Livre 9, § 7 — Vies et doctrines des philosophes illustres

Δημόκριτος Ἡγησιστράτου, οἱ δὲ Ἀθηνοκρίτου, τινὲς Δαμασίππου Ἀβδηρίτης ἤ, ὡς ἔνιοι, Μιλήσιος. οὗτος μάγων τινῶν διήκουσε καὶ Χαλδαίων, Ξέρξου τοῦ βασιλέως τῷ πατρὶ αὐτοῦ ἐπιστάτας καταλιπόντος, ἡνίκα ἐξενίσθη παρ’ αὐτῷ, καθά φησι καὶ Ἡρόδοτος· παρ’ ὧν τά τε περὶ θεολογίας καὶ ἀστρολογίας ἔμαθεν ἔτι παῖς ὤν. ὕστερον δὲ Λευκίππῳ παρέβαλε καὶ Ἀναξαγόρᾳ κατά τινας, ἔτεσιν ὢν αὐτοῦ νεώτερος τετταράκοντα. Φαβωρῖνος δέ φησιν ἐν Παντοδαπῇ ἱστορίᾳ λέγειν Δημόκριτον περὶ Ἀναξαγόρου ὡς οὐκ εἴησαν αὐτοῦ αἱ δόξαι αἵ τε περὶ ἡλίου καὶ σελήνης, ἀλλὰ ἀρχαῖαι, τὸν δ’ ὑφῃρῆσθαι.

Demokritos Hegesistratou, ohi de Athenokritou, tines Damasippou Abderites e, hos enioi, Milesios. houtos magon tinon diekouse kai Chaldaion, Xerxou tou basileos to patri autou epistatas katalipontos, henika exenisthe par’ auto, katha phesi kai Herodotos; par’ hon ta te peri theologias kai astrologias emathen eti pais on. hysteron de Leukippo parebale kai Anaxagora kata tinas, etesin on autou neoteros tettarakonta. Phaborinos de phesin en Pantodape historia legein Demokriton peri Anaxagorou hos ouk eiesan autou ahi doxai ahi te peri heliou kai selenes, alla archaiai, ton d’ hypheresthai.

διασύρειν τε αὐτοῦ τὰ περὶ τῆς διακοσμήσεως καὶ τοῦ νοῦ, ἐχθρῶς ἔχοντα πρὸς αὐτὸν ὅτι δὴ μὴ προσήκατο αὐτόν. πῶς οὖν κατά τινας ἀκήκοεν αὐτοῦ; φησὶ δὲ Δημήτριος ἐν Ὁμωνύμοις καὶ Ἀντισθένης ἐν Διαδοχαῖς ἀποδημῆσαι αὐτὸν καὶ εἰς Αἴγυπτον πρὸς τοὺς ἱερέας γεωμετρίαν μαθησόμενον καὶ πρὸς Χαλδαίους εἰς τὴν Περσίδα καὶ εἰς τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν γενέσθαι. τοῖς τε Γυμνοσοφισταῖς φασί τινες συμμῖξαι αὐτὸν ἐν Ἰνδίᾳ καὶ εἰς Αἰθιοπίαν ἐλθεῖν. τρίτον τε ὄντα ἀδελφὸν νείμασθαι τὴν οὐσίαν· καὶ οἱ μὲν πλείους φασὶ τὴν ἐλάττω μοῖραν ἑλέσθαι τὴν ἐν ἀργυρίῳ, χρείαν ἔχοντα διὰ τὸ ἀποδημῆσαι τούτου κἀκείνων δολίως ὑποπτευσάντων.

diasyrein te autou ta peri tes diakosmeseos kai tou nou, echthros echonta pros auton hoti de me prosekato auton. pos oun kata tinas akekoen autou? phesi de Demetrios en Homonymois kai Antisthenes en Diadochais apodemesai auton kai eis Aigypton pros tous hiereas geometrian mathesomenon kai pros Chaldaious eis ten Persida kai eis ten Erythran thalassan genesthai. tois te Gymnosophistais phasi tines symmixai auton en India kai eis Aithiopian elthein. triton te onta adelphon neimasthai ten ousian; kai ohi men pleious phasi ten elatto moiran helesthai ten en argyrio, chreian echonta dia to apodemesai toutou kakeinon dolios hypopteusanton.

ὁ δὲ Δημήτριος ὑπὲρ ἑκατὸν τάλαντά φησιν εἶναι αὐτῷ τὸ μέρος, ἃ πάντα καταναλῶσαι. λέγει δ’ ὅτι τοσοῦτον ἦν φιλόπονος ὥστε τοῦ περικήπου δωμάτιόν τι ἀποτεμόμενος κατάκλειστος ἦν· καί ποτε τοῦ πατρὸς αὐτοῦ πρὸς θυσίαν βοῦν ἀγαγόντος καὶ αὐτόθι προσδήσαντος, ἱκανὸν χρόνον μὴ γνῶναι, ἕως αὐτὸν ἐκεῖνος διαναστήσας προφάσει τῆς θυσίας καὶ τὰ περὶ τὸν βοῦν διηγήσατο." δοκεῖ δέ," φησί," καὶ Ἀθήναζε ἐλθεῖν καὶ μὴ σπουδάσαι γνωσθῆναι, δόξης καταφρονῶν. καὶ εἰδέναι μὲν Σωκράτη, ἀγνοεῖσθαι δὲ ὑπ’ αὐτοῦ·" ἦλθον γάρ," φησίν," εἰς Ἀθήνας καὶ οὔτις με ἔγνωκεν".""

ho de Demetrios hyper hekaton talanta phesin einai auto to meros, ha panta katanalosai. legei d’ hoti tosouton en philoponos hoste tou perikepou domation ti apotemomenos katakleistos en; kai pote tou patros autou pros thysian boun agagontos kai autothi prosdesantos, hikanon chronon me gnonai, heos auton ekeinos dianastesas prophasei tes thysias kai ta peri ton boun diegesato." dokei de," phesi," kai Athenaze elthein kai me spoudasai gnosthenai, doxes kataphronon. kai eidenai men Sokrate, agnoeisthai de hyp’ autou;" elthon gar," phesin," eis Athenas kai outis me egnoken".""

εἴπερ οἱ Ἀντερασταὶ Πλάτωνός εἰσι," φησὶ Θρασύλος," οὗτος ἂν εἴη ὁ παραγενόμενος ἀνώνυμος, τῶν περὶ Οἰνοπίδην καὶ Ἀναξαγόραν ἕτερος, ἐν τῇ πρὸς Σωκράτην ὁμιλίᾳ διαλεγόμενος περὶ φιλοσοφίας, ᾧ, φησίν, ὡς πεντάθλῳ ἔοικεν ὁ φιλόσοφος, καὶ ἦν ὡς ἀληθῶς ἐν φιλοσοφίᾳ πένταθλος· τὰ γὰρ φυσικὰ καὶ τὰ ἠθικὰ ἤσκητο, ἀλλὰ καὶ τὰ μαθηματικὰ καὶ τοὺς ἐγκυκλίους λόγους καὶ περὶ τεχνῶν πᾶσαν εἶχεν ἐμπειρίαν". τούτου ἐστὶ καὶ τὸ" λόγος ἔργου σκιή". Δημήτριος δὲ ὁ Φαληρεὺς ἐν τῇ Σωκράτους ἀπολογίᾳ μηδὲ ἐλθεῖν φησιν αὐτὸν εἰς Ἀθήνας. τοῦτο δὲ καὶ μεῖζον, εἴγε τοσαύτης πόλεως ὑπερεφρόνησεν, οὐκ ἐκ τόπου δόξαν λαβεῖν βουλόμενος, ἀλλὰ τόπῳ δόξαν περιθεῖναι προελόμενος.

eiper ohi Anterastai Platonos eisi," phesi Thrasylos," houtos an eie ho paragenomenos anonymos, ton peri Oinopiden kai Anaxagoran heteros, en te pros Sokraten homilia dialegomenos peri philosophias, ho, phesin, hos pentathlo eoiken ho philosophos, kai en hos alethos en philosophia pentathlos; ta gar physika kai ta ethika esketo, alla kai ta mathematika kai tous enkyklious logous kai peri technon pasan eichen empeirian". toutou esti kai to" logos ergou skie". Demetrios de ho Phalereus en te Sokratous apologia mede elthein phesin auton eis Athenas. touto de kai meizon, eige tosautes poleos hyperephronesen, ouk ek topou doxan labein boulomenos, alla topo doxan peritheinai proelomenos.

δῆλον δὲ κἀκ τῶν συγγραμμάτων οἷος ἦν." δοκεῖ δέ," φησὶν ὁ Θρασύλος," ζηλωτὴς γεγονέναι τῶν Πυθαγορικῶν· ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ Πυθαγόρου μέμνηται, θαυμάζων αὐτὸν ἐν τῷ ὁμωνύμῳ συγγράμματι. πάντα δὲ δοκεῖν παρὰ τούτου λαβεῖν καὶ αὐτοῦ δ’ ἂν ἀκηκοέναι, εἰ μὴ τὰ τῶν χρόνων ἐμάχετο". πάντως μέντοι τῶν Πυθαγορικῶν τινος ἀκοῦσαί φησιν αὐτὸν Γλαῦκος ὁ Ῥηγῖνος, κατὰ τοὺς αὐτοὺς χρόνους αὐτῷ γεγονώς. φησὶ δὲ καὶ Ἀπολλόδωρος ὁ Κυζικηνὸς Φιλολάῳ αὐτὸν συγγεγονέναι. ἤσκει δέ, φησὶν ὁ Ἀντισθένης, καὶ ποικίλως δοκιμάζειν τὰς φαντασίας, ἐρημάζων ἐνίοτε καὶ τοῖς τάφοις ἐνδιατρίβων.

delon de kak ton syngrammaton ohios en." dokei de," phesin ho Thrasylos," zelotes gegonenai ton Pythagorikon; alla kai autou Pythagorou memnetai, thaumazon auton en to homonymo syngrammati. panta de dokein para toutou labein kai autou d’ an akekoenai, ei me ta ton chronon emacheto". pantos mentoi ton Pythagorikon tinos akousai phesin auton Glaukos ho Rheginos, kata tous autous chronous auto gegonos. phesi de kai Apollodoros ho Kyzikenos Philolao auton syngegonenai. eskei de, phesin ho Antisthenes, kai poikilos dokimazein tas phantasias, eremazon eniote kai tois taphois endiatribon.

ἐλθόντα δή φησιν αὐτὸν ἐκ τῆς ἀποδημίας ταπεινότατα διάγειν, ἅτε πᾶσαν τὴν οὐσίαν καταναλωκότα· τρέφεσθαί τε διὰ τὴν ἀπορίαν ἀπὸ τἀδελφοῦ Δαμάσου. ὡς δὲ προειπών τινα τῶν μελλόντων εὐδοκίμησε, λοιπὸν ἐνθέου δόξης παρὰ τοῖς πλείστοις ἠξιώθη. νόμου δ’ ὄντος τὸν ἀναλώσαντα τὴν πατρῴαν οὐσίαν μὴ ἀξιοῦσθαι ταφῆς ἐν τῇ πατρίδι, φησὶν ὁ Ἀντισθένης συνέντα, μὴ ὑπεύθυνος γενηθείη πρός τινων φθονούντων καὶ συκοφαντούντων, ἀναγνῶναι αὐτοῖς τὸν Μέγαν διάκοσμον, ὃς ἁπάντων αὐτοῦ τῶν συγγραμμάτων προέχει· καὶ πεντακοσίοις ταλάντοις τιμηθῆναι· μὴ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ χαλκαῖς εἰκόσι· καὶ τελευτήσαντ’ αὐτὸν δημοσίᾳ ταφῆναι, βιώσαντα ὑπὲρ τὰ ἑκατὸν ἔτη.

elthonta de phesin auton ek tes apodemias tapeinotata diagein, hate pasan ten ousian katanalokota; trephesthai te dia ten aporian apo tadelphou Damasou. hos de proeipon tina ton mellonton eudokimese, loipon entheou doxes para tois pleistois exiothe. nomou d’ ontos ton analosanta ten patroan ousian me axiousthai taphes en te patridi, phesin ho Antisthenes synenta, me hypeuthynos genetheie pros tinon phthonounton kai sykophantounton, anagnonai autois ton Megan diakosmon, hos hapanton autou ton syngrammaton proechei; kai pentakosiois talantois timethenai; me monon de, alla kai chalkais eikosi; kai teleutesant’ auton demosia taphenai, biosanta hyper ta hekaton ete.

ὁ δὲ Δημήτριος τοὺς συγγενέας αὐτοῦ φησιν ἀναγνῶναι τὸν Μέγαν διάκοσμον, ὃν μόνον ἑκατὸν ταλάντων τιμηθῆναι. ταὐτὰ δὲ καὶ Ἱππόβοτός φησιν. Ἀριστόξενος δ’ ἐν τοῖς Ἱστορικοῖς ὑπομνήμασί φησι Πλάτωνα θελῆσαι συμφλέξαι τὰ Δημοκρίτου συγγράμματα, ὁπόσα ἐδυνήθη συναγαγεῖν, Ἀμύκλαν δὲ καὶ Κλεινίαν τοὺς Πυθαγορικοὺς κωλῦσαι αὐτόν, ὡς οὐδὲν ὄφελος· παρὰ πολλοῖς γὰρ εἶναι ἤδη τὰ βιβλία. καὶ δῆλον δέ· πάντων γὰρ σχεδὸν τῶν ἀρχαίων μεμνημένος ὁ Πλάτων οὐδαμοῦ Δημοκρίτου διαμνημονεύει, ἀλλ’ οὐδ’ ἔνθ’ ἀντειπεῖν τι αὐτῷ δέοι, δῆλον ὅτι εἰδὼς ὡς πρὸς τὸν ἄριστον αὐτῷ τῶν φιλοσόφων ὁ ἀγὼν ἔσοιτο· ὅν γε καὶ Τίμων τοῦτον ἐπαινέσας τὸν τρόπον ἔχει· οἷον Δημόκριτόν τε περίφρονα, ποιμένα μύθων, ἀμφίνοον λεσχῆνα μετὰ πρώτοισιν ἀνέγνων.

ho de Demetrios tous syngeneas autou phesin anagnonai ton Megan diakosmon, hon monon hekaton talanton timethenai. tauta de kai Hippobotos phesin. Aristoxenos d’ en tois Historikois hypomnemasi phesi Platona thelesai symphlexai ta Demokritou syngrammata, hoposa edynethe synagagein, Amyklan de kai Kleinian tous Pythagorikous kolysai auton, hos ouden ophelos; para pollois gar einai ede ta biblia. kai delon de; panton gar schedon ton archaion memnemenos ho Platon oudamou Demokritou diamnemoneuei, all’ oud’ enth’ anteipein ti auto deoi, delon hoti eidos hos pros ton ariston auto ton philosophon ho agon esoito; hon ge kai Timon touton epainesas ton tropon echei; ohion Demokriton te periphrona, poimena mython, amphinoon leschena meta protoisin anegnon.

γέγονε δὲ τοῖς χρόνοις, ὡς αὐτός φησιν ἐν τῷ Μικρῷ διακόσμῳ, νέος κατὰ πρεσβύτην Ἀναξαγόραν, ἔτεσιν αὐτοῦ νεώτερος τετταράκοντα. συντετάχθαι δέ φησι τὸν Μικρὸν διάκοσμον ἔτεσιν ὕστερον τῆς Ἰλίου ἁλώσεως τριάκοντα καὶ ἑπτακοσίοις. γεγόνοι δ’ ἄν, ὡς μὲν Ἀπολλόδωρος ἐν Χρονικοῖς, κατὰ τὴν ὀγδοηκοστὴν Ὀλυμπιάδα· ὡς δὲ Θρασύλος ἐν τῷ ἐπιγραφομένῳ Τὰ πρὸ τῆς ἀναγνώσεως τῶν Δημοκρίτου βιβλίων, κατὰ τὸ τρίτον ἔτος τῆς ἑβδόμης καὶ ἑβδομηκοστῆς Ὀλυμπιάδος, ἐνιαυτῷ, φησί, πρεσβύτερος ὢν Σωκράτους. εἴη ἂν οὖν κατ’ Ἀρχέλαον τὸν Ἀναξαγόρου μαθητὴν καὶ τοὺς περὶ Οἰνοπίδην· καὶ γὰρ τούτου μέμνηται.

gegone de tois chronois, hos autos phesin en to Mikro diakosmo, neos kata presbyten Anaxagoran, etesin autou neoteros tettarakonta. syntetachthai de phesi ton Mikron diakosmon etesin hysteron tes Iliou haloseos triakonta kai heptakosiois. gegonoi d’ an, hos men Apollodoros en Chronikois, kata ten ogdoekosten Olympiada; hos de Thrasylos en to epigraphomeno Ta pro tes anagnoseos ton Demokritou biblion, kata to triton etos tes hebdomes kai hebdomekostes Olympiados, eniauto, phesi, presbyteros on Sokratous. eie an oun kat’ Archelaon ton Anaxagorou matheten kai tous peri Oinopiden; kai gar toutou memnetai.

μέμνηται δὲ καὶ τῆς περὶ τοῦ ἑνὸς δόξης τῶν περὶ Παρμενίδην καὶ Ζήνωνα, ὡς κατ’ αὐτὸν μάλιστα διαβεβοημένων, καὶ Πρωταγόρου τοῦ Ἀβδηρίτου, ὃς ὁμολογεῖται κατὰ Σωκράτην γεγονέναι. φησὶ δ’ Ἀθηνόδωρος ἐν ὀγδόῃ Περιπάτων, ἐλθόντος Ἱπποκράτους πρὸς αὐτόν, κελεῦσαι κομισθῆναι γάλα· καὶ θεασάμενον τὸ γάλα εἰπεῖν εἶναι αἰγὸς πρωτοτόκου καὶ μελαίνης· ὅθεν τὴν ἀκρίβειαν αὐτοῦ θαυμάσαι τὸν Ἱπποκράτην. ἀλλὰ καὶ κόρης ἀκολουθούσης τῷ Ἱπποκράτει, τῇ μὲν πρώτῃ ἡμέρᾳ ἀσπάσασθαι οὕτω" χαῖρε κόρη," τῇ δ’ ἐχομένῃ" χαῖρε γύναι"· καὶ ἦν ἡ κόρη τῆς νυκτὸς διεφθαρμένη.

memnetai de kai tes peri tou henos doxes ton peri Parmeniden kai Zenona, hos kat’ auton malista diabeboemenon, kai Protagorou tou Abderitou, hos homologeitai kata Sokraten gegonenai. phesi d’ Athenodoros en ogdoe Peripaton, elthontos Hippokratous pros auton, keleusai komisthenai gala; kai theasamenon to gala eipein einai aigos prototokou kai melaines; hothen ten akribeian autou thaumasai ton Hippokraten. alla kai kores akolouthouses to Hippokratei, te men prote hemera aspasasthai houto" chaire kore," te d’ echomene" chaire gynai"; kai en he kore tes nyktos diephtharmene.

τελευτῆσαι δὲ τὸν Δημόκριτόν φησιν Ἕρμιππος τοῦτον τὸν τρόπον. ἤδη ὑπέργηρων ὄντα πρὸς τῷ καταστρέφειν εἶναι. τὴν οὖν ἀδελφὴν λυπεῖσθαι ὅτι ἐν τῇ τῶν θεσμοφόρων ἑορτῇ μέλλοι τεθνήξεσθαι καὶ τῇ θεῷ τὸ καθῆκον αὐτὴ οὐ ποιήσειν τὸν δὲ θαρρεῖν εἰπεῖν καὶ κελεῦσαι αὑτῷ προσφέρειν ἄρτους θερμοὺς ὁσημέραι. τούτους δὴ ταῖς ῥισὶ προσφέρων διεκράτησεν αὑτὸν τὴν ἑορτήν· ἐπειδὴ δὲ παρῆλθον αἱ ἡμέραι, τρεῖς δ’ ἦσαν, ἀλυπότατα τὸν βίον προήκατο, ὥς φησιν ὁ Ἵππαρχος, ἐννέα πρὸς τοῖς ἑκατὸν ἔτη βιούς. ἡμεῖς τ’ εἰς αὐτὸν ἐν τῇ Παμμέτρῳ τοῦτον ἐποιήσαμεν τὸν τρόπον· καὶ τίς ἔφυ σοφὸς ὧδε, τίς ἔργον ἔρεξε τοσοῦτον ὅσσον ὁ παντοδαὴς ἤνυσε Δημόκριτος; ὃς Θάνατον παρεόντα τρί’ ἤματα δώμασιν ἔσχεν καὶ θερμοῖς ἄρτων ἄσθμασιν ἐξένισεν. τοιοῦτος μὲν ὁ βίος τἀνδρός.

teleutesai de ton Demokriton phesin Hermippos touton ton tropon. ede hypergeron onta pros to katastrephein einai. ten oun adelphen lypeisthai hoti en te ton thesmophoron heorte melloi tethnexesthai kai te theo to kathekon aute ou poiesein ton de tharrein eipein kai keleusai hauto prospherein artous thermous hosemerai. toutous de tais rhisi prospheron diekratesen hauton ten heorten; epeide de parelthon ahi hemerai, treis d’ esan, alypotata ton bion proekato, hos phesin ho Hipparchos, ennea pros tois hekaton ete bious. hemeis t’ eis auton en te Pammetro touton epoiesamen ton tropon; kai tis ephy sophos hode, tis ergon erexe tosouton hosson ho pantodaes enyse Demokritos? hos Thanaton pareonta tri’ emata domasin eschen kai thermois arton asthmasin exenisen. toioutos men ho bios tandros.

δοκεῖ δ’ αὐτῷ τάδε· ἀρχὰς εἶναι τῶν ὅλων ἀτόμους καὶ κενόν, τὰ δ’ ἄλλα πάντα νενομίσθαι· ἀπείρους τε εἶναι κόσμους καὶ γενητοὺς καὶ φθαρτούς. μηδέν τε ἐκ τοῦ μὴ ὄντος γίνεσθαι μηδὲ εἰς τὸ μὴ ὂν φθείρεσθαι. καὶ τὰς ἀτόμους δὲ ἀπείρους εἶναι κατὰ μέγεθος καὶ πλῆθος, φέρεσθαι δ’ ἐν τῷ ὅλῳ δινουμένας, καὶ οὕτω πάντα τὰ συγκρίματα γεννᾶν, πῦρ, ὕδωρ, ἀέρα, γῆν· εἶναι γὰρ καὶ ταῦτα ἐξ ἀτόμων τινῶν συστήματα· ἅπερ εἶναι ἀπαθῆ καὶ ἀναλλοίωτα διὰ τὴν στερρότητα. τόν τε ἥλιον καὶ τὴν σελήνην ἐκ τοιούτων λείων καὶ περιφερῶν ὄγκων συγκεκρίσθαι, καὶ τὴν ψυχὴν ὁμοίως· ἣν καὶ νοῦν ταὐτὸν εἶναι. ὁρᾶν δ’ ἡμᾶς κατ’ εἰδώλων ἐμπτώσεις.

dokei d’ auto tade; archas einai ton holon atomous kai kenon, ta d’ alla panta nenomisthai; apeirous te einai kosmous kai genetous kai phthartous. meden te ek tou me ontos ginesthai mede eis to me on phtheiresthai. kai tas atomous de apeirous einai kata megethos kai plethos, pheresthai d’ en to holo dinoumenas, kai houto panta ta synkrimata gennan, pyr, hydor, aera, gen; einai gar kai tauta ex atomon tinon systemata; haper einai apathe kai analloiota dia ten sterroteta. ton te helion kai ten selenen ek toiouton leion kai peripheron onkon synkekristhai, kai ten psychen homoios; hen kai noun tauton einai. horan d’ hemas kat’ eidolon emptoseis.

πάντα τε κατ’ ἀνάγκην γίνεσθαι, τῆς δίνης αἰτίας οὔσης τῆς γενέσεως πάντων, ἣν ἀνάγκην λέγει. τέλος δ’ εἶναι τὴν εὐθυμίαν, οὐ τὴν αὐτὴν οὖσαν τῇ ἡδονῇ, ὡς ἔνιοι παρακούσαντες ἐξεδέξαντο, ἀλλὰ καθ’ ἣν γαληνῶς καὶ εὐσταθῶς ἡ ψυχὴ διάγει, ὑπὸ μηδενὸς ταραττομένη φόβου ἢ δεισιδαιμονίας ἢ ἄλλου τινὸς πάθους. καλεῖ δ’ αὐτὴν καὶ εὐεστὼ καὶ πολλοῖς ἄλλοις ὀνόμασι. ποιότητας δὲ νόμῳ εἶναι, φύσει δ’ ἄτομα καὶ κενόν. καὶ ταῦτα μὲν αὐτῷ ἐδόκει. τὰ δὲ βιβλία αὐτοῦ καὶ Θρασύλος ἀναγέγραφε κατὰ τάξιν οὕτως ὡσπερεὶ καὶ τὰ Πλάτωνος κατὰ τετραλογίαν.

panta te kat’ ananken ginesthai, tes dines aitias ouses tes geneseos panton, hen ananken legei. telos d’ einai ten euthymian, ou ten auten ousan te hedone, hos enioi parakousantes exedexanto, alla kath’ hen galenos kai eustathos he psyche diagei, hypo medenos tarattomene phobou e deisidaimonias e allou tinos pathous. kalei d’ auten kai euesto kai pollois allois onomasi. poiotetas de nomo einai, physei d’ atoma kai kenon. kai tauta men auto edokei. ta de biblia autou kai Thrasylos anagegraphe kata taxin houtos hosperei kai ta Platonos kata tetralogian.

ἔστι δὲ ἤθικα μὲν τάδε· Πυθαγόρης. περὶ τῆς τοῦ σοφοῦ διαθέσεως. περὶ τῶν ἐν Ἅιδου. Τριτογένεια( τοῦτο δέ ἐστιν, ὅτι τρία γίνεται ἐξ αὐτῆς, ἃ πάντα ἀνθρώπινα συνέχει). περὶ ἀνδραγαθίας ἢ περὶ ἀρετῆς. Ἀμαλθείης κέρας. περὶ εὐθυμίης. ὑπομνημάτων ἠθικῶν· ἡ γὰρ Εὐεστὼ οὐχ εὑρίσκεται. καὶ ταῦτα μὲν τὰ ἠθικά. φυσικὰ δὲ τάδε· μέγας διάκοσμος( ὃν οἱ περὶ Θεόφραστον Λευκίππου φασὶν εἶναι). μικρὸς διάκοσμος. κοσμογραφίη. περὶ τῶν πλανήτων. περὶ φύσεως πρῶτον. περὶ ἀνθρώπου φύσιος( ἢ Περὶ σαρκός), δεύτερον. περὶ νοῦ. περὶ αἰσθησίων( ταῦτά τινες ὅμου γράφοντες Περὶ ψυχῆς ἐπιγράφουσι). περὶ χυμῶν. περὶ χροῶν.

esti de ethika men tade; Pythagores. peri tes tou sophou diatheseos. peri ton en Haidou. Tritogeneia( touto de estin, hoti tria ginetai ex autes, ha panta anthropina synechei). peri andragathias e peri aretes. Amaltheies keras. peri euthymies. hypomnematon ethikon; he gar Euesto ouch heurisketai. kai tauta men ta ethika. physika de tade; megas diakosmos( hon ohi peri Theophraston Leukippou phasin einai). mikros diakosmos. kosmographie. peri ton planeton. peri physeos proton. peri anthropou physios( e Peri sarkos), deuteron. peri nou. peri aisthesion( tauta tines homou graphontes Peri psyches epigraphousi). peri chymon. peri chroon.

περὶ τῶν διαφερόντων ῥυσμῶν. περὶ ἀμειψιρυσμιῶν. κρατυντήρια( ὅπερ ἐστὶν ἐπικριτικὰ τῶν προειρημένων). περὶ εἰδώλων ἢ περὶ προνοίας. περὶ λογικῶν ἢ κανὼν αʹ βʹ γʹ. ἀπορημάτων. ταῦτα καὶ περὶ φύσεως. τὰ δὲ ἀσύντακτά ἐστι τάδε· αἰτίαι οὐράνιαι. αἰτίαι ἀέριοι. αἰτίαι ἐπίπεδοι. αἰτίαι περὶ πυρὸς καὶ τῶν ἐν πυρί. αἰτίαι περὶ φωνῶν. αἰτίαι περὶ σπερμάτων καὶ φυτῶν καὶ καρπῶν. αἰτίαι περὶ ζῴων αʹ βʹ γʹ. αἰτίαι σύμμικτοι. περὶ τῆς λίθου. ταῦτα καὶ τὰ ἀσύντακτα. μαθηματικὰ δὲ τάδε· περὶ διαφορῆς γωνίης ἢ Περὶ ψαύσιος κύκλου καὶ σφαίρης. περὶ γεωμετρίης. γεωμετρικῶν. ἀριθμοί. περὶ ἀλόγων γραμμῶν καὶ ναστῶν αʹ βʹ. ἐκπετάσματα.

peri ton diapheronton rhysmon. peri ameipsirysmion. kratynteria( hoper estin epikritika ton proeiremenon). peri eidolon e peri pronoias. peri logikon e kanon aʹ bʹ gʹ. aporematon. tauta kai peri physeos. ta de asyntakta esti tade; aitiai ouraniai. aitiai aerioi. aitiai epipedoi. aitiai peri pyros kai ton en pyri. aitiai peri phonon. aitiai peri spermaton kai phyton kai karpon. aitiai peri zoon aʹ bʹ gʹ. aitiai symmiktoi. peri tes lithou. tauta kai ta asyntakta. mathematika de tade; peri diaphores gonies e Peri psausios kyklou kai sphaires. peri geometries. geometrikon. arithmoi. peri alogon grammon kai naston aʹ bʹ. ekpetasmata.

μέγας ἐνιαυτὸς ἢ Ἀστρονομίη, παράπηγμα. ἅμιλλα κλεψύδρας καὶ οὐρανοῦ. οὐρανογραφίη. γεωγραφίη. πολογραφίη. ἀκτινογραφίη. τοσαῦτα καὶ τὰ μαθηματικά. μουσικὰ δὲ τάδε· περὶ ῥυθμῶν καὶ ἁρμονίης. περὶ ποιήσιος. περὶ καλλοσύνης ἐπέων. περὶ εὐφώνων καὶ δυσφώνων γραμμάτων. περὶ Ὁμήρου ἢ ὀρθοεπείης καὶ γλωσσέων. περὶ ἀοιδῆς. περὶ ῥημάτων. ὀνομαστικῶν. τοσαῦτα καὶ τὰ μουσικά. τεχνικὰ δὲ τάδε· πρόγνωσις. περὶ διαίτης ἢ διαιτητικόν. ἢ Ἰητρικὴ γνώμη. αἰτίαι περὶ ἀκαιριῶν καὶ ἐπικαιριῶν. περὶ γεωργίης ἢ Γεωμετρικόν. περὶ ζωγραφίης. τακτικὸν καὶ Ὁπλομαχικόν. τοσαῦτα καὶ τάδε.

megas eniautos e Astronomie, parapegma. hamilla klepsydras kai ouranou. ouranographie. geographie. polographie. aktinographie. tosauta kai ta mathematika. mousika de tade; peri rhythmon kai harmonies. peri poiesios. peri kallosynes epeon. peri euphonon kai dysphonon grammaton. peri Homerou e orthoepeies kai glosseon. peri aoides. peri rhematon. onomastikon. tosauta kai ta mousika. technika de tade; prognosis. peri diaites e diaitetikon. e Ietrike gnome. aitiai peri akairion kai epikairion. peri georgies e Geometrikon. peri zographies. taktikon kai Hoplomachikon. tosauta kai tade.

τάττουσι δέ τινες κατ’ ἰδίαν ἐκ τῶν Ὑπομνημάτων καὶ ταῦτα· περὶ τῶν ἐν Βαβυλῶνι ἱερῶν γραμμάτων. περὶ τῶν ἐν Μερόῃ. Ὠκεανοῦ περίπλους. περὶ ἱστορίης. Χαλδαϊκὸς λόγος. Φρύγιος λόγος. περὶ πυρετοῦ καὶ τῶν ἀπὸ νόσου βησσόντων. νομικὰ αἴτια. χειρόκμητα ἢ προβλήματα. τὰ δ’ ἄλλα ὅσα τινὲς ἀναφέρουσιν εἰς αὐτὸν τὰ μὲν ἐκ τῶν αὐτοῦ διεσκεύασται, τὰ δ’ ὁμολογουμένως ἐστὶν ἀλλότρια. ταῦτα καὶ περὶ τῶν βιβλίων αὐτοῦ καὶ τοσαῦτα. γεγόνασι δὲ Δημόκριτοι ἕξ· πρῶτος αὐτὸς οὗτος, δεύτερος Χῖος μουσικὸς κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον, τρίτος ἀνδριαντοποιὸς οὗ μέμνηται Ἀντίγονος, τέταρτος περὶ τοῦ ἱεροῦ τοῦ ἐν Ἐφέσῳ γεγραφὼς καὶ τῆς πόλεως Σαμοθρᾴκης, πέμπτος ποιητὴς ἐπιγραμμάτων σαφὴς καὶ ἀνθηρός, ἕκτος Περγαμηνὸς ἀπὸ ῥητορικῶν λόγων εὐδοκιμήσας.

tattousi de tines kat’ idian ek ton Hypomnematon kai tauta; peri ton en Babyloni hieron grammaton. peri ton en Meroe. Okeanou periplous. peri histories. Chaldaikos logos. Phrygios logos. peri pyretou kai ton apo nosou bessonton. nomika aitia. cheirokmeta e problemata. ta d’ alla hosa tines anapherousin eis auton ta men ek ton autou dieskeuastai, ta d’ homologoumenos estin allotria. tauta kai peri ton biblion autou kai tosauta. gegonasi de Demokritoi hex; protos autos houtos, deuteros Chios mousikos kata ton auton chronon, tritos andriantopoios hou memnetai Antigonos, tetartos peri tou hierou tou en Epheso gegraphos kai tes poleos Samothrakes, pemptos poietes epigrammaton saphes kai antheros, hektos Pergamenos apo rhetorikon logon eudokimesas.