Livre 1, § 15 — Nouveau Testament

Τότε προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ ἀπὸ Ἱεροσολύμων Φαρισαῖοι καὶ γραμματεῖς λέγοντες Διὰ τί οἱ μαθηταί σου παραβαίνουσιν τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων; οὐ γὰρ νίπτονται τὰς χεῖρας αὐτῶν ὅταν ἄρτον ἐσθίωσιν. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Διὰ τί καὶ ὑμεῖς παραβαίνετε τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν; ὁ γὰρ θεὸς εἶπεν· Τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, καί· Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω· ὑμεῖς δὲ λέγετε· Ὃς ἂν εἴπῃ τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί· Δῶρον ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς, οὐ μὴ τιμήσει τὸν πατέρα αὐτοῦ· καὶ ἠκυρώσατε τὸν λόγον τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν. ὑποκριταί, καλῶς ἐπροφήτευσεν περὶ ὑμῶν Ἠσαΐας λέγων· Ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσίν με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ’ ἐμοῦ· μάτην δὲ σέβονταί με, διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων.

Tote proserchontai to Iesou apo Hierosolymon Pharisaioi kai grammateis legontes Dia ti ohi mathetai sou parabainousin ten paradosin ton presbyteron? ou gar niptontai tas cheiras auton hotan arton esthiosin. ho de apokritheis eipen autois; Dia ti kai hymeis parabainete ten entolen tou theou dia ten paradosin hymon? ho gar theos eipen; Tima ton patera kai ten metera, kai; Ho kakologon patera e metera thanato teleutato; hymeis de legete; Hos an eipe to patri e te metri; Doron ho ean ex emou ophelethes, ou me timesei ton patera autou; kai ekyrosate ton logon tou theou dia ten paradosin hymon. hypokritai, kalos epropheteusen peri hymon Esaias legon; Ho laos houtos tois cheilesin me tima, he de kardia auton porro apechei ap’ emou; maten de sebontai me, didaskontes didaskalias entalmata anthropon.

Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον εἶπεν αὐτοῖς· Ἀκούετε καὶ συνίετε· οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. Τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ λέγουσιν αὐτῷ· Οἶδας ὅτι οἱ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες τὸν λόγον ἐσκανδαλίσθησαν; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Πᾶσα φυτεία ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος ἐκριζωθήσεται. ἄφετε αὐτούς· τυφλοί εἰσιν ὁδηγοί τυφλῶν· τυφλὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὁδηγῇ, ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσοῦνται. Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· Φράσον ἡμῖν τὴν παραβολήν ταύτην. ὁ δὲ εἶπεν· Ἀκμὴν καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε; οὐ νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ εἰσπορευόμενον εἰς τὸ στόμα εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ καὶ εἰς ἀφεδρῶνα ἐκβάλλεται; τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στόματος ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχεται, κἀκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. ἐκ γὰρ τῆς καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί, φόνοι, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι. ταῦτά ἐστιν τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον, τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶν φαγεῖν οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.

Kai proskalesamenos ton ochlon eipen autois; Akouete kai syniete; ou to eiserchomenon eis to stoma koinoi ton anthropon, alla to ekporeuomenon ek tou stomatos touto koinoi ton anthropon. Tote proselthontes ohi mathetai legousin auto; Oidas hoti ohi Pharisaioi akousantes ton logon eskandalisthesan? ho de apokritheis eipen; Pasa phyteia hen ouk ephyteusen ho pater mou ho ouranios ekrizothesetai. aphete autous; typhloi eisin hodegoi typhlon; typhlos de typhlon ean hodege, amphoteroi eis bothynon pesountai. Apokritheis de ho Petros eipen auto; Phrason hemin ten parabolen tauten. ho de eipen; Akmen kai hymeis asynetoi este? ou noeite hoti pan to eisporeuomenon eis to stoma eis ten koilian chorei kai eis aphedrona ekballetai? ta de ekporeuomena ek tou stomatos ek tes kardias exerchetai, kakeina koinoi ton anthropon. ek gar tes kardias exerchontai dialogismoi poneroi, phonoi, moicheiai, porneiai, klopai, pseudomartyriai, blasphemiai. tauta estin ta koinounta ton anthropon, to de aniptois chersin phagein ou koinoi ton anthropon.

Καὶ ἐξελθὼν ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη Τύρου καὶ Σιδῶνος. καὶ ἰδοὺ γυνὴ Χαναναία ἀπὸ τῶν ὁρίων ἐκείνων ἐξελθοῦσα ἔκραζεν λέγουσα· Ἐλέησόν με, κύριε υἱὸς Δαυίδ· ἡ θυγάτηρ μου κακῶς δαιμονίζεται. ὁ δὲ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῇ λόγον. καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἠρώτουν αὐτὸν λέγοντες· Ἀπόλυσον αὐτήν, ὅτι κράζει ὄπισθεν ἡμῶν. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ. ἡ δὲ ἐλθοῦσα προσεκύνει αὐτῷ λέγουσα· Κύριε, βοήθει μοι. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Οὐκ ἔστιν καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις. ἡ δὲ εἶπεν· Ναί, κύριε, καὶ γὰρ τὰ κυνάρια ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων αὐτῶν. τότε ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ· Ὦ γύναι, μεγάλη σου ἡ πίστις· γενηθήτω σοι ὡς θέλεις. καὶ ἰάθη ἡ θυγάτηρ αὐτῆς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης.

Kai exelthon ekeithen ho Iesous anechoresen eis ta mere Tyrou kai Sidonos. kai idou gyne Chananaia apo ton horion ekeinon exelthousa ekrazen legousa; Eleeson me, kyrie yhios Dauid; he thygater mou kakos daimonizetai. ho de ouk apekrithe aute logon. kai proselthontes ohi mathetai autou erotoun auton legontes; Apolyson auten, hoti krazei opisthen hemon. ho de apokritheis eipen; Ouk apestalen ei me eis ta probata ta apololota oikou Israel. he de elthousa prosekynei auto legousa; Kyrie, boethei moi. ho de apokritheis eipen; Ouk estin kalon labein ton arton ton teknon kai balein tois kynariois. he de eipen; Nai, kyrie, kai gar ta kynaria esthiei apo ton psichion ton piptonton apo tes trapezes ton kyrion auton. tote apokritheis ho Iesous eipen aute; O gynai, megale sou he pistis; genetheto soi hos theleis. kai iathe he thygater autes apo tes horas ekeines.

Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἦλθεν παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος ἐκάθητο ἐκεῖ. καὶ προσῆλθον αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἔχοντες μεθ’ ἑαυτῶν κωφούς, τυφλούς, χωλούς, κυλλούς, καὶ ἑτέρους πολλούς, καὶ ἔρριψαν αὐτοὺς παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς· ὥστε τὸν ὄχλον θαυμάσαι βλέποντας κωφοὺς λαλοῦντας κυλλοὺς ὑγιεῖς καὶ χωλοὺς περιπατοῦντας καὶ τυφλοὺς βλέποντας· καὶ ἐδόξασαν τὸν θεὸν Ἰσραήλ.

Kai metabas ekeithen ho Iesous elthen para ten thalassan tes Galilaias, kai anabas eis to oros ekatheto ekei. kai proselthon auto ochloi polloi echontes meth’ heauton kophous, typhlous, cholous, kyllous, kai heterous pollous, kai erripsan autous para tous podas autou, kai etherapeusen autous; hoste ton ochlon thaumasai blepontas kophous lalountas kyllous hygieis kai cholous peripatountas kai typhlous blepontas; kai edoxasan ton theon Israel.

Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν· Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον, ὅτι ἤδη ἡμέραι τρεῖς προσμένουσίν μοι καὶ οὐκ ἔχουσιν τί φάγωσιν· καὶ ἀπολῦσαι αὐτοὺς νήστεις οὐ θέλω, μήποτε ἐκλυθῶσιν ἐν τῇ ὁδῷ. καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταί· Πόθεν ἡμῖν ἐν ἐρημίᾳ ἄρτοι τοσοῦτοι ὥστε χορτάσαι ὄχλον τοσοῦτον; καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Πόσους ἄρτους ἔχετε; οἱ δὲ εἶπαν· Ἑπτά, καὶ ὀλίγα ἰχθύδια. καὶ παραγγείλας τῷ ὄχλῳ ἀναπεσεῖν ἐπὶ τὴν γῆν ἔλαβεν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους καὶ τοὺς ἰχθύας καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς οἱ δὲ μαθηταὶ τοῖς ὄχλοις. καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν, καὶ τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων ἦραν ἑπτὰ σπυρίδας πλήρεις. οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν τετρακισχίλιοι ἄνδρες χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων. καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους ἐνέβη εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἦλθεν εἰς τὰ ὅρια Μαγαδάν.

Ho de Iesous proskalesamenos tous mathetas autou eipen; Splanchnizomai epi ton ochlon, hoti ede hemerai treis prosmenousin moi kai ouk echousin ti phagosin; kai apolysai autous nesteis ou thelo, mepote eklythosin en te hodo. kai legousin auto ohi mathetai; Pothen hemin en eremia artoi tosoutoi hoste chortasai ochlon tosouton? kai legei autois ho Iesous; Posous artous echete? ohi de eipan; Hepta, kai oliga ichthydia. kai parangeilas to ochlo anapesein epi ten gen elaben tous hepta artous kai tous ichthyas kai eucharistesas eklasen kai edidou tois mathetais ohi de mathetai tois ochlois. kai ephagon pantes kai echortasthesan, kai to perisseuon ton klasmaton eran hepta spyridas plereis. ohi de esthiontes esan tetrakischilioi andres choris gynaikon kai paidion. kai apolysas tous ochlous enebe eis to ploion, kai elthen eis ta horia Magadan.