Buch 9, § 2 — Leben und Meinungen berühmter Philosophen

Ξενοφάνης Δεξίου ἤ, ὡς Ἀπολλόδωρος, Ὀρθομένους Κολοφώνιος ἐπαινεῖται πρὸς τοῦ Τίμωνος· φησὶ γοῦν, Ξεινοφάνην θ’ ὑπάτυφον, Ὁμηραπάτην ἐπικόπτην. οὗτος ἐκπεσὼν τῆς πατρίδος ἐν Ζάγκλῃ τῆς Σικελίας διέτριβε δὲ καὶ ἐν Κατάνῃ. διήκουσε δὲ κατ’ ἐνίους μὲν οὐδενός, κατ’ ἐνίους δὲ Βότωνος Ἀθηναίου ἤ, ὥς τινες, Ἀρχελάου. καί, ὡς Σωτίων φησί, κατ’ Ἀναξίμανδρον ἦν. γέγραφε δὲ καὶ ἐν ἔπεσι καὶ ἐλεγείας καὶ ἰάμβους καθ’ Ἡσιόδου καὶ Ὁμήρου, ἐπικόπτων αὐτῶν τὰ περὶ θεῶν εἰρημένα. ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἐρραψῴδει τὰ ἑαυτοῦ. ἀντιδοξάσαι τε λέγεται Θαλῇ καὶ Πυθαγόρᾳ, καθάψασθαι δὲ καὶ Ἐπιμενίδου. μακροβιώτατός τε γέγονεν, ὥς που καὶ αὐτός φησιν·

Xenophanes Dexiou e, hos Apollodoros, Orthomenous Kolophonios epaineitai pros tou Timonos; phesi goun, Xeinophanen th’ hypatyphon, Homerapaten epikopten. houtos ekpeson tes patridos en Zankle tes Sikelias dietribe de kai en Katane. diekouse de kat’ enious men oudenos, kat’ enious de Botonos Athenaiou e, hos tines, Archelaou. kai, hos Sotion phesi, kat’ Anaximandron en. gegraphe de kai en epesi kai elegeias kai iambous kath’ Hesiodou kai Homerou, epikopton auton ta peri theon eiremena. alla kai autos errapsodei ta heautou. antidoxasai te legetai Thale kai Pythagora, kathapsasthai de kai Epimenidou. makrobiotatos te gegonen, hos pou kai autos phesin;

ἤδη δ’ ἑπτά τ’ ἔασι καὶ ἑξήκοντ’ ἐνιαυτοὶ βληστρίζοντες ἐμὴν φροντίδ’ ἀν’ Ἑλλάδα γῆν· ἐκ γενετῆς δὲ τότ’ ἦσαν ἐείκοσι πέντε τε πρὸς τοῖς, εἴπερ ἐγὼ περὶ τῶνδ’ οἶδα λέγειν ἐτύμως. φησὶ δὲ τέτταρα εἶναι τῶν ὄντων στοιχεῖα, κόσμους δ’ ἀπείρους, οὐ παραλλακτοὺς δέ. τὰ νέφη συνίστασθαι τῆς ἀφ’ ἡλίου ἀτμίδος ἀναφερομένης καὶ αἰρούσης αὐτὰ εἰς τὸ περιέχον. οὐσίαν θεοῦ σφαιροειδῆ, μηδὲν ὅμοιον ἔχουσαν ἀνθρώπῳ· ὅλον δὲ ὁρᾶν καὶ ὅλον ἀκούειν, μὴ μέντοι ἀναπνεῖν· σύμπαντά τε εἶναι νοῦν καὶ φρόνησιν καὶ ἀΐδιον. πρῶτός τε ἀπεφήνατο ὅτι πᾶν τὸ γινόμενον φθαρτόν ἐστι καὶ ἡ ψυχὴ πνεῦμα.

ede d’ hepta t’ easi kai hexekont’ eniautoi blestrizontes emen phrontid’ an’ Hellada gen; ek genetes de tot’ esan eeikosi pente te pros tois, eiper ego peri tond’ oida legein etymos. phesi de tettara einai ton onton stoicheia, kosmous d’ apeirous, ou parallaktous de. ta nephe synistasthai tes aph’ heliou atmidos anapheromenes kai airouses auta eis to periechon. ousian theou sphairoeide, meden homoion echousan anthropo; holon de horan kai holon akouein, me mentoi anapnein; sympanta te einai noun kai phronesin kai aidion. protos te apephenato hoti pan to ginomenon phtharton esti kai he psyche pneuma.

ἔφη δὲ καὶ τὰ πολλὰ ἥσσω νοῦ εἶναι. καὶ τοῖς τυράννοις ἐντυγχάνειν ἢ ὡς ἥκιστα ἢ ὡς ἥδιστα. Ἐμπεδοκλέους δὲ εἰπόντος αὐτῷ ὅτι ἀνεύρετός ἐστιν ὁ σοφός," εἰκότως," ἔφη·" σοφὸν γὰρ εἶναι δεῖ τὸν ἐπιγνωσόμενον τὸν σοφόν.· φησὶ δὲ Σωτίων πρῶτον αὐτὸν εἰπεῖν ἀκατάληπτ’ εἶναι τὰ πάντα, πλανώμενος. ἐποίησε δὲ καὶ Κολοφῶνος κτίσιν καὶ τὸν εἰς Ἐλέαν τῆς Ἰταλίας ἀποικισμὸν ἔπη δισχίλια. καὶ ἤκμαζε κατὰ τὴν ἑξηκοστὴν Ὀλυμπιάδα. φησὶ δὲ Δημήτριος ὁ Φαληρεὺς ἐν τῷ Περὶ γήρως καὶ Παναίτιος ὁ Στωικὸς ἐν τῷ Περὶ εὐθυμίας ταῖς ἰδίαις χερσὶ θάψαι τοὺς υἱεῖς αὐτόν, καθάπερ καὶ Ἀναξαγόραν. δοκεῖ δὲ πεπρᾶσθαι ὑπὸ καὶ λελύσθαι ὑπὸ τῶν Πυθαγορικῶν Παρμενίσκου καὶ Ὀρεστάδου, καθά φησι Φαβωρῖνος ἐν Ἀπομνημονευμάτων πρώτῳ. γέγονε δὲ καὶ ἄλλος Ξενοφάνης Λέσβιος ποιητὴς ἰάμβων. καὶ οὗτοι μὲν οἱ σποράδην.

ephe de kai ta polla hesso nou einai. kai tois tyrannois entynchanein e hos hekista e hos hedista. Empedokleous de eipontos auto hoti aneuretos estin ho sophos," eikotos," ephe;" sophon gar einai dei ton epignosomenon ton sophon.; phesi de Sotion proton auton eipein akatalept’ einai ta panta, planomenos. epoiese de kai Kolophonos ktisin kai ton eis Elean tes Italias apoikismon epe dischilia. kai ekmaze kata ten hexekosten Olympiada. phesi de Demetrios ho Phalereus en to Peri geros kai Panaitios ho Stoikos en to Peri euthymias tais idiais chersi thapsai tous yhieis auton, kathaper kai Anaxagoran. dokei de peprasthai hypo kai lelysthai hypo ton Pythagorikon Parmeniskou kai Orestadou, katha phesi Phaborinos en Apomnemoneumaton proto. gegone de kai allos Xenophanes Lesbios poietes iambon. kai houtoi men ohi sporaden.