Livro 5, § 20 — Novo Testamento

Μετὰ δὲ τὸ παύσασθαι τὸν θόρυβον μεταπεμψάμενος ὁ Παῦλος τοὺς μαθητὰς καὶ παρακαλέσας, ἀσπασάμενος ἐξῆλθεν πορεύεσθαι εἰς Μακεδονίαν. διελθὼν δὲ τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ παρακαλέσας αὐτοὺς λόγῳ πολλῷ ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ποιήσας τε μῆνας τρεῖς· γενομένης ἐπιβουλῆς αὐτῷ ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων μέλλοντι ἀνάγεσθαι εἰς τὴν Συρίαν ἐγένετο γνώμης τοῦ ὑποστρέφειν διὰ Μακεδονίας. συνείπετο δὲ αὐτῷ Σώπατρος Πύρρου Βεροιαῖος, Θεσσαλονικέων δὲ Ἀρίσταρχος καὶ Σεκοῦνδος, καὶ Γάϊος Δερβαῖος καὶ Τιμόθεος, Ἀσιανοὶ δὲ Τυχικὸς καὶ Τρόφιμος· οὗτοι δὲ προσελθόντες ἔμενον ἡμᾶς ἐν Τρῳάδι· ἡμεῖς δὲ ἐξεπλεύσαμεν μετὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἀζύμων ἀπὸ Φιλίππων, καὶ ἤλθομεν πρὸς αὐτοὺς εἰς τὴν Τρῳάδα ἄχρι ἡμερῶν πέντε, οὗ διετρίψαμεν ἡμέρας ἑπτά.

Meta de to pausasthai ton thorybon metapempsamenos ho Paulos tous mathetas kai parakalesas, aspasamenos exelthen poreuesthai eis Makedonian. dielthon de ta mere ekeina kai parakalesas autous logo pollo elthen eis ten Hellada poiesas te menas treis; genomenes epiboules auto hypo ton Ioudaion mellonti anagesthai eis ten Syrian egeneto gnomes tou hypostrephein dia Makedonias. syneipeto de auto Sopatros Pyrrou Beroiaios, Thessalonikeon de Aristarchos kai Sekoundos, kai Gaios Derbaios kai Timotheos, Asianoi de Tychikos kai Trophimos; houtoi de proselthontes emenon hemas en Troadi; hemeis de exepleusamen meta tas hemeras ton azymon apo Philippon, kai elthomen pros autous eis ten Troada achri hemeron pente, hou dietripsamen hemeras hepta.

Ἐν δὲ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων συνηγμένων ἡμῶν κλάσαι ἄρτον ὁ Παῦλος διελέγετο αὐτοῖς, μέλλων ἐξιέναι τῇ ἐπαύριον, παρέτεινέν τε τὸν λόγον μέχρι μεσονυκτίου. ἦσαν δὲ λαμπάδες ἱκαναὶ ἐν τῷ ὑπερῴῳ οὗ ἦμεν συνηγμένοι· καθεζόμενος δέ τις νεανίας ὀνόματι Εὔτυχος ἐπὶ τῆς θυρίδος, καταφερόμενος ὕπνῳ βαθεῖ διαλεγομένου τοῦ Παύλου ἐπὶ πλεῖον, κατενεχθεὶς ἀπὸ τοῦ ὕπνου ἔπεσεν ἀπὸ τοῦ τριστέγου κάτω καὶ ἤρθη νεκρός. καταβὰς δὲ ὁ Παῦλος ἐπέπεσεν αὐτῷ καὶ συμπεριλαβὼν εἶπεν· Μὴ θορυβεῖσθε, ἡ γὰρ ψυχὴ αὐτοῦ ἐν αὐτῷ ἐστιν. ἀναβὰς δὲ καὶ κλάσας τὸν ἄρτον καὶ γευσάμενος ἐφ’ ἱκανόν τε ὁμιλήσας ἄχρι αὐγῆς, οὕτως ἐξῆλθεν. ἤγαγον δὲ τὸν παῖδα ζῶντα, καὶ παρεκλήθησαν οὐ μετρίως.

En de te mia ton sabbaton synegmenon hemon klasai arton ho Paulos dielegeto autois, mellon exienai te epaurion, pareteinen te ton logon mechri mesonyktiou. esan de lampades hikanai en to hyperoo hou emen synegmenoi; kathezomenos de tis neanias onomati Eutychos epi tes thyridos, katapheromenos hypno bathei dialegomenou tou Paulou epi pleion, katenechtheis apo tou hypnou epesen apo tou tristegou kato kai erthe nekros. katabas de ho Paulos epepesen auto kai symperilabon eipen; Me thorybeisthe, he gar psyche autou en auto estin. anabas de kai klasas ton arton kai geusamenos eph’ hikanon te homilesas achri auges, houtos exelthen. egagon de ton paida zonta, kai pareklethesan ou metrios.

Ἡμεῖς δὲ προελθόντες ἐπὶ τὸ πλοῖον ἀνήχθημεν ἐπὶ τὴν Ἆσσον, ἐκεῖθεν μέλλοντες ἀναλαμβάνειν τὸν Παῦλον, οὕτως γὰρ διατεταγμένος ἦν μέλλων αὐτὸς πεζεύειν. ὡς δὲ συνέβαλλεν ἡμῖν εἰς τὴν Ἆσσον, ἀναλαβόντες αὐτὸν ἤλθομεν εἰς Μιτυλήνην, κἀκεῖθεν ἀποπλεύσαντες τῇ ἐπιούσῃ κατηντήσαμεν ἄντικρυς Χίου, τῇ δὲ ἑτέρᾳ παρεβάλομεν εἰς Σάμον, τῇ δὲ ἐχομένῃ ἤλθομεν εἰς Μίλητον· κεκρίκει γὰρ ὁ Παῦλος παραπλεῦσαι τὴν Ἔφεσον, ὅπως μὴ γένηται αὐτῷ χρονοτριβῆσαι ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ἔσπευδεν γὰρ εἰ δυνατὸν εἴη αὐτῷ τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς γενέσθαι εἰς Ἱεροσόλυμα.

Hemeis de proelthontes epi to ploion anechthemen epi ten Asson, ekeithen mellontes analambanein ton Paulon, houtos gar diatetagmenos en mellon autos pezeuein. hos de syneballen hemin eis ten Asson, analabontes auton elthomen eis Mitylenen, kakeithen apopleusantes te epiouse katentesamen antikrys Chiou, te de hetera parebalomen eis Samon, te de echomene elthomen eis Mileton; kekrikei gar ho Paulos parapleusai ten Epheson, hopos me genetai auto chronotribesai en te Asia, espeuden gar ei dynaton eie auto ten hemeran tes pentekostes genesthai eis Hierosolyma.

Ἀπὸ δὲ τῆς Μιλήτου πέμψας εἰς Ἔφεσον μετεκαλέσατο τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας. ὡς δὲ παρεγένοντο πρὸς αὐτὸν εἶπεν αὐτοῖς· Ὑμεῖς ἐπίστασθε ἀπὸ πρώτης ἡμέρας ἀφ’ ἧς ἐπέβην εἰς τὴν Ἀσίαν πῶς μεθ’ ὑμῶν τὸν πάντα χρόνον ἐγενόμην, δουλεύων τῷ κυρίῳ μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ δακρύων καὶ πειρασμῶν τῶν συμβάντων μοι ἐν ταῖς ἐπιβουλαῖς τῶν Ἰουδαίων· ὡς οὐδὲν ὑπεστειλάμην τῶν συμφερόντων τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν καὶ διδάξαι ὑμᾶς δημοσίᾳ καὶ κατ’ οἴκους, διαμαρτυρόμενος Ἰουδαίοις τε καὶ Ἕλλησιν τὴν εἰς θεὸν μετάνοιαν καὶ πίστιν εἰς τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν. καὶ νῦν ἰδοὺ δεδεμένος ἐγὼ τῷ πνεύματι πορεύομαι εἰς Ἰερουσαλήμ, τὰ ἐν αὐτῇ συναντήσοντά μοι μὴ εἰδώς, πλὴν ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον κατὰ πόλιν διαμαρτύρεταί μοι λέγον ὅτι δεσμὰ καὶ θλίψεις με μένουσιν· ἀλλ’ οὐδενὸς λόγου ποιοῦμαι τὴν ψυχὴν τιμίαν ἐμαυτῷ ὡς τελειῶσαι τὸν δρόμον μου καὶ τὴν διακονίαν ἣν ἔλαβον παρὰ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ, διαμαρτύρασθαι τὸ εὐαγγέλιον τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ.

Apo de tes Miletou pempsas eis Epheson metekalesato tous presbyterous tes ekklesias. hos de paregenonto pros auton eipen autois; Hymeis epistasthe apo protes hemeras aph’ hes epeben eis ten Asian pos meth’ hymon ton panta chronon egenomen, douleuon to kyrio meta pases tapeinophrosynes kai dakryon kai peirasmon ton symbanton moi en tais epiboulais ton Ioudaion; hos ouden hypesteilamen ton sympheronton tou me anangeilai hymin kai didaxai hymas demosia kai kat’ oikous, diamartyromenos Ioudaiois te kai Hellesin ten eis theon metanoian kai pistin eis ton kyrion hemon Iesoun. kai nyn idou dedemenos ego to pneumati poreuomai eis Ierousalem, ta en aute synantesonta moi me eidos, plen hoti to pneuma to hagion kata polin diamartyretai moi legon hoti desma kai thlipseis me menousin; all’ oudenos logou poioumai ten psychen timian emauto hos teleiosai ton dromon mou kai ten diakonian hen elabon para tou kyriou Iesou, diamartyrasthai to euangelion tes charitos tou theou.

Καὶ νῦν ἰδοὺ ἐγὼ οἶδα ὅτι οὐκέτι ὄψεσθε τὸ πρόσωπόν μου ὑμεῖς πάντες ἐν οἷς διῆλθον κηρύσσων τὴν βασιλείαν. διότι μαρτύρομαι ὑμῖν ἐν τῇ σήμερον ἡμέρᾳ ὅτι καθαρός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος πάντων, οὐ γὰρ ὑπεστειλάμην τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι πᾶσαν τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ ὑμῖν. προσέχετε ἑαυτοῖς καὶ παντὶ τῷ ποιμνίῳ, ἐν ᾧ ὑμᾶς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἔθετο ἐπισκόπους, ποιμαίνειν τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ, ἣν περιεποιήσατο διὰ τοῦ αἵματος τοῦ ἰδίου. ἐγὼ οἶδα ὅτι εἰσελεύσονται μετὰ τὴν ἄφιξίν μου λύκοι βαρεῖς εἰς ὑμᾶς μὴ φειδόμενοι τοῦ ποιμνίου, καὶ ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἀναστήσονται ἄνδρες λαλοῦντες διεστραμμένα τοῦ ἀποσπᾶν τοὺς μαθητὰς ὀπίσω ἑαυτῶν· διὸ γρηγορεῖτε, μνημονεύοντες ὅτι τριετίαν νύκτα καὶ ἡμέραν οὐκ ἐπαυσάμην μετὰ δακρύων νουθετῶν ἕνα ἕκαστον. καὶ τὰ νῦν παρατίθεμαι ὑμᾶς τῷ θεῷ καὶ τῷ λόγῳ τῆς χάριτος αὐτοῦ, τῷ δυναμένῳ οἰκοδομῆσαι καὶ δοῦναι τὴν κληρονομίαν ἐν τοῖς ἡγιασμένοις πᾶσιν. ἀργυρίου ἢ χρυσίου ἢ ἱματισμοῦ οὐδενὸς ἐπεθύμησα· αὐτοὶ γινώσκετε ὅτι ταῖς χρείαις μου καὶ τοῖς οὖσι μετ’ ἐμοῦ ὑπηρέτησαν αἱ χεῖρες αὗται. πάντα ὑπέδειξα ὑμῖν ὅτι οὕτως κοπιῶντας δεῖ ἀντιλαμβάνεσθαι τῶν ἀσθενούντων, μνημονεύειν τε τῶν λόγων τοῦ κυρίου Ἰησοῦ ὅτι αὐτὸς εἶπεν Μακάριόν ἐστιν μᾶλλον διδόναι ἢ λαμβάνειν.

Kai nyn idou ego oida hoti ouketi opsesthe to prosopon mou hymeis pantes en ohis dielthon kerysson ten basileian. dioti martyromai hymin en te semeron hemera hoti katharos eimi apo tou ahimatos panton, ou gar hypesteilamen tou me anangeilai pasan ten boulen tou theou hymin. prosechete heautois kai panti to poimnio, en ho hymas to pneuma to hagion etheto episkopous, poimainein ten ekklesian tou theou, hen periepoiesato dia tou ahimatos tou idiou. ego oida hoti eiseleusontai meta ten aphixin mou lykoi bareis eis hymas me pheidomenoi tou poimniou, kai ex hymon auton anastesontai andres lalountes diestrammena tou apospan tous mathetas opiso heauton; dio gregoreite, mnemoneuontes hoti trietian nykta kai hemeran ouk epausamen meta dakryon noutheton hena hekaston. kai ta nyn paratithemai hymas to theo kai to logo tes charitos autou, to dynameno oikodomesai kai dounai ten kleronomian en tois hegiasmenois pasin. argyriou e chrysiou e himatismou oudenos epethymesa; autoi ginoskete hoti tais chreiais mou kai tois ousi met’ emou hyperetesan ahi cheires hautai. panta hypedeixa hymin hoti houtos kopiontas dei antilambanesthai ton asthenounton, mnemoneuein te ton logon tou kyriou Iesou hoti autos eipen Makarion estin mallon didonai e lambanein.

Καὶ ταῦτα εἰπὼν θεὶς τὰ γόνατα αὐτοῦ σὺν πᾶσιν αὐτοῖς προσηύξατο. ἱκανὸς δὲ κλαυθμὸς ἐγένετο πάντων, καὶ ἐπιπεσόντες ἐπὶ τὸν τράχηλον τοῦ Παύλου κατεφίλουν αὐτόν, ὀδυνώμενοι μάλιστα ἐπὶ τῷ λόγῳ ᾧ εἰρήκει ὅτι οὐκέτι μέλλουσιν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ θεωρεῖν. προέπεμπον δὲ αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον.

Kai tauta eipon theis ta gonata autou syn pasin autois proseuxato. hikanos de klauthmos egeneto panton, kai epipesontes epi ton trachelon tou Paulou katephiloun auton, odynomenoi malista epi to logo ho eirekei hoti ouketi mellousin to prosopon autou theorein. proepempon de auton eis to ploion.