ δίκαιον ἄρα ἀγαθόν’, καὶ παρέλκειν τὸ ἕτερον λῆμμα ἐν ᾧ τὸ καλὸν ἀγαθὸν εἶναι ἐλέγετο.

Paraplesia de legein enesti kai peri ton kategorikon kaloumenon syllogismon, ohis malista chrontai ohi apo tou Peripatou. ohion goun en touto to logo ‘to dikaion kalon, to kalon <de> agathon, to dikaion ara agathon' homologeitai kai prodelon estin hoti to kalon agathon estin, e amphisbeteitai kai estin adelon. all’ ei men adelon estin, ou dothesetai kata ten tou logou synerotesin, kai dia touto ou synaxei ho syllogismos; ei de prodelon estin hoti pan hoper an e kalon, touto pantos kai agathon estin, hama to lechthenai hoti tode ti kalon esti syneisagetai kai to agathon auto einai, hos arkein ten toiauten synerotesin ‘to dikaion kalon, to dikaion ara agathon’, kai parelkein to heteron lemma en ho to kalon agathon einai elegeto.

ὁμοίως δὲ καὶ ἐν τῷ τοιούτῳ λόγῳ ‘Σωκράτης ἄνθρωπος, πᾶς ἄνθρωπος ζῷον, Σωκράτης ἄρα ζῷον,’ εἰ μὲν οὔκ ἐστι πρόδηλον αὐτόθεν, ὅτι πᾶν ὅ τι περ ἂν ᾖ ἄνθρωπος, τοῦτο καὶ ζῷόν ἐστιν, οὐχ ὁμολογεῖται ἡ καθόλου πρότασις, οὐδὲ δώσομεν αὐτὴν ἐν τῇ

homoios de kai en to toiouto logo ‘Sokrates anthropos, pas anthropos zoon, Sokrates ara zoon,’ ei men ouk esti prodelon autothen, hoti pan ho ti per an e anthropos, touto kai zoon estin, ouch homologeitai he katholou protasis, oude dosomen auten en te

συνερωτήσει. εἰ δὲ ἕπεται τῷ ἄνθρωπον εἶναι τὸ καὶ ζῷον αὐτὸν ὑπάρχειν, καὶ διὰ τοῦτο ἀληθής ἐστιν ὁμολογουμένως ἡ ‘πᾶς ἄνθρωπος ζῷον' πρότασις, ἅμα τῷ λεχθῆναι ὅτι Σωκράτης ἄνθρωπος συνεισάγεται καὶ τὸ ζῷον αὐτὸν εἶναι, ὡς ἀρκεῖν τὴν τοιαύτην συνερώτησιν ‘Σωκράτης ἄνθρωπος, Σωκράτης ἄρα ζῷον,’ καὶ παρέλκειν τὴν ‘πᾶς ἄνθρωπος ζῷον' πρότασιν.

synerotesei. ei de hepetai to anthropon einai to kai zoon auton hyparchein, kai dia touto alethes estin homologoumenos he ‘pas anthropos zoon' protasis, hama to lechthenai hoti Sokrates anthropos syneisagetai kai to zoon auton einai, hos arkein ten toiauten synerotesin ‘Sokrates anthropos, Sokrates ara zoon,’ kai parelkein ten ‘pas anthropos zoon' protasin.

παραπλησίαις δὲ μεθόδοις καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων πρώτων κατηγορικῶν λόγων χρῆσθαι δυνατόν ἐστιν, ἵνα μὴ νῦν ἐνδιατρίβωμεν. Πλὴν ἐπεὶ παρέλκουσιν οὗτοι οἱ λόγοι ἐν οἷς τὴν ὑποβάθραν τῶν συλλογισμῶν οἱ διαλεκτικοὶ τίθενται, ὅσον ἐπὶ τῇ παρολκῇ διατρέπεται πᾶσα ἡ διαλεκτική, μὴ δυναμένων ἡμῶν διακρῖναι τοὺς παρέλκοντας καὶ διὰ τοῦτο ἀσυνάκτους λόγους ἀπὸ τῶν συνακτικῶν καλουμένων συλλογισμῶν.

paraplesiais de methodois kai epi ton allon proton kategorikon logon chresthai dynaton estin, hina me nyn endiatribomen. Plen epei parelkousin houtoi ohi logoi en ohis ten hypobathran ton syllogismon ohi dialektikoi tithentai, hoson epi te parolke diatrepetai pasa he dialektike, me dynamenon hemon diakrinai tous parelkontas kai dia touto asynaktous logous apo ton synaktikon kaloumenon syllogismon.

εἰ δὲ οὐκ ἀρέσκει τισὶ λόγους μονολημμάτους εἶναι, οὐκ εἰσὶν ἀξιοπιστότεροι Ἀντιπάτρου, ὃς οὐδὲ τοὺς τοιούτους λόγους ἀποδοκιμάζει.

ei de ouk areskei tisi logous monolemmatous einai, ouk eisin axiopistoteroi Antipatrou, hos oude tous toioutous logous apodokimazei.

Διὰ ταῦτα μὲν οὖν ἀνεπίκριτός ἐστιν ὁ παρὰ τοῖς διαλεκτικοῖς συνακτικὸς καλούμενος λόγος. ἀλλὰ καὶ ὁ ἀληθὴς λόγος ἀνεύρετός ἐστι διά τε τὰ προειρημένα καὶ ἐπεὶ πάντως ὀφείλει εἰς ἀληθὲς λήγειν. τὸ γὰρ συμπέρασμα τὸ ἀληθὲς εἶναι λεγόμενον ἤτοι φαινόμενόν ἐστιν ἢ ἄδηλον.

Dia tauta men oun anepikritos estin ho para tois dialektikois synaktikos kaloumenos logos. alla kai ho alethes logos aneuretos esti dia te ta proeiremena kai epei pantos opheilei eis alethes legein. to gar symperasma to alethes einai legomenon etoi phainomenon estin e adelon.

καὶ φαινόμενον μὲν οὐδαμῶς· οὐ γὰρ ἂν δέοιτο τοῦ διὰ τῶν λημμάτων ἐκκαλύπτεσθαι δι’ ἑαυτοῦ προσπῖπτον καὶ οὐχ ἧττον τῶν λημμάτων αὐτοῦ φαινόμενον. εἰ δὲ ἄδηλον, ἐπεὶ περὶ τῶν ἀδήλων ἀνεπικρίτως διαπεφώνηται, καθάπερ ἔμπροσθεν ὑπεμνήσαμεν, διόπερ καὶ ἀκατάληπτά ἐστιν, ἀκατάληπτον ἔσται καὶ τὸ συμπέρασμα τοῦ ἀληθοῦς εἶναι λεγομένου λόγου. εἰ δὲ καὶ τοῦτο ἀκατάληπτόν ἐστιν, οὐ γνωσόμεθα, πότερον ἀληθές ἐστι τὸ συναγόμενον ἢ ψεῦδος. ἀγνοήσομεν οὖν, πότερον ἀληθής ἐστιν ὁ λόγος ἢ ψευδής, καὶ ἀνεύρετος ἔσται ὁ ἀληθὴς λόγος.

kai phainomenon men oudamos; ou gar an deoito tou dia ton lemmaton ekkalyptesthai di’ heautou prospipton kai ouch hetton ton lemmaton autou phainomenon. ei de adelon, epei peri ton adelon anepikritos diapephonetai, kathaper emprosthen hypemnesamen, dioper kai akatalepta estin, akatalepton estai kai to symperasma tou alethous einai legomenou logou. ei de kai touto akatalepton estin, ou gnosometha, poteron alethes esti to synagomenon e pseudos. agnoesomen oun, poteron alethes estin ho logos e pseudes, kai aneuretos estai ho alethes logos.

ἵνα δὲ καὶ ταῦτα παρῶμεν, ὁ διὰ προδήλων ἄδηλον συνάγων ἀνεύρετός ἐστιν. εἰ γὰρ ἕπεται τῇ διὰ τῶν λημμάτων αὐτοῦ συμπλοκῇ ἡ ἐπιφορά, τὸ δ’ ἑπόμενον καὶ τὸ λῆγον πρός τι ἐστὶ καὶ πρὸς τὸ ἡγούμενον, τὰ δὲ πρός τι συγκαταλαμβάνεται ἀλλήλοις, ὡς παρεστήσαμεν, μὲν ἄδηλόν ἐστι τὸ συμπέρασμα, ἄδηλα ἔσται καὶ τὰ λήμματα, εἰ δὲ πρόδηλά ἐστι τὰ λήμματα, πρόδηλον ἔσται καὶ τὸ συμπέρασμα ἅτε συγκαταλαμβανόμενον αὐτοῖς προδήλοις οὖσιν, ὡς μηκέτι ἐκ προδήλων ἄδηλον συνάγεσθαι.

hina de kai tauta paromen, ho dia prodelon adelon synagon aneuretos estin. ei gar hepetai te dia ton lemmaton autou symploke he epiphora, to d’ hepomenon kai to legon pros ti esti kai pros to hegoumenon, ta de pros ti synkatalambanetai allelois, hos parestesamen, men adelon esti to symperasma, adela estai kai ta lemmata, ei de prodela esti ta lemmata, prodelon estai kai to symperasma hate synkatalambanomenon autois prodelois ousin, hos meketi ek prodelon adelon synagesthai.

διὰ δὲ ταῦτα οὐδὲ ἐκκαλύπτεται ὑπὸ τῶν λημμάτων ἡ ἐπιφορά, ἤτοι ἄδηλος οὖσα καὶ μὴ καταλαμβανομένη, ἢ πρόδηλος καὶ μὴ δεομένη τοῦ ἐκκαλύψοντος. εἰ τοίνυν ἡ ἀπόδειξις λόγος εἶναι λέγεται κατὰ συναγωγήν, τουτέστι συνακτικός, διά τινων ὁμολογουμένως ἀληθῶν ἐπιφορὰν ἐκκαλύπτων ἄδηλον, ὑπεμνήσαμεν δὲ ἡμεῖς, ὅτι οὔτε λόγος τις ἔστιν οὔτε συνακτικὸς οὔτε ἀληθὴς οὔτε διά τινων προδήλων ἄδηλον συνάγων οὔτε ἐκκαλυπτικὸς τοῦ συμπεράσματος, φανερόν ἐστιν ὅτι ἀνυπόστατός ἐστιν ἡ ἀπόδειξις.

dia de tauta oude ekkalyptetai hypo ton lemmaton he epiphora, etoi adelos ousa kai me katalambanomene, e prodelos kai me deomene tou ekkalypsontos. ei toinyn he apodeixis logos einai legetai kata synagogen, toutesti synaktikos, dia tinon homologoumenos alethon epiphoran ekkalypton adelon, hypemnesamen de hemeis, hoti oute logos tis estin oute synaktikos oute alethes oute dia tinon prodelon adelon synagon oute ekkalyptikos tou symperasmatos, phaneron estin hoti anypostatos estin he apodeixis.

Καὶ κατ’ ἐκείνην δὲ τὴν ἐπιβολὴν ἀνύπαρκτον ἢ καὶ ἀνεπινόητον εὑρήσομεν τὴν ἀπόδειξιν. ὁ γὰρ λέγων εἶναι ἀπόδειξιν ἤτοι γενικὴν τίθησιν ἀπόδειξιν ἢ εἰδικήν τινα· ἀλλ’ οὔτε τὴν γενικὴν οὔτε εἰδικὴν ἀπόδειξιν τιθέναι δυνατόν, ὡς ὑπομνήσομεν· παρὰ δὲ ταύτας ἄλλο τι νοεῖν ἐνδέχεται· οὐκ ἄρα δύναταί τις ὡς ὑπάρχουσαν τιθέναι τὴν ἀπόδειξιν.

Kai kat’ ekeinen de ten epibolen anyparkton e kai anepinoeton heuresomen ten apodeixin. ho gar legon einai apodeixin etoi geniken tithesin apodeixin e eidiken tina; all’ oute ten geniken oute eidiken apodeixin tithenai dynaton, hos hypomnesomen; para de tautas allo ti noein endechetai; ouk ara dynatai tis hos hyparchousan tithenai ten apodeixin.

ἡ μὲν οὖν γενικὴ ἀπόδειξις ἀνυπόστατός ἐστι διὰ τάδε. ἤτοι ἔχει λήμματά τινα καί τινα ἐπιφορὰν ἢ οὐκ ἔχει. καὶ εἰ μὲν οὐκ ἔχει, οὐδὲ ἀπόδειξίς ἐστιν· εἰ δὲ λήμματά τινα ἔχει καὶ ἐπιφοράν τινα, ἐπεὶ πᾶν τὸ ἀποδεικνύμενον οὕτω καὶ ἀποδεικνύον ἐπὶ μέρους ἐστίν, εἰδικὴ ἔσται ἀπόδειξις· οὐκ ἄρα ἔστι τις γενικὴ ἀπόδειξις. ἀλλ’ οὐδὲ εἰδική.

he men oun genike apodeixis anypostatos esti dia tade. etoi echei lemmata tina kai tina epiphoran e ouk echei. kai ei men ouk echei, oude apodeixis estin; ei de lemmata tina echei kai epiphoran tina, epei pan to apodeiknymenon houto kai apodeiknyon epi merous estin, eidike estai apodeixis; ouk ara esti tis genike apodeixis. all’ oude eidike.

ἤτοι γὰρ τὸ ἐκ τῶν λημμάτων καὶ τῆς ἐπιφορᾶς σύστημα ἀπόδειξιν ἐροῦσιν, ἢ τὸ σύστημα τῶν λημμάτων μόνον· οὐθέτερον δὲ τούτων ἐστὶν ἀπόδειξις, ὡς παραστήσω· οὐκ ἄρα ἔστιν εἰδικὴ ἀπόδειξις.

etoi gar to ek ton lemmaton kai tes epiphoras systema apodeixin erousin, e to systema ton lemmaton monon; outheteron de touton estin apodeixis, hos parasteso; ouk ara estin eidike apodeixis.

τὸ μὲν οὖν σύστημα τὸ ἐκ τῶν λημμάτων καὶ τῆς ἐπιφορᾶς οὔκ ἐστιν ἀπόδειξις, πρῶτον μὲν ὅτι μέρος τι ἔχουσα ἄδηλον, τουτέστι τὴν ἐπιφοράν, ἄδηλος ἔσται, ὅπερ ἄτοπον· εἰ γὰρ ἄδηλός ἐστιν ἡ ἀπόδειξις, αὐτὴ δεήσεται τοῦ ἀποδείξοντος αὐτὴν μᾶλλον ἢ ἑτέρων ἔσται ἀποδεικτική.

to men oun systema to ek ton lemmaton kai tes epiphoras ouk estin apodeixis, proton men hoti meros ti echousa adelon, toutesti ten epiphoran, adelos estai, hoper atopon; ei gar adelos estin he apodeixis, aute deesetai tou apodeixontos auten mallon e heteron estai apodeiktike.

εἶτα καὶ ἐπεὶ πρός τι φασὶν εἶναι τὴν ἀπόδειξιν καὶ πρὸς τὴν ἐπιφοράν, τὰ δὲ πρός τι πρὸς ἑτέροις νοεῖται, ὡς αὐτοί φασιν, ἕτερον εἶναι δεῖ τὸ ἀποδεικνύμενον τῆς ἀποδείξεως· εἰ οὖν τὸ συμπέρασμά ἐστι τὸ ἀποδεικνύμενον, οὐ νοηθήσεται ἡ ἀπόδειξις σὺν τῷ συμπεράσματι. καὶ γὰρ ἤτοι συμβάλλεταί τι πρὸς τὴν ἀπόδειξιν ἑαυτοῦ τὸ συμπέρασμα ἢ οὐδαμῶς· ἀλλ’ εἰ μὲν συμβάλλεται, ἑαυτοῦ ἔσται ἐκκαλυπτικόν, εἰ δὲ οὐ συμβάλλεται ἀλλὰ παρέλκει, οὐδὲ μέρος τῆς ἀποδείξεως ἔσται ἐπεὶ κἀκείνην κατὰ παρολκὴν ἐροῦμεν εἶναι μοχθηράν.

eita kai epei pros ti phasin einai ten apodeixin kai pros ten epiphoran, ta de pros ti pros heterois noeitai, hos autoi phasin, heteron einai dei to apodeiknymenon tes apodeixeos; ei oun to symperasma esti to apodeiknymenon, ou noethesetai he apodeixis syn to symperasmati. kai gar etoi symballetai ti pros ten apodeixin heautou to symperasma e oudamos; all’ ei men symballetai, heautou estai ekkalyptikon, ei de ou symballetai alla parelkei, oude meros tes apodeixeos estai epei kakeinen kata parolken eroumen einai mochtheran.

ἀλλ’ οὐδὲ τὸ σύστημα τῶν λημμάτων μόνον ἀπόδειξις ἂν εἴη· τὶς γὰρ ἂν εἴποι τὸ οὕτω λεγόμενον ‘εἰ ἡμέρα ἔστι, φῶς ἔστιν· ἀλλὰ μὴν ἡμέρα ἔστιν' [φῶς ἔστιν] ἢ λόγον εἶναι ἢ διάνοιαν ὅλως ἀπαρτίζειν; οὐκ ἄρα οὐδὲ τὸ σύστημα τῶν λημμάτων μόνον ἀπόδειξίς ἐστιν. οὐδὲ ἡ εἰδικὴ ἄρα ἀπόδειξις ὑπόστασιν ἔχει. εἰ δὲ μήτε ἡ εἰδικὴ ἀπόδειξις ὑφέστηκε μήτε ἡ γενική, παρὰ δὲ ταύτας οὐκ ἔστιν ἐννοεῖν ἀπόδειξιν, ἀνυπόστατός ἐστιν ἡ ἀπόδειξις.

all’ oude to systema ton lemmaton monon apodeixis an eie; tis gar an eipoi to houto legomenon ‘ei hemera esti, phos estin; alla men hemera estin' [phos estin] e logon einai e dianoian holos apartizein? ouk ara oude to systema ton lemmaton monon apodeixis estin. oude he eidike ara apodeixis hypostasin echei. ei de mete he eidike apodeixis hyphesteke mete he genike, para de tautas ouk estin ennoein apodeixin, anypostatos estin he apodeixis.

Ἔτι ἐκ τούτων τὸ ἀνυπόστατον τῆς ἀποδείξεως ἔνεστιν ὑπομιμνῄσκειν. εἰ γὰρ ἔστιν ἀπόδειξις, ἤτοι φαινομένη φαινομένου ἐστὶν ἐκκαλυπτικὴ ἢ ἄδηλος ἀδήλου ἢ ἄδηλος φαινομένου ἢ φαινομένη ἀδήλου· οὐδενὸς δὲ τούτων δύναται ἐπινοεῖσθαι· ἀνεπινόητος ἄρα ἐστίν.

Eti ek touton to anypostaton tes apodeixeos enestin hypomimneskein. ei gar estin apodeixis, etoi phainomene phainomenou estin ekkalyptike e adelos adelou e adelos phainomenou e phainomene adelou; oudenos de touton dynatai epinoeisthai; anepinoetos ara estin.

εἰ μὲν γὰρ φαινομένη φαινομένου ἐκκαλυπτική ἐστιν, ἔσται τὸ ἐκκαλυπτόμενον ἅμα φαινόμενόν τε καὶ ἄδηλον, φαινόμενον μέν, ἐπεὶ τοιοῦτον εἶναι ὑπετέθη, ἄδηλον δέ, ἐπεὶ δεῖται τοῦ ἐκκαλύψοντος καὶ οὐκ ἐξ ἑαυτοῦ ὑποπίπτει ἡμῖν σαφῶς. εἰ δὲ ἄδηλος ἀδήλου, αὐτὴ δεήσεται τοῦ ἐκκαλύψοντος αὐτὴν καὶ οὐκ ἔσται ἐκκαλυπτικὴ ἑτέρων, ὅπερ ἀφέστηκε τῆς ἐννοίας τῆς ἀποδείξεως.

ei men gar phainomene phainomenou ekkalyptike estin, estai to ekkalyptomenon hama phainomenon te kai adelon, phainomenon men, epei toiouton einai hypetethe, adelon de, epei deitai tou ekkalypsontos kai ouk ex heautou hypopiptei hemin saphos. ei de adelos adelou, aute deesetai tou ekkalypsontos auten kai ouk estai ekkalyptike heteron, hoper aphesteke tes ennoias tes apodeixeos.

διὰ δὲ ταῦτα οὐδὲ ἄδηλος προδήλου δύναται εἶναι ἀπόδειξις· ἀλλ’ οὐδὲ πρόδηλος ἀδήλου· ἐπεὶ γὰρ πρός τι ἐστίν, τὰ δὲ πρός τι ἀλλήλοις συγκαταλαμβάνεται, συγκαταλαμβανόμενον τῇ προδήλῳ ἀποδείξει τὸ ἀποδείκνυσθαι λεγόμενον πρόδηλον ἔσται, ὡς περιτρέπεσθαι τὸν λόγον καὶ μὴ εὑρίσκεσθαι πρόδηλον αὐτὴν ἀδήλου ἀποδεικτικήν. εἰ οὖν μήτε φαινομένη φαινομένου ἐστὶν ἡ ἀπόδειξις μήτε ἄδηλος ἀδήλου μήτε ἄδηλος προδήλου μήτε πρόδηλος ἀδήλου, παρὰ δὲ ταῦτα οὐδὲν εἶναι λέγουσιν, λεκτέον μηδὲν εἶναι τὴν ἀπόδειξιν.

dia de tauta oude adelos prodelou dynatai einai apodeixis; all’ oude prodelos adelou; epei gar pros ti estin, ta de pros ti allelois synkatalambanetai, synkatalambanomenon te prodelo apodeixei to apodeiknysthai legomenon prodelon estai, hos peritrepesthai ton logon kai me heuriskesthai prodelon auten adelou apodeiktiken. ei oun mete phainomene phainomenou estin he apodeixis mete adelos adelou mete adelos prodelou mete prodelos adelou, para de tauta ouden einai legousin, lekteon meden einai ten apodeixin.

Πρὸς τούτοις κἀκεῖνο λεκτέον. διαπεφώνηται περὶ τῆς ἀποδείξεως· οἱ μὲν γὰρ μηδὲ εἶναι λέγουσιν αὐτήν, ὡς οἱ μηδὲν ὅλως εἶναι φάσκοντες, οἱ δὲ εἶναι, ὡς οἱ πολλοὶ τῶν δογματικῶν· ἡμεῖς δὲ μὴ μᾶλλον εἶναι αὐτὴν ἢ μὴ εἶναι φαμέν.

Pros toutois kakeino lekteon. diapephonetai peri tes apodeixeos; ohi men gar mede einai legousin auten, hos ohi meden holos einai phaskontes, ohi de einai, hos ohi polloi ton dogmatikon; hemeis de me mallon einai auten e me einai phamen.

καὶ ἄλλως ἡ ἀπόδειξις δόγμα πάντως περιέχει, περὶ παντὸς δὲ δόγματος διαπεφωνήκασιν, ὥστε περὶ πάσης ἀποδείξεως ἀνάγκη εἶναι διαφωνίαν. εἰ γὰρ τῆς ἀποδείξεως τοῦ εἶναι κενὸν λόγου ἕνεκεν ὁμολογουμένης καὶ τὸ εἶναι κενὸν συνομολογεῖται, δῆλον ὅτι οἱ ἀμφισβητοῦντες περὶ τοῦ εἶναι κενὸν καὶ περὶ τῆς ἀποδείξεως αὐτοῦ ἀμφισβητοῦσιν· καὶ περὶ τῶν ἄλλων δογμάτων, ὧν εἰσιν αἱ ἀποδείξεις, ὁ αὐτὸς λόγος. πᾶσα τοίνυν ἀπόδειξις ἀμφισβητεῖται καὶ ἐν διαφωνίᾳ ἐστίν.

kai allos he apodeixis dogma pantos periechei, peri pantos de dogmatos diapephonekasin, hoste peri pases apodeixeos ananke einai diaphonian. ei gar tes apodeixeos tou einai kenon logou heneken homologoumenes kai to einai kenon synomologeitai, delon hoti ohi amphisbetountes peri tou einai kenon kai peri tes apodeixeos autou amphisbetousin; kai peri ton allon dogmaton, hon eisin ahi apodeixeis, ho autos logos. pasa toinyn apodeixis amphisbeteitai kai en diaphonia estin.

ἐπεὶ οὖν ἄδηλός ἐστιν ἡ ἀπόδειξις διὰ τὴν διαφωνίαν τὴν περὶ αὐτῆς τὰ γὰρ διάφωνα, καθὸ διαπεφώνηται, ἄδηλά ἐστιν), οὐκ ἔστιν ἐξ ἑαυτῆς προῦπτος ἀλλ’ ἐξ ἀποδείξεως ὀφείλει ἡμῖν συνίστασθαι. ἡ οὖν ἀπόδειξις δι’ ἧς κατασκευάζεται ἡ ἀπόδειξις, ὁμολογουμένη μὲν καὶ προῦπτος οὐκ ἔσται ζητοῦμεν γὰρ νῦν εἰ ἔστιν ἀπόδειξις ὅλως), διαφωνουμένη δὲ καὶ ἄδηλος οὖσα δεήσεται ἀποδείξεως ἄλλης, κἀκείνη ἄλλης, καὶ μέχρις ἀπείρου. ἀδύνατον δὲ ἄπειρα ἀποδεῖξαι· ἀδύνατον ἄρα παραστῆσαι ὅτι ἔστιν ἀπόδειξις.

epei oun adelos estin he apodeixis dia ten diaphonian ten peri autes ta gar diaphona, katho diapephonetai, adela estin), ouk estin ex heautes prouptos all’ ex apodeixeos opheilei hemin synistasthai. he oun apodeixis di’ hes kataskeuazetai he apodeixis, homologoumene men kai prouptos ouk estai zetoumen gar nyn ei estin apodeixis holos), diaphonoumene de kai adelos ousa deesetai apodeixeos alles, kakeine alles, kai mechris apeirou. adynaton de apeira apodeixai; adynaton ara parastesai hoti estin apodeixis.

ἀλλ’ οὐδὲ διὰ σημείου δύναται ἐκκαλύπτεσθαι ζητουμένου γὰρ τοῦ εἰ ἔστι σημεῖον, καὶ ἀποδείξεως τοῦ σημείου δεομένου πρὸς τὴν ἑαυτοῦ ὕπαρξιν, ὁ δι’ ἀλλήλων εὑρίσκεται τρόπος, τῆς μὲν ἀποδείξεως σημείου δεομένης, τοῦ δὲ σημείου πάλιν ἀποδείξεως· ὅπερ ἄτοπον. διὰ δὲ ταῦτα οὐδὲ ἐπικρῖναι δυνατόν ἐστι <τὴν> περὶ τῆς ἀποδείξεως διαφωνίαν, ἐπεὶ μὲν κριτηρίου ἡ ἐπίκρισις, ζητήσεως δὲ οὔσης περὶ τοῦ εἰ ἔστι κριτήριον, ὡς παρεστήσαμεν, καὶ διὰ τοῦτο ἀποδείξεως τοῦ κριτηρίου δεομένου τῆς δεικνυούσης ὅτι ἔστι τι κριτήριον, ὁ διάλληλος τρόπος τῆς ἀπορίας εὑρίσκεται πάλιν.

all’ oude dia semeiou dynatai ekkalyptesthai zetoumenou gar tou ei esti semeion, kai apodeixeos tou semeiou deomenou pros ten heautou hyparxin, ho di’ allelon heurisketai tropos, tes men apodeixeos semeiou deomenes, tou de semeiou palin apodeixeos; hoper atopon. dia de tauta oude epikrinai dynaton esti <ten> peri tes apodeixeos diaphonian, epei men kriteriou he epikrisis, zeteseos de ouses peri tou ei esti kriterion, hos parestesamen, kai dia touto apodeixeos tou kriteriou deomenou tes deiknyouses hoti esti ti kriterion, ho diallelos tropos tes aporias heurisketai palin.

εἰ οὖν μήτε δι’ ἀποδείξεως μήτε διὰ σημείου μήτε διὰ κριτηρίου ἔστιν ὑπομνῆσαι ὅτι ἔστιν ἀπόδειξις, ἀλλ’ οὐδ’ ἐξ ἑαυτῆς πρόδηλός ἐστιν, ὡς παρεστήσαμεν, ἀκατάληπτον ἔσται εἰ ἔστιν ἀπόδειξις. διὰ δὲ τοῦτο καὶ ἀνύπαρκτος ἔσται ἡ ἀπόδειξις· νενόηται μὲν γὰρ σὺν τῷ ἀποδεικνύναι, ἀποδεικνύναι δὲ οὐκ ἂν δύναιτο μὴ καταλαμβανομένη. διόπερ οὐδὲ ἀπόδειξις ἔσται.

ei oun mete di’ apodeixeos mete dia semeiou mete dia kriteriou estin hypomnesai hoti estin apodeixis, all’ oud’ ex heautes prodelos estin, hos parestesamen, akatalepton estai ei estin apodeixis. dia de touto kai anyparktos estai he apodeixis; nenoetai men gar syn to apodeiknynai, apodeiknynai de ouk an dynaito me katalambanomene. dioper oude apodeixis estai.

Ταῦτα μὲν ὡς ἐν ὑποτυπώσει καὶ πρὸς τὴν ἀπόδειξιν ἀρκέσει λελέχθαι. οἱ δὲ δογματικοὶ τοὐναντίον κατασκευάζοντές φασιν, ὅτι ἤτοι ἀποδεικτικοί εἰσιν οἱ κατὰ τῆς ἀποδείξεως ἠρωτημένοι λόγοι ἢ οὐκ ἀποδεικτικοί· καὶ εἰ μὲν οὐκ ἀποδεικτικοί, οὐ δύνανται δεικνύναι ὅτι οὐκ ἔστιν ἡ ἀπόδειξις· εἰ δὲ ἀποδεικτικοί εἰσιν, αὐτοὶ οὗτοι τὴν ὑπόστασιν τῆς ἀποδείξεως ἐκ περιτροπῆς εἰσάγουσιν.

Tauta men hos en hypotyposei kai pros ten apodeixin arkesei lelechthai. ohi de dogmatikoi tounantion kataskeuazontes phasin, hoti etoi apodeiktikoi eisin ohi kata tes apodeixeos erotemenoi logoi e ouk apodeiktikoi; kai ei men ouk apodeiktikoi, ou dynantai deiknynai hoti ouk estin he apodeixis; ei de apodeiktikoi eisin, autoi houtoi ten hypostasin tes apodeixeos ek peritropes eisagousin.

ὅθεν καὶ τοιοῦτον συνερωτῶσι λόγον· ‘εἰ ἔστιν ἀπόδειξις, ἔστιν ἀπόδειξις· εἰ οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις, ἔστιν ἀπόδειξις· ἤτοι δὲ ἔστιν ἀπόδειξις ἢ οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις· ἔστιν ἄρα ἀπόδειξις' ἀπὸ δὲ τῆς αὐτῆς δυνάμεως καὶ τοῦτον ἐρωτῶσι τὸν λόγον· ‘τὸ τοῖς ἀντικειμένοις ἑπόμενον οὐ μόνον ἀληθές ἐστιν, ἀλλὰ καὶ ἀναγκαῖον· ἀντίκειται δὲ ταῦτα ἀλλήλοις “ἔστιν ἀπόδειξις— οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις'', ὧν ἑκατέρῳ ἀκολουθεῖ τὸ εἶναι ἀπόδειξιν· ἔστιν ἄρα ἀπόδειξις’.

hothen kai toiouton synerotosi logon; ‘ei estin apodeixis, estin apodeixis; ei ouk estin apodeixis, estin apodeixis; etoi de estin apodeixis e ouk estin apodeixis; estin ara apodeixis' apo de tes autes dynameos kai touton erotosi ton logon; ‘to tois antikeimenois hepomenon ou monon alethes estin, alla kai anankaion; antikeitai de tauta allelois “estin apodeixis— ouk estin apodeixis'', hon hekatero akolouthei to einai apodeixin; estin ara apodeixis’.

ἔνεστι μὲν οὖν πρὸς ταῦτα ἀντιλέγειν, οἷον γοῦν, ἐπεὶ μὴ νομίζομέν τινα λόγον εἶναι ἀποδεικτικόν, καὶ τοὺς κατὰ τῆς ἀποδείξεως λόγους οὐ πάντως φαμὲν ἀποδεικτικοὺς εἶναι ἀλλὰ φαίνεσθαι ἡμῖν πιθανούς· οἱ δὲ πιθανοὶ οὐκ ἐξ ἀνάγκης εἰσὶν ἀποδεικτικοί. εἰ δὲ ἄρα καὶ ἀποδεικτικοί εἰσιν ὅπερ οὐ διαβεβαιούμεθα) πάντως καὶ ἀληθεῖς. ἀληθεῖς δέ εἰσι λόγοι δι’ ἀληθῶν ἀληθὲς συνάγοντες· οὐκοῦν ἀληθής ἐστιν αὐτῶν ἡ ἐπιφορά. ἦν δέ γε αὕτη ‘οὐκ ἔστιν ἄρα ἀπόδειξις· <ἀληθὲς> ἄρα ἔστι τὸ ‘οὐκ ἔστιν ἐκ περιτροπῆς.

enesti men oun pros tauta antilegein, ohion goun, epei me nomizomen tina logon einai apodeiktikon, kai tous kata tes apodeixeos logous ou pantos phamen apodeiktikous einai alla phainesthai hemin pithanous; ohi de pithanoi ouk ex anankes eisin apodeiktikoi. ei de ara kai apodeiktikoi eisin hoper ou diabebaioumetha) pantos kai aletheis. aletheis de eisi logoi di’ alethon alethes synagontes; oukoun alethes estin auton he epiphora. en de ge haute ‘ouk estin ara apodeixis; <alethes> ara esti to ‘ouk estin ek peritropes.

δύνανται δὲ οἱ λόγοι, καθάπερ καὶ τὰ καθαρτικὰ φάρμακα ταῖς ἐν τῷ σώματι ὑποκειμέναις ὕλαις ἑαυτὰ συνεξάγει, οὕτω καὶ αὐτοὶ τοῖς ἄλλοις λόγοις τοῖς ἀποδεικτικοῖς εἶναι λεγομένοις καὶ ἑαυτοὺς συμπεριγράφειν. τοῦτο γὰρ οὐκ ἔστιν ἀπεμφαῖνον, ἐπεὶ καὶ ἡ φωνὴ αὕτη ἡ ‘οὐδέν ἐστιν ἀληθές’ οὐ μόνον τῶν ἄλλων ἕκαστον ἀλλὰ καὶ ἑαυτὴν ἐκείνοις συμπεριτρέπει. ὅ τε λόγος οὗτος δύναται δείκνυσθαι ἀσύνακτος ‘εἰ ἔστιν ἀπόδειξις, ἔστιν ἀπόδειξις· εἰ οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις, ἔστιν ἀπόδειξις· ἤτοι δὲ ἔστιν ἢ οὐκ ἔστιν· ἔστιν ἄρα', καὶ διὰ πλειόνων μέν, ὡς δὲ πρὸς τὸ παρὸν ἀρκούντως διὰ τοῦδε τοῦ ἐπιχειρήματος.

dynantai de ohi logoi, kathaper kai ta kathartika pharmaka tais en to somati hypokeimenais hylais heauta synexagei, houto kai autoi tois allois logois tois apodeiktikois einai legomenois kai heautous symperigraphein. touto gar ouk estin apemphainon, epei kai he phone haute he ‘ouden estin alethes’ ou monon ton allon hekaston alla kai heauten ekeinois symperitrepei. ho te logos houtos dynatai deiknysthai asynaktos ‘ei estin apodeixis, estin apodeixis; ei ouk estin apodeixis, estin apodeixis; etoi de estin e ouk estin; estin ara', kai dia pleionon men, hos de pros to paron arkountos dia toude tou epicheirematos.

εἰ ὑγιές ἐστι τὸ συνημμένον τοῦτο ῾εἰ ἔστιν ἀπόδειξις, ἔστιν ἀπόδειξις’, δεῖ τὸ ἀντικείμενον τοῦ ἐν αὐτῷ λήγοντος, τουτέστι τὸ ῾οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις’, μάχεσθαι τῷ ῾ἔστιν ἀπόδειξις’· τοῦτο γάρ ἐστι τοῦ συνημμένου τὸ ἡγούμενον. ἀδύνατον δέ ἐστι κατ’ αὐτοὺς συνημμένον ὑγιὲς εἶναι ἐκ μαχομένων ἀξιωμάτων συνεστώς. τὸ μὲν γὰρ συνημμένον ἐπαγγέλλεται ὄντος τοῦ ἐν αὐτῷ ἡγουμένου εἶναι καὶ τὸ λῆγον, τὰ δὲ μαχόμενα τοὐναντίον, ὄντος τοῦ ἑτέρου αὐτῶν ὁποιουδήποτε ἀδύνατον εἶναι τὸ λοιπὸν ὑπάρχειν. ὄντος ἄρα ὑγιοῦς τοῦδε τοῦ συνημμένου ῾εἰ ἔστιν ἀπόδειξις, ἔστιν ἀπόδειξις’ οὐ δύναται ὑγιὲς εἶναι τοῦτο <τὸ> συνημμένον ῾εἰ οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις, ἔστιν ἀπόδειξις.᾿

ei hygies esti to synemmenon touto ῾ei estin apodeixis, estin apodeixis’, dei to antikeimenon tou en auto legontos, toutesti to ῾ouk estin apodeixis’, machesthai to ῾estin apodeixis’; touto gar esti tou synemmenou to hegoumenon. adynaton de esti kat’ autous synemmenon hygies einai ek machomenon axiomaton synestos. to men gar synemmenon epangelletai ontos tou en auto hegoumenou einai kai to legon, ta de machomena tounantion, ontos tou heterou auton hopoioudepote adynaton einai to loipon hyparchein. ontos ara hygious toude tou synemmenou ῾ei estin apodeixis, estin apodeixis’ ou dynatai hygies einai touto <to> synemmenon ῾ei ouk estin apodeixis, estin apodeixis.᾿

πάλιν δ’ αὖ συγχωρούντων ἡμῶν καθ’ ὑπόθεσιν ὑγιὲς εἶναι τόδε τὸ συνημμένον ῾εἰ οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις, ἔστιν ἀπόδειξις', δύναται συνυπάρχειν τὸ ‘εἰ ἔστιν ἀπόδειξις’ τῷ ῾οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις’. εἰ δὲ δύναται αὐτῷ συνυπάρχειν, οὐ μάχεται αὐτῷ. ἐν ἄρα τῷ ῾εἰ ἔστιν ἀπόδειξις, ἔστιν ἀπόδειξις’ συνημμένῳ οὐ μάχεται τὸ ἀντικείμενον τοῦ ἐν αὐτῷ λήγοντος τῷ ἐν αὐτῷ ἡγουμένῳ, ὥστε οὐκ ἔσται ὑγιὲς πάλιν τοῦτο τὸ συνημμένον,

palin d’ au synchorounton hemon kath’ hypothesin hygies einai tode to synemmenon ῾ei ouk estin apodeixis, estin apodeixis', dynatai synyparchein to ‘ei estin apodeixis’ to ῾ouk estin apodeixis’. ei de dynatai auto synyparchein, ou machetai auto. en ara to ῾ei estin apodeixis, estin apodeixis’ synemmeno ou machetai to antikeimenon tou en auto legontos to en auto hegoumeno, hoste ouk estai hygies palin touto to synemmenon,

ἐκείνου κατὰ συγχώρησιν ὡς ὑγιοῦς τιθεμένου, μὴ μαχομένου δὲ τοῦ ῾οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις’ τῷ ῾ἔστιν ἀπόδειξις’. οὐδὲ τὸ διεζευγμένον ὑγιὲς ἔσται τὸ ἔστιν ἀπόδειξις ἢ οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις’· τὸ γὰρ ὑγιὲς διεζευγμένον ἐπαγγέλλεται ἓν τῶν ἐν αὐτῷ ὑγιὲς εἶναι, τὸ δὲ λοιπὸν ἢ τὰ λοιπὰ ψεῦδος ἢ ψευδῆ μετὰ μάχης. ἢ εἴπερ ὑγιές ἐστι τὸ διεζευγμένον, πάλιν φαῦλον εὑρίσκεται τὸ ‘εἰ οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις, ἔστιν ἀπόδειξις’ συνημμένον, ἐκ μαχομένων συνεστώς. οὐκοῦν ἀσύμφωνά τέ ἐστι καὶ ἀλλήλων ἀναιρετικὰ τὰ ἐν τῷ λόγῳ τῷ προειρημένῳ λήμματα· διόπερ οὐκ ἔστιν ὑγιὴς ὁ λόγος.

ekeinou kata synchoresin hos hygious tithemenou, me machomenou de tou ῾ouk estin apodeixis’ to ῾estin apodeixis’. oude to diezeugmenon hygies estai to estin apodeixis e ouk estin apodeixis’; to gar hygies diezeugmenon epangelletai hen ton en auto hygies einai, to de loipon e ta loipa pseudos e pseude meta maches. e eiper hygies esti to diezeugmenon, palin phaulon heurisketai to ‘ei ouk estin apodeixis, estin apodeixis’ synemmenon, ek machomenon synestos. oukoun asymphona te esti kai allelon anairetika ta en to logo to proeiremeno lemmata; dioper ouk estin hygies ho logos.

ἀλλ’ οὐδὲ ὅτι ἀκολουθεῖ τι τοῖς ἀντικειμένοις δύνανται δεικνύναι, μὴ ἔχοντες κριτήριον ἀκολουθίας, ὡς ἐπελογισάμεθα.

all’ oude hoti akolouthei ti tois antikeimenois dynantai deiknynai, me echontes kriterion akolouthias, hos epelogisametha.

Ταῦτα δὲ ἐκ περιουσίας λέγομεν. εἰ γὰρ πιθανοὶ μέν εἰσιν οἱ ὑπὲρ τῆς ἀποδείξεως λόγοι (ἔστωσαν γάρ), πιθαναὶ δὲ καὶ αἱ πρὸς τὴν ἀπόδειξιν λεγόμεναι ἐπιχειρήσεις, ἐπέχειν ἀνάγκη καὶ περὶ τῆς ἀποδείξεως, μὴ μᾶλλον εἶναι ἀπόδειξιν ἢ μὴ εἶναι λέγοντας.

Tauta de ek periousias legomen. ei gar pithanoi men eisin ohi hyper tes apodeixeos logoi (estosan gar), pithanai de kai ahi pros ten apodeixin legomenai epicheireseis, epechein ananke kai peri tes apodeixeos, me mallon einai apodeixin e me einai legontas.