Buch 9, § 11 — Leben und Meinungen berühmter Philosophen

Πύρρων Ἠλεῖος Πλειστάρχου μὲν ἦν υἱός, καθὰ καὶ Διοκλῆς ἱστορεῖ· ὥς φησι δ’ Ἀπολλόδωρος ἐν Χρονικοῖς, πρότερον ἦν ζωγράφος, καὶ ἤκουσε Βρύσωνος τοῦ Στίλπωνος, ὡς Ἀλέξανδρος ἐν Διαδοχαῖς, εἶτ’ Ἀναξάρχου, ξυνακολουθῶν πανταχοῦ, ὡς καὶ τοῖς Γυμνοσοφισταῖς ἐν Ἰνδίᾳ συμμῖξαι καὶ τοῖς Μάγοις. ὅθεν γενναιότατα δοκεῖ φιλοσοφῆσαι, τὸ τῆς ἀκαταληψίας καὶ ἐποχῆς εἶδος εἰσαγαγών, ὡς Ἀσκάνιος ὁ Ἀβδηρίτης φησίν· οὐδὲν γὰρ ἔφασκεν οὔτε καλὸν οὔτ’ αἰσχρὸν οὔτε δίκαιον οὔτ’ ἄδικον· καὶ ὁμοίως ἐπὶ πάντων μηδὲν εἶναι τῇ ἀληθείᾳ, νόμῳ δὲ καὶ ἔθει πάντα τοὺς ἀνθρώπους πράττειν· οὐ γὰρ μᾶλλον τόδε ἢ τόδε εἶναι ἕκαστον.

Pyrron Eleios Pleistarchou men en yhios, katha kai Diokles historei; hos phesi d’ Apollodoros en Chronikois, proteron en zographos, kai ekouse Brysonos tou Stilponos, hos Alexandros en Diadochais, eit’ Anaxarchou, xynakolouthon pantachou, hos kai tois Gymnosophistais en India symmixai kai tois Magois. hothen gennaiotata dokei philosophesai, to tes akatalepsias kai epoches eidos eisagagon, hos Askanios ho Abderites phesin; ouden gar ephasken oute kalon out’ aischron oute dikaion out’ adikon; kai homoios epi panton meden einai te aletheia, nomo de kai ethei panta tous anthropous prattein; ou gar mallon tode e tode einai hekaston.

ἀκόλουθος δ’ ἦν καὶ τῷ βίῳ, μηδὲν ἐκτρεπόμενος μηδὲ φυλαττόμενος, ἅπαντα ὑφιστάμενος, ἁμάξας, εἰ τύχοι, καὶ κρημνοὺς καὶ κύνας καὶ ὅλως μηδὲν ταῖς αἰσθήσεσιν ἐπιτρέπων. σώζεσθαι μέντοι, καθά φασιν οἱ περὶ τὸν Καρύστιον Ἀντίγονον, ὑπὸ τῶν γνωρίμων παρακολουθούντων. Αἰνεσίδημος δέ φησι φιλοσοφεῖν μὲν αὐτὸν κατὰ τὸν τῆς ἐποχῆς λόγον, μὴ μέντοι γ’ ἀπροοράτως ἕκαστα πράττειν. ὁ δὲ πρὸς τὰ ἐνενήκοντα ἔτη κατεβίω. Ἀντίγονος δέ φησιν ὁ Καρύστιος ἐν τῷ Περὶ Πύρρωνος τάδε περὶ αὐτοῦ, ὅτι τὴν ἀρχὴν ἄδοξός τ’ ἦν καὶ πένης καὶ ζωγράφος. σώζεσθαί τ’ αὐτοῦ ἐν Ἤλιδι ἐν τῷ γυμνασίῳ λαμπαδιστὰς μετρίως ἔχοντας.

akolouthos d’ en kai to bio, meden ektrepomenos mede phylattomenos, hapanta hyphistamenos, hamaxas, ei tychoi, kai kremnous kai kynas kai holos meden tais aisthesesin epitrepon. sozesthai mentoi, katha phasin ohi peri ton Karystion Antigonon, hypo ton gnorimon parakolouthounton. Ainesidemos de phesi philosophein men auton kata ton tes epoches logon, me mentoi g’ aprooratos hekasta prattein. ho de pros ta enenekonta ete katebio. Antigonos de phesin ho Karystios en to Peri Pyrronos tade peri autou, hoti ten archen adoxos t’ en kai penes kai zographos. sozesthai t’ autou en Elidi en to gymnasio lampadistas metrios echontas.

ἐκπατεῖν τ’ αὐτὸν καὶ ἐρημάζειν, σπανίως ποτ’ ἐπιφαινόμενον τοῖς οἴκοι. τοῦτο δὲ ποιεῖν ἀκούσαντα Ἰνδοῦ τινος ὀνειδίζοντος Ἀναξάρχῳ ὡς οὐκ ἂν ἕτερόν τινα διδάξαι οὗτος ἀγαθόν, αὐτὸς αὐλὰς βασιλικὰς θεραπεύων. ἀεί τ’ εἶναι ἐν τῷ αὐτῷ καταστήματι, ὥστ’ εἰ καί τις αὐτὸν καταλίποι μεταξὺ λέγοντα, αὑτῷ διαπεραίνειν τὸν λόγον, καίτοι κεκινημένον τε ὄντα ἐν νεότητι. πολλάκις, φησί, καὶ ἀπεδήμει, μηδενὶ προειπών, καὶ συνερρέμβετο οἷστισιν ἤθελεν. καί ποτ’ Ἀναξάρχου εἰς τέλμα ἐμπεσόντος, παρῆλθεν οὐ βοηθήσας· τινῶν δὲ αἰτιωμένων, αὐτὸς Ἀνάξαρχος ἐπῄνει τὸ ἀδιάφορον καὶ ἄστοργον αὐτοῦ.

ekpatein t’ auton kai eremazein, spanios pot’ epiphainomenon tois oikoi. touto de poiein akousanta Indou tinos oneidizontos Anaxarcho hos ouk an heteron tina didaxai houtos agathon, autos aulas basilikas therapeuon. aei t’ einai en to auto katastemati, host’ ei kai tis auton katalipoi metaxy legonta, hauto diaperainein ton logon, kaitoi kekinemenon te onta en neoteti. pollakis, phesi, kai apedemei, medeni proeipon, kai synerrembeto ohistisin ethelen. kai pot’ Anaxarchou eis telma empesontos, parelthen ou boethesas; tinon de aitiomenon, autos Anaxarchos epenei to adiaphoron kai astorgon autou.

καταληφθεὶς δέ ποτε καὶ αὑτῷ λαλῶν καὶ ἐρωτηθεὶς τὴν αἰτίαν ἔφη μελετᾶν χρηστὸς εἶναι. ἔν τε ταῖς ζητήσεσιν ὑπ’ οὐδενὸς κατεφρονεῖτο διὰ τὸ καὶ διεξοδικῶς λέγειν καὶ πρὸς ἐρώτησιν· ὅθεν καὶ Ναυσιφάνην ἤδη νεανίσκον ὄντα θηραθῆναι. ἔφασκε γοῦν γίνεσθαι δεῖν τῆς μὲν διαθέσεως τῆς Πυρρωνείου, τῶν δὲ λόγων τῶν ἑαυτοῦ. ἔλεγέ τε πολλάκις καὶ Ἐπίκουρον θαυμάζοντα τὴν Πύρρωνος ἀναστροφὴν συνεχὲς αὐτοῦ πυνθάνεσθαι περὶ αὐτοῦ. οὕτω δ’ αὐτὸν ὑπὸ τῆς πατρίδος τιμηθῆναι ὥστε καὶ ἀρχιερέα καταστῆσαι αὐτὸν καὶ δι’ ἐκεῖνον πᾶσι τοῖς φιλοσόφοις ἀτέλειαν ψηφίσασθαι. καὶ δὴ καὶ ζηλωτὰς εἶχε πολλοὺς τῆς ἀπραγμοσύνης· ὅθεν καὶ ὁ Τίμων περὶ αὐτοῦ φησιν οὕτως ἐν τῷ Πύθωνι καὶ ἐν τοῖς Σίλλοις·

katalephtheis de pote kai hauto lalon kai erotetheis ten aitian ephe meletan chrestos einai. en te tais zetesesin hyp’ oudenos katephroneito dia to kai diexodikos legein kai pros erotesin; hothen kai Nausiphanen ede neaniskon onta therathenai. ephaske goun ginesthai dein tes men diatheseos tes Pyrroneiou, ton de logon ton heautou. elege te pollakis kai Epikouron thaumazonta ten Pyrronos anastrophen syneches autou pynthanesthai peri autou. houto d’ auton hypo tes patridos timethenai hoste kai archierea katastesai auton kai di’ ekeinon pasi tois philosophois ateleian psephisasthai. kai de kai zelotas eiche pollous tes apragmosynes; hothen kai ho Timon peri autou phesin houtos en to Pythoni kai en tois Sillois;

ὦ γέρον, ὦ Πύρρων, πῶς ἢ πόθεν ἔκδυσιν εὗρες λατρείης δοξῶν τε κενεοφροσύνης τε σοφιστῶν, καὶ πάσης ἀπάτης πειθοῦς τ’ ἀπελύσαο δεσμά; οὐδ’ ἔμελέν σοι ταῦτα μεταλλῆσαι, τίνες αὖραι Ἑλλάδ’ ἔχουσι, πόθεν τε καὶ εἰς ὅ, τι κύρει ἕκαστα. καὶ πάλιν ἐν τοῖς Ἰνδαλμοῖς· τοῦτό μοι, ὦ Πύρρων, ἱμείρεται ἦτορ ἀκοῦσαι, πῶς ποτ’ ἀνὴρ ἔτ’ ἄγεις ῥᾷστα μεθ’ ἡσυχίης μοῦνος ἐν ἀνθρώποισι θεοῦ τρόπον ἡγεμονεύων. Ἀθηναῖοι δὲ καὶ πολιτείᾳ αὐτὸν ἐτίμησαν, καθά φησι Διοκλῆς, ἐπὶ τῷ Κότυν τὸν Θρᾷκα διαχρήσασθαι.

o geron, o Pyrron, pos e pothen ekdysin heures latreies doxon te keneophrosynes te sophiston, kai pases apates peithous t’ apelysao desma? oud’ emelen soi tauta metallesai, tines aurai Hellad’ echousi, pothen te kai eis ho, ti kyrei hekasta. kai palin en tois Indalmois; touto moi, o Pyrron, himeiretai etor akousai, pos pot’ aner et’ ageis rhasta meth’ hesychies mounos en anthropoisi theou tropon hegemoneuon. Athenaioi de kai politeia auton etimesan, katha phesi Diokles, epi to Kotyn ton Thraka diachresasthai.

εὐσεβῶς δὲ καὶ τῇ ἀδελφῇ συνεβίω μαίᾳ οὔσῃ, καθά φησιν Ἐρατοσθένης ἐν τῷ Περὶ πλούτου καὶ πενίας, ὅτε καὶ αὐτὸς φέρων εἰς τὴν ἀγορὰν ἐπίπρασκεν ὀρνίθια, εἰ τύχοι, καὶ χοιρίδια, καὶ τὰ ἐπὶ τῆς οἰκίας ἐκάθαιρεν ἀδιαφόρως. λέγεται δὲ καὶ δέλφακα λούειν αὐτὸς ὑπ’ ἀδιαφορίας. καὶ χολήσας τι ὑπὲρ τῆς ἀδελφῆς, Φιλίστα δ’ ἐκαλεῖτο, πρὸς τὸν ἐπιλαβόμενον εἰπεῖν ὡς οὐκ ἐν γυναίῳ ἡ ἐπίδειξις τῆς ἀδιαφορίας. καὶ κυνός ποτ’ ἐπενεχθέντος διασοβηθέντα εἰπεῖν πρὸς τὸν αἰτιασάμενον, ὡς χαλεπὸν εἴη ὁλοσχερῶς ἐκδῦναι τὸν ἄνθρωπον· διαγωνίζεσθαι δ’ ὡς οἷόν τε πρῶτον μὲν τοῖς ἔργοις πρὸς τὰ πράγματα, εἰ δὲ μή, τῷ γε λόγῳ.

eusebos de kai te adelphe synebio maia ouse, katha phesin Eratosthenes en to Peri ploutou kai penias, hote kai autos pheron eis ten agoran epiprasken ornithia, ei tychoi, kai choiridia, kai ta epi tes oikias ekathairen adiaphoros. legetai de kai delphaka louein autos hyp’ adiaphorias. kai cholesas ti hyper tes adelphes, Philista d’ ekaleito, pros ton epilabomenon eipein hos ouk en gynaio he epideixis tes adiaphorias. kai kynos pot’ epenechthentos diasobethenta eipein pros ton aitiasamenon, hos chalepon eie holoscheros ekdynai ton anthropon; diagonizesthai d’ hos ohion te proton men tois ergois pros ta pragmata, ei de me, to ge logo.

φασὶ δὲ καὶ σηπτικῶν φαρμάκων καὶ τομῶν καὶ καύσεων ἐπί τινος ἕλκους αὐτῷ προσενεχθέντων, ἀλλὰ μηδὲ τὰς ὀφρῦς συναγαγεῖν. καὶ ὁ Τίμων δὲ διασαφεῖ τὴν διάθεσιν αὐτοῦ ἐν οἷς πρὸς Πύθωνα διέξεισιν. ἀλλὰ καὶ Φίλων ὁ Ἀθηναῖος, γνώριμος αὐτοῦ γεγονώς, ἔλεγεν ὡς ἐμέμνητο μάλιστα μὲν Δημοκρίτου, εἶτα δὲ καὶ Ὁμήρου, θαυμάζων αὐτὸν καὶ συνεχὲς λέγων, οἵη περ φύλλων γενεή, τοίη δὲ καὶ ἀνδρῶν· καὶ ὅτι σφηξὶ καὶ μυίαις καὶ ὀρνέοις εἴκαζε τοὺς ἀνθρώπους. προφέρεσθαι δὲ καὶ τάδε· ἀλλά, φίλος, θάνε καὶ σύ· τίη ὀλοφύρεαι οὕτως; κάτθανε καὶ Πάτροκλος, ὅ περ σέο πολλὸν ἀμείνων· καὶ ὅσα συντείνει εἰς τὸ ἀβέβαιον καὶ κενόσπουδον ἅμα καὶ παιδαριῶδες τῶν ἀνθρώπων.

phasi de kai septikon pharmakon kai tomon kai kauseon epi tinos helkous auto prosenechthenton, alla mede tas ophrys synagagein. kai ho Timon de diasaphei ten diathesin autou en ohis pros Pythona diexeisin. alla kai Philon ho Athenaios, gnorimos autou gegonos, elegen hos ememneto malista men Demokritou, eita de kai Homerou, thaumazon auton kai syneches legon, ohie per phyllon genee, toie de kai andron; kai hoti sphexi kai myiais kai orneois eikaze tous anthropous. propheresthai de kai tade; alla, philos, thane kai sy; tie olophyreai houtos? katthane kai Patroklos, ho per seo pollon ameinon; kai hosa synteinei eis to abebaion kai kenospoudon hama kai paidariodes ton anthropon.

Ποσειδώνιος δὲ καὶ τοιοῦτόν τι διέξεισι περὶ αὐτοῦ. τῶν γὰρ συμπλεόντων αὐτῷ ἐσκυθρωπακότων ὑπὸ χειμῶνος, αὐτὸς γαληνὸς ὢν ἀνέρρωσε τὴν ψυχήν, δείξας ἐν τῷ πλοίῳ χοιρίδιον ἐσθίον καὶ εἰπὼν ὡς χρὴ τὸν σοφὸν ἐν τοιαύτῃ καθεστάναι ἀταραξίᾳ. μόνος δὲ Νουμήνιος καὶ δογματίσαι φησὶν αὐτόν. τούτου πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ μαθηταὶ γεγόνασιν ἐλλόγιμοι, ὧν Εὐρύλοχος· οὗ φέρεται ἐλάσσωμα τόδε. φασὶ γὰρ ὡς οὕτω παρωξύνθη ποτὲ ὥστε τὸν ὀβελίσκον ἄρας μετὰ τῶν κρεῶν ἕως τῆς ἀγορᾶς ἐδίωκε τὸν μάγειρον.

Poseidonios de kai toiouton ti diexeisi peri autou. ton gar sympleonton auto eskythropakoton hypo cheimonos, autos galenos on anerrose ten psychen, deixas en to ploio choiridion esthion kai eipon hos chre ton sophon en toiaute kathestanai ataraxia. monos de Noumenios kai dogmatisai phesin auton. toutou pros tois allois kai mathetai gegonasin ellogimoi, hon Eurylochos; hou pheretai elassoma tode. phasi gar hos houto paroxynthe pote hoste ton obeliskon aras meta ton kreon heos tes agoras edioke ton mageiron.

καὶ ἐν Ἤλιδι καταπονούμενος ὑπὸ τῶν ζητούντων ἐν τοῖς λόγοις, ἀπορρίψας θοἰμάτιον διενήξατο πέραν τὸν Ἀλφειόν. ἦν οὖν πολεμιώτατος τοῖς σοφισταῖς, ὡς καὶ Τίμων φησίν. ὁ δὲ Φίλων τὰ πλεῖστα διελέγετο ἑαυτῷ. ὅθεν καὶ περὶ τούτου φησὶν οὕτως· ἢ τὸν ἀπ’ ἀνθρώπων αὐτόσχολον αὐτολαλητὴν οὐκ ἐμπαζόμενον δόξης ἐρίδων τε Φίλωνα. πρὸς τούτοις διήκουε τοῦ Πύρρωνος Ἑκαταῖός τε ὁ Ἀβδηρίτης καὶ Τίμων ὁ Φλιάσιος ὁ τοὺς Σίλλους πεποιηκώς, περὶ οὗ λέξομεν, ἔτι τε Ναυσιφάνης ὁ Τήιος, οὗ φασί τινες ἀκοῦσαι Ἐπίκουρον. οὗτοι πάντες Πυρρώνειοι μὲν ἀπὸ τοῦ διδασκάλου, ἀπορητικοὶ δὲ καὶ σκεπτικοὶ καὶ ἔτι ἐφεκτικοὶ καὶ ζητητικοὶ ἀπὸ τοῦ οἷον δόγματος προσηγορεύοντο.

kai en Elidi kataponoumenos hypo ton zetounton en tois logois, aporripsas thoimation dienexato peran ton Alpheion. en oun polemiotatos tois sophistais, hos kai Timon phesin. ho de Philon ta pleista dielegeto heauto. hothen kai peri toutou phesin houtos; e ton ap’ anthropon autoscholon autolaleten ouk empazomenon doxes eridon te Philona. pros toutois diekoue tou Pyrronos Hekataios te ho Abderites kai Timon ho Phliasios ho tous Sillous pepoiekos, peri hou lexomen, eti te Nausiphanes ho Teios, hou phasi tines akousai Epikouron. houtoi pantes Pyrroneioi men apo tou didaskalou, aporetikoi de kai skeptikoi kai eti ephektikoi kai zetetikoi apo tou ohion dogmatos prosegoreuonto.

ζητητικοὶ μὲν οὖν ἀπὸ τοῦ πάντοτε ζητεῖν τὴν ἀλήθειαν, σκεπτικοὶ δ’ ἀπὸ τοῦ σκέπτεσθαι ἀεὶ καὶ μηδέποτε εὑρίσκειν, ἐφεκτικοὶ δ’ ἀπὸ τοῦ μετὰ τὴν ζήτησιν πάθους· λέγω δὲ τὴν ἐποχήν· ἀπορητικοὶ δ’ ἀπὸ τοῦ τοὺς δογματικοὺς ἀπορεῖν καὶ αὐτούς. Πυρρώνειοι δὲ ἀπὸ Πύρρωνος. Θεοδόσιος δ’ ἐν τοῖς Σκεπτικοῖς κεφαλαίοις οὔ φησι δεῖν Πυρρώνειον καλεῖσθαι τὴν σκεπτικήν· εἰ γὰρ τὸ καθ’ ἕτερον κίνημα τῆς διανοίας ἄληπτόν ἐστιν, οὐκ εἰσόμεθα τὴν Πύρρωνος διάθεσιν· μὴ εἰδότες δὲ οὐδὲ Πυρρώνειοι καλοίμεθ’ ἄν. πρὸς τῷ μηδὲ πρῶτον εὑρηκέναι τὴν σκεπτικὴν Πύρρωνα μηδ’ ἔχειν τι δόγμα. λέγοιτο δ’ ἄν τις Πυρρώνειος ὁμότροπος.

zetetikoi men oun apo tou pantote zetein ten aletheian, skeptikoi d’ apo tou skeptesthai aei kai medepote heuriskein, ephektikoi d’ apo tou meta ten zetesin pathous; lego de ten epochen; aporetikoi d’ apo tou tous dogmatikous aporein kai autous. Pyrroneioi de apo Pyrronos. Theodosios d’ en tois Skeptikois kephalaiois ou phesi dein Pyrroneion kaleisthai ten skeptiken; ei gar to kath’ heteron kinema tes dianoias alepton estin, ouk eisometha ten Pyrronos diathesin; me eidotes de oude Pyrroneioi kaloimeth’ an. pros to mede proton heurekenai ten skeptiken Pyrrona med’ echein ti dogma. legoito d’ an tis Pyrroneios homotropos.

ταύτης δὲ τῆς αἱρέσεως ἔνιοί φασιν Ὅμηρον κατάρξαι, ἐπεὶ περὶ τῶν αὐτῶν πραγμάτων παρ’ ὁντινοῦν ἄλλοτ’ ἄλλως ἀποφαίνεται καὶ οὐδὲν ὁρικῶς δογματίζει περὶ τὴν ἀπόφασιν. ἔπειτα καὶ τὰ τῶν ἑπτὰ σοφῶν σκεπτικὰ εἶναι, οἷον τὸ" μηδὲν ἄγαν", καὶ" ἐγγύα, πάρα δ’ ἄτα"· δηλοῦσθαι γὰρ τῷ βεβαίως καὶ πεπεισμένως διεγγυωμένῳ ἐπακολουθεῖν ἄτην. ἀλλὰ καὶ Ἀρχίλοχον καὶ Εὐριπίδην σκεπτικῶς ἔχειν, ἐν οἷς Ἀρχίλοχος μέν φησι· τοῖος ἀνθρώποισι θυμός, Γλαῦκε Λεπτίνεω πάϊ, γίγνεται θνητοῖς ὁκοίην Ζεὺς ἐπ’ ἡμέρην ἄγει. Εὐριπίδης δέ·" ὦ Ζεῦ," τί δῆτα τοὺς ταλαιπώρους βροτοὺς φρονεῖν λέγουσι; σοῦ γὰρ ἐξηρτήμεθα δρῶμέν τε τοιάδ’ ἃν σὺ τυγχάνῃς θέλων.

tautes de tes ahireseos enioi phasin Homeron katarxai, epei peri ton auton pragmaton par’ hontinoun allot’ allos apophainetai kai ouden horikos dogmatizei peri ten apophasin. epeita kai ta ton hepta sophon skeptika einai, ohion to" meden agan", kai" engya, para d’ ata"; delousthai gar to bebaios kai pepeismenos diengyomeno epakolouthein aten. alla kai Archilochon kai Euripiden skeptikos echein, en ohis Archilochos men phesi; toios anthropoisi thymos, Glauke Leptineo pai, gignetai thnetois hokoien Zeus ep’ hemeren agei. Euripides de;" o Zeu," ti deta tous talaiporous brotous phronein legousi? sou gar exertemetha dromen te toiad’ han sy tynchanes thelon.

οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ Ξενοφάνης καὶ Ζήνων ὁ Ἐλεάτης καὶ Δημόκριτος κατ’ αὐτοὺς σκεπτικοὶ τυγχάνουσιν· ἐν οἷς Ξενοφάνης μέν φησι, καὶ τὸ μὲν οὖν σαφὲς οὔτις ἀνὴρ ἴδεν οὐδέ τις ἔσται εἰδώς. Ζήνων δὲ τὴν κίνησιν ἀναιρεῖ λέγων," τὸ κινούμενον οὔτ’ ἐν ᾧ ἐστι τόπῳ κινεῖται οὔτ’ ἐν ᾧ μὴ ἔστι"· Δημόκριτος δὲ τὰς ποιότητας ἐκβάλλων, ἵνα φησί," νόμῳ ψυχρόν, νόμῳ θερμόν, ἐτεῇ δὲ ἄτομα καὶ κενόν"· καὶ πάλιν," ἐτεῇ δὲ οὐδὲν ἴδμεν· ἐν βυθῷ γὰρ ἡ ἀλήθεια". καὶ Πλάτωνα τὸ μὲν ἀληθὲς θεοῖς τε καὶ θεῶν παισὶν ἐκχωρεῖν, τὸν δ’ εἰκότα λόγον ζητεῖν. καὶ Εὐριπίδην λέγειν·

ou men alla kai Xenophanes kai Zenon ho Eleates kai Demokritos kat’ autous skeptikoi tynchanousin; en ohis Xenophanes men phesi, kai to men oun saphes outis aner iden oude tis estai eidos. Zenon de ten kinesin anairei legon," to kinoumenon out’ en ho esti topo kineitai out’ en ho me esti"; Demokritos de tas poiotetas ekballon, hina phesi," nomo psychron, nomo thermon, etee de atoma kai kenon"; kai palin," etee de ouden idmen; en bytho gar he aletheia". kai Platona to men alethes theois te kai theon paisin ekchorein, ton d’ eikota logon zetein. kai Euripiden legein;

τίς δ’ οἶδεν εἰ τὸ ζῆν μέν ἐστι κατθανεῖν, τὸ κατθανεῖν δὲ ζῆν νομίζεται βροτοῖς; ἀλλὰ καὶ Ἐμπεδοκλέα· οὕτως οὔτ’ ἐπιδερκτὰ τάδ’ ἀνδράσιν οὔτ’ ἐπακουστὰ οὔτε νόῳ περιληπτά· καὶ ἐπάνω, αὐτὸ μόνον πεισθέντες ὅτῳ προσέκυρσεν ἕκαστος· ἔτι μὴν Ἡράκλειτον," μὴ εἰκῆ περὶ τῶν μεγίστων συμβαλλώμεθα"· καὶ Ἱπποκράτην ἔπειτα ἐνδοιαστῶς καὶ ἀνθρωπίνως ἀποφαίνεσθαι· καὶ πρὶν Ὅμηρον, στρεπτὴ δὲ γλῶσσ’ ἐστὶ βροτῶν, πολέες δ’ ἔνι μῦθοι· καὶ ἐπέων δὲ πολὺς νομὸς ἔνθα καὶ ἔνθα· καὶ ὁπποῖόν κ’ εἴπῃσθα ἔπος, τοῖόν κ’ ἐπακούσαις· τὴν ἰσοσθένειαν λέγων καὶ ἀντίθεσιν τῶν λόγων.

tis d’ oiden ei to zen men esti katthanein, to katthanein de zen nomizetai brotois? alla kai Empedoklea; houtos out’ epiderkta tad’ andrasin out’ epakousta oute noo perilepta; kai epano, auto monon peisthentes hoto prosekyrsen hekastos; eti men Herakleiton," me eike peri ton megiston symballometha"; kai Hippokraten epeita endoiastos kai anthropinos apophainesthai; kai prin Homeron, strepte de gloss’ esti broton, polees d’ eni mythoi; kai epeon de polys nomos entha kai entha; kai hoppoion k’ eipestha epos, toion k’ epakousais; ten isostheneian legon kai antithesin ton logon.

διετέλουν δὴ οἱ σκεπτικοὶ τὰ τῶν αἱρέσεων δόγματα πάντ’ ἀνατρέποντες, αὐτοὶ δ’ οὐδὲν ἀπεφαίνοντο δογματικῶς, ἕως δὲ τοῦ προφέρεσθαι τὰ τῶν ἄλλων καὶ διηγεῖσθαι μηδὲν ὁρίζοντες, μηδ’ αὐτὸ τοῦτο. ὥστε καὶ τὸ μὴ ὁρίζειν ἀνῄρουν, λέγοντες οἷον" οὐδὲν ὁρίζομεν", ἐπεὶ ὥριζον ἄν· προφερόμεθα δέ, φασί, τὰς ἀποφάσεις εἰς μήνυσιν τῆς ἀπροπτωσίας, ὡς, εἰ καὶ νεύσαντας, τοῦτο ἐνεδέχετο δηλῶσαι· διὰ τῆς οὖν" οὐδὲν ὁρίζομεν" φωνῆς τὸ τῆς ἀρρεψίας πάθος δηλοῦται· ὁμοίως δὲ καὶ διὰ τῆς" οὐδὲν μᾶλλον" καὶ τῆς" παντὶ λόγῳ λόγος ἀντίκειται" καὶ τῶν ὁμοίων.

dieteloun de ohi skeptikoi ta ton ahireseon dogmata pant’ anatrepontes, autoi d’ ouden apephainonto dogmatikos, heos de tou propheresthai ta ton allon kai diegeisthai meden horizontes, med’ auto touto. hoste kai to me horizein aneroun, legontes ohion" ouden horizomen", epei horizon an; propherometha de, phasi, tas apophaseis eis menysin tes aproptosias, hos, ei kai neusantas, touto enedecheto delosai; dia tes oun" ouden horizomen" phones to tes arrepsias pathos deloutai; homoios de kai dia tes" ouden mallon" kai tes" panti logo logos antikeitai" kai ton homoion.

λέγεται δὲ τὸ" οὐδὲν μᾶλλον" καὶ θετικῶς, ὡς ὁμοίων τινῶν ὄντων· οἷον," οὐδὲν μᾶλλον ὁ πειρατὴς κακός ἐστιν ἢ ὁ ψεύστης". ὑπὸ δὲ τῶν σκεπτικῶν οὐ θετικῶς ἀλλ’ ἀναιρετικῶς λέγεται, ὡς ὑπὸ τοῦ ἀνασκευάζοντος καὶ λέγοντος," οὐ μᾶλλον ἡ Σκύλλα γέγονεν ἢ ἡ Χίμαιρα". αὐτὸ δὲ τὸ" μᾶλλον" ποτὲ μὲν συγκριτικῶς ἐκφέρεται, ὡς ὅταν φῶμεν" μᾶλλον τὸ μέλι γλυκὺ ἢ τὴν σταφίδα"· ποτὲ δὲ θετικῶς καὶ ἀναιρετικῶς, ὡς ὅταν φῶμεν," μᾶλλον ἡ ἀρετὴ ὠφελεῖ ἢ βλάπτει"· σημαίνομεν γὰρ ὅτι ἡ ἀρετὴ ὠφελεῖ, βλάπτει δ’ οὔ.

legetai de to" ouden mallon" kai thetikos, hos homoion tinon onton; ohion," ouden mallon ho peirates kakos estin e ho pseustes". hypo de ton skeptikon ou thetikos all’ anairetikos legetai, hos hypo tou anaskeuazontos kai legontos," ou mallon he Skylla gegonen e he Chimaira". auto de to" mallon" pote men synkritikos ekpheretai, hos hotan phomen" mallon to meli glyky e ten staphida"; pote de thetikos kai anairetikos, hos hotan phomen," mallon he arete ophelei e blaptei"; semainomen gar hoti he arete ophelei, blaptei d’ ou.

ἀναιροῦσι δ’ οἱ σκεπτικοὶ καὶ αὐτὴν τὴν" οὐδὲν μᾶλλον" φωνήν· ὡς γὰρ οὐ μᾶλλόν ἐστι πρόνοια ἢ οὐκ ἔστιν, οὕτω καὶ τὸ" οὐδὲν μᾶλλον" οὐ μᾶλλόν ἐστιν ἢ οὐκ ἔστι. σημαίνει οὖν ἡ φωνή, καθά φησι καὶ Τίμων ἐν τῷ Πύθωνι," τὸ μηδὲν ὁρίζειν, ἀλλ’ ἀπροσθετεῖν". ἡ δὲ" παντὶ λόγῳ" φωνὴ καὶ αὐτὴ συνάγει τὴν ἐποχήν· τῶν μὲν γὰρ πραγμάτων διαφωνούντων, τῶν δὲ λόγων ἰσοσθενούντων ἀγνωσία τῆς ἀληθείας ἐπακολουθεῖ· καὶ αὐτῷ δὲ τούτῳ τῷ λόγῳ λόγος ἀντίκειται, ὃς καὶ αὐτὸς μετὰ τὸ ἀνελεῖν τοὺς ἄλλους ὑφ’ ἑαυτοῦ περιτραπεὶς ἀπόλλυται, κατ’ ἴσον τοῖς καθαρτικοῖς, ἃ τὴν ὕλην προεκκρίναντα καὶ αὐτὰ ὑπεκκρίνεται καὶ ἐξαπόλλυται.

anairousi d’ ohi skeptikoi kai auten ten" ouden mallon" phonen; hos gar ou mallon esti pronoia e ouk estin, houto kai to" ouden mallon" ou mallon estin e ouk esti. semainei oun he phone, katha phesi kai Timon en to Pythoni," to meden horizein, all’ aprosthetein". he de" panti logo" phone kai aute synagei ten epochen; ton men gar pragmaton diaphonounton, ton de logon isosthenounton agnosia tes aletheias epakolouthei; kai auto de touto to logo logos antikeitai, hos kai autos meta to anelein tous allous hyph’ heautou peritrapeis apollytai, kat’ ison tois kathartikois, ha ten hylen proekkrinanta kai auta hypekkrinetai kai exapollytai.

πρὸς ὅ φασιν οἱ δογματικοὶ μὴ αἴρειν τὸν λόγον, ἀλλὰ προσεπισχυρίζειν. μόνον οὖν διακόνοις ἐχρῶντο τοῖς λόγοις· οὐ γὰρ οἷόν τε ἦν μὴ λόγῳ λόγον ἀνελεῖν· καθ’ ὃν τρόπον εἰώθαμεν λέγειν τόπον μὴ εἶναι καὶ δεῖ πάντως τὸν τόπον εἰπεῖν, ἀλλ’ οὐ δογματικῶς, ἀποδεικτικῶς δέ· καὶ μηδὲν γίνεσθαι κατ’ ἀνάγκην καὶ δεῖ τὴν ἀνάγκην εἰπεῖν. τοιούτῳ τινὶ τρόπῳ τῆς ἑρμηνείας ἐχρῶντο· οἷα γὰρ φαίνεται τὰ πράγματα, μὴ τοιαῦτα εἶναι τῇ φύσει, ἀλλὰ μόνον φαίνεσθαι· ζητεῖν τ’ ἔλεγον οὐχ ἅπερ νοοῦσιν, ὅ τι γὰρ νοεῖται δῆλον, ἀλλ’ ὧν ταῖς αἰσθήσεσι μετίσχουσιν.

pros ho phasin ohi dogmatikoi me airein ton logon, alla prosepischyrizein. monon oun diakonois echronto tois logois; ou gar ohion te en me logo logon anelein; kath’ hon tropon eiothamen legein topon me einai kai dei pantos ton topon eipein, all’ ou dogmatikos, apodeiktikos de; kai meden ginesthai kat’ ananken kai dei ten ananken eipein. toiouto tini tropo tes hermeneias echronto; ohia gar phainetai ta pragmata, me toiauta einai te physei, alla monon phainesthai; zetein t’ elegon ouch haper noousin, ho ti gar noeitai delon, all’ hon tais aisthesesi metischousin.

ἔστιν οὖν ὁ Πυρρώνειος λόγος μήνυσίς τις τῶν φαινομένων ἢ τῶν ὁπωσοῦν νοουμένων, καθ’ ἣν πάντα πᾶσι συμβάλλεται καὶ συγκρινόμενα πολλὴν ἀνωμαλίαν καὶ ταραχὴν ἔχοντα εὑρίσκεται, καθά φησιν Αἰνεσίδημος ἐν τῇ εἰς τὰ Πυρρώνεια ὑποτυπώσει. πρὸς δὲ τὰς ἐν ταῖς σκέψεσιν ἀντιθέσεις προαποδεικνύντες καθ’ οὓς τρόπους πείθει τὰ πράγματα, κατὰ τοὺς αὐτοὺς ἀνῄρουν τὴν περὶ αὐτῶν πίστιν· πείθειν γὰρ τά τε κατ’ αἴσθησιν συμφώνως ἔχοντα καὶ τὰ μηδέποτε ἢ σπανίως γοῦν μεταπίπτοντα τά τε συνήθη καὶ τὰ νόμοις διεσταλμένα καὶ τὰ τέρποντα καὶ τὰ θαυμαζόμενα.

estin oun ho Pyrroneios logos menysis tis ton phainomenon e ton hoposoun nooumenon, kath’ hen panta pasi symballetai kai synkrinomena pollen anomalian kai tarachen echonta heurisketai, katha phesin Ainesidemos en te eis ta Pyrroneia hypotyposei. pros de tas en tais skepsesin antitheseis proapodeiknyntes kath’ hous tropous peithei ta pragmata, kata tous autous aneroun ten peri auton pistin; peithein gar ta te kat’ aisthesin symphonos echonta kai ta medepote e spanios goun metapiptonta ta te synethe kai ta nomois diestalmena kai ta terponta kai ta thaumazomena.

ἐδείκνυσαν οὖν ἀπὸ τῶν ἐναντίων τοῖς πείθουσιν ἴσας τὰς πιθανότητας. αἱ δ’ ἀπορίαι κατὰ τὰς συμφωνίας τῶν φαινομένων ἢ νοουμένων, ἃς ἀπεδίδοσαν, ἦσαν κατὰ δέκα τρόπους, καθ’ οὓς τὰ ὑποκείμενα παραλλάττοντα ἐφαίνετο. τούτους δὲ τοὺς δέκα τρόπους τίθησιν. εἷς πρῶτος ὁ παρὰ τὰς διαφορὰς τῶν ζῴων πρὸς ἡδονὴν καὶ ἀλγηδόνα καὶ βλάβην καὶ ὠφέλειαν. συνάγεται δὲ δι’ αὐτοῦ τὸ μὴ τὰς αὐτὰς ἀπὸ τῶν αὐτῶν προσπίπτειν φαντασίας καὶ τὸ διότι τῇ τοιαύτῃ μάχῃ ἀκολουθεῖ τὸ ἐπέχειν· τῶν γὰρ ζῴων τὰ μὲν χωρὶς μίξεως γίνεσθαι, ὡς τὰ πυρίβια καὶ ὁ Ἀράβιος φοῖνιξ καὶ εὐλαί· τὰ δ’ ἐξ ἐπιπλοκῆς, ὡς ἄνθρωποι καὶ τὰ ἄλλα·

edeiknysan oun apo ton enantion tois peithousin isas tas pithanotetas. ahi d’ aporiai kata tas symphonias ton phainomenon e nooumenon, has apedidosan, esan kata deka tropous, kath’ hous ta hypokeimena parallattonta ephaineto. toutous de tous deka tropous tithesin. ehis protos ho para tas diaphoras ton zoon pros hedonen kai algedona kai blaben kai opheleian. synagetai de di’ autou to me tas autas apo ton auton prospiptein phantasias kai to dioti te toiaute mache akolouthei to epechein; ton gar zoon ta men choris mixeos ginesthai, hos ta pyribia kai ho Arabios phoinix kai eulai; ta d’ ex epiplokes, hos anthropoi kai ta alla;

καὶ τὰ μὲν οὕτως, τὰ δ’ οὕτως συγκέκριται· διὸ καὶ τῇ αἰσθήσει διαφέρει, ὡς κίρκοι μὲν ὀξύτατοι, κύνες δ’ ὀσφρητικώτατοι. εὔλογον οὖν τοῖς διαφόροις τοὺς ὀφθαλμοὺς διάφορα καὶ τὰ φαντάσματα προσπίπτειν· καὶ τῇ μὲν αἰγὶ τὸν θαλλὸν εἶναι ἐδώδιμον, ἀνθρώπῳ δὲ πικρόν, καὶ τὸ κώνειον ὄρτυγι μὲν τρόφιμον, ἀνθρώπῳ δὲ θανάσιμον, καὶ ὁ ἀπόπατος ὑῒ μὲν ἐδώδιμος, ἵππῳ δ’ οὔ. δεύτερος ὁ παρὰ τὰς τῶν ἀνθρώπων φύσεις καὶ τὰς ἰδιοσυγκρισίας· Δημοφῶν γοῦν ὁ Ἀλεξάνδρου τραπεζοκόμος ἐν σκιᾷ ἐθάλπετο, ἐν ἡλίῳ δ’ ἐρρίγου.

kai ta men houtos, ta d’ houtos synkekritai; dio kai te aisthesei diapherei, hos kirkoi men oxytatoi, kynes d’ osphretikotatoi. eulogon oun tois diaphorois tous ophthalmous diaphora kai ta phantasmata prospiptein; kai te men aigi ton thallon einai edodimon, anthropo de pikron, kai to koneion ortygi men trophimon, anthropo de thanasimon, kai ho apopatos hyi men edodimos, hippo d’ ou. deuteros ho para tas ton anthropon physeis kai tas idiosynkrisias; Demophon goun ho Alexandrou trapezokomos en skia ethalpeto, en helio d’ errigou.

Ἄνδρων δ’ ὁ Ἀργεῖος, ὥς φησιν Ἀριστοτέλης, διὰ τῆς ἀνύδρου Λιβύης ὥδευεν ἄποτος. καὶ ὁ μὲν ἰατρικῆς, ὁ δὲ γεωργίας, ἄλλος δ’ ἐμπορίας ὀρέγεται· καὶ ταὐτὰ οὓς μὲν βλάπτει, οὓς δὲ ὠφελεῖ· ὅθεν ἐφεκτέον. τρίτος ὁ παρὰ τὰς τῶν αἰσθητικῶν πόρων διαφοράς. τὸ γοῦν μῆλον ὁράσει μὲν ὠχρόν, γεύσει δὲ γλυκύ, ὀσφρήσει δ’ εὐῶδες ὑποπίπτει. καὶ ἡ αὐτὴ δὲ μορφὴ παρὰ τὰς διαφορὰς τῶν κατόπτρων ἀλλοία θεωρεῖται. ἀκολουθεῖ οὖν μὴ μᾶλλον εἶναι τοῖον τὸ φαινόμενον ἢ ἀλλοῖον.

Andron d’ ho Argeios, hos phesin Aristoteles, dia tes anydrou Libyes hodeuen apotos. kai ho men iatrikes, ho de georgias, allos d’ emporias oregetai; kai tauta hous men blaptei, hous de ophelei; hothen ephekteon. tritos ho para tas ton aisthetikon poron diaphoras. to goun melon horasei men ochron, geusei de glyky, osphresei d’ euodes hypopiptei. kai he aute de morphe para tas diaphoras ton katoptron alloia theoreitai. akolouthei oun me mallon einai toion to phainomenon e alloion.

τέταρτος ὁ παρὰ τὰς διαθέσεις καὶ κοινῶς παραλλαγάς, οἷον ὑγίειαν, νόσον, ὕπνον, ἐγρήγορσιν, χαράν, λύπην, νεότητα, γῆρας, θάρσος, φόβον, ἔνδειαν, πλήρωσιν, μῖσος, φιλίαν, θερμασίαν, ψύξιν· παρὰ τὸ πνεῖν, παρὰ τὸ πιεσθῆναι τοὺς πόρους. ἀλλοῖα οὖν φαίνεται τὰ προσπίπτοντα παρὰ τὰς ποιὰς διαθέσεις. οὐδὲ γὰρ οἱ μαινόμενοι παρὰ φύσιν ἔχουσι· τί γὰρ μᾶλλον ἐκεῖνοι ἢ ἡμεῖς; καὶ γὰρ ἡμεῖς τὸν ἥλιον ὡς ἑστῶτα βλέπομεν. θέων δ’ ὁ Τιθοραιεὺς ὁ στωικὸς κοιμώμενος περιεπάτει ἐν τῷ ὕπνῳ καὶ Περικλέους δοῦλος ἐπ’ ἄκρου τοῦ τέγους.

tetartos ho para tas diatheseis kai koinos parallagas, ohion hygieian, noson, hypnon, egregorsin, charan, lypen, neoteta, geras, tharsos, phobon, endeian, plerosin, misos, philian, thermasian, psyxin; para to pnein, para to piesthenai tous porous. alloia oun phainetai ta prospiptonta para tas poias diatheseis. oude gar ohi mainomenoi para physin echousi; ti gar mallon ekeinoi e hemeis? kai gar hemeis ton helion hos hestota blepomen. theon d’ ho Tithoraieus ho stoikos koimomenos periepatei en to hypno kai Perikleous doulos ep’ akrou tou tegous.

πέμπτος ὁ παρὰ τὰς ἀγωγὰς καὶ τοὺς νόμους καὶ τὰς μυθικὰς πίστεις καὶ τὰς ἐθνικὰς συνθήκας καὶ δογματικὰς ὑπολήψεις. ἐν τούτῳ περιέχεται τὰ περὶ καλῶν καὶ αἰσχρῶν, περὶ ἀληθῶν καὶ ψευδῶν, περὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν, περὶ θεῶν καὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς τῶν φαινομένων πάντων. τὸ γοῦν αὐτὸ παρ’ οἷς μὲν δίκαιον, παρ’ οἷς δὲ ἄδικον· καὶ ἄλλοις μὲν ἀγαθόν, ἄλλοις δὲ κακόν. Πέρσαι μὲν γὰρ οὐκ ἄτοπον ἡγοῦνται θυγατρὶ μίγνυσθαι, Ἕλληνες δ’ ἔκθεσμον. καὶ Μασσαγέται μέν, ὥς φησι καὶ Εὔδοξος ἐν τῇ πρώτῃ τῆς Περιόδου, κοινὰς ἔχουσι τὰς γυναῖκας, Ἕλληνες δ’ οὔ· Κίλικές τε λῃστείαις ἔχαιρον, ἀλλ’ οὐχ Ἕλληνες.

pemptos ho para tas agogas kai tous nomous kai tas mythikas pisteis kai tas ethnikas synthekas kai dogmatikas hypolepseis. en touto periechetai ta peri kalon kai aischron, peri alethon kai pseudon, peri agathon kai kakon, peri theon kai geneseos kai phthoras ton phainomenon panton. to goun auto par’ ohis men dikaion, par’ ohis de adikon; kai allois men agathon, allois de kakon. Persai men gar ouk atopon hegountai thygatri mignysthai, Hellenes d’ ekthesmon. kai Massagetai men, hos phesi kai Eudoxos en te prote tes Periodou, koinas echousi tas gynaikas, Hellenes d’ ou; Kilikes te lesteiais echairon, all’ ouch Hellenes.

θεούς τ’ ἄλλοι ἄλλους ἡγοῦνται· καὶ οἱ μὲν προνοεῖσθαι, οἱ δ’ οὔ. θάπτουσι δ’ Αἰγύπτιοι μὲν ταριχεύοντες, Ῥωμαῖοι δὲ καίοντες, Παίονες δ’ εἰς λίμνας ῥιπτοῦντες· ὅθεν περὶ τἀληθοῦς ἡ ἐποχή. ἕκτος ὁ παρὰ τὰς μίξεις καὶ κοινωνίας, καθ’ ὃν εἰλικρινῶς οὐδὲν καθ’ αὑτὸ φαίνεται, ἀλλὰ σὺν ἀέρι, σὺν φωτί, σὺν ὑγρῷ, σὺν στερεῷ, θερμότητι, ψυχρότητι, κινήσει, ἀναθυμιάσεσιν, ἄλλαις δυνάμεσιν. ἡ γοῦν πορφύρα διάφορον ὑποφαίνει χρῶμα ἐν ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ λύχνῳ. καὶ τὸ ἡμέτερον χρῶμα ἀλλοῖον ὑπὸ τὴν μεσημβρίαν φαίνεται καὶ ὑπὸ δύσιν· καὶ ὁ ἐν ἀέρι ὑπὸ δυοῖν κουφιζόμενος

theous t’ alloi allous hegountai; kai ohi men pronoeisthai, ohi d’ ou. thaptousi d’ Aigyptioi men taricheuontes, Rhomaioi de kaiontes, Paiones d’ eis limnas rhiptountes; hothen peri talethous he epoche. hektos ho para tas mixeis kai koinonias, kath’ hon eilikrinos ouden kath’ hauto phainetai, alla syn aeri, syn photi, syn hygro, syn stereo, thermoteti, psychroteti, kinesei, anathymiasesin, allais dynamesin. he goun porphyra diaphoron hypophainei chroma en helio kai selene kai lychno. kai to hemeteron chroma alloion hypo ten mesembrian phainetai kai hypo dysin; kai ho en aeri hypo dyoin kouphizomenos

λίθος ἐν ὕδατι ῥᾳδίως μετατίθεται, ἤτοι βαρὺς ὢν καὶ ὑπὸ τοῦ ὕδατος κουφιζόμενος ἢ ἐλαφρὸς ὢν καὶ ὑπὸ τοῦ ἀέρος βαρυνόμενος. ἀγνοοῦμεν οὖν τὸ κατ’ ἰδίαν, ὡς ἔλαιον ἐν μύρῳ. ἕβδομος ὁ παρὰ τὰς ἀποστάσεις καὶ ποιὰς θέσεις καὶ τοὺς τόπους καὶ τὰ ἐν τοῖς τόποις. κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον τὰ δοκοῦντ’ εἶναι μεγάλα μικρὰ φαίνεται, τὰ τετράγωνα στρογγύλα, τὰ ὁμαλὰ ἐξοχὰς ἔχοντα, τὰ ὀρθὰ κεκλασμένα, τὰ ὠχρὰ ἑτερόχροα. ὁ γοῦν ἥλιος παρὰ τὸ διάστημα μικρὸς φαίνεται· καὶ τὰ ὄρη πόρρωθεν ἀεροειδῆ καὶ λεῖα, ἐγγύθεν δὲ τραχέα.

lithos en hydati rhadios metatithetai, etoi barys on kai hypo tou hydatos kouphizomenos e elaphros on kai hypo tou aeros barynomenos. agnooumen oun to kat’ idian, hos elaion en myro. hebdomos ho para tas apostaseis kai poias theseis kai tous topous kai ta en tois topois. kata touton ton tropon ta dokount’ einai megala mikra phainetai, ta tetragona strongyla, ta homala exochas echonta, ta ortha keklasmena, ta ochra heterochroa. ho goun helios para to diastema mikros phainetai; kai ta ore porrothen aeroeide kai leia, engythen de trachea.

ἔτι ὁ ἥλιος ἀνίσχων μὲν ἀλλοῖος, μεσουρανῶν δ’ οὐχ ὅμοιος. καὶ τὸ αὐτὸ σῶμα ἐν μὲν ἄλσει ἀλλοῖον, ἐν δὲ ψιλῇ γῇ ἕτερον· καὶ ἡ εἰκὼν παρὰ τὴν ποιὰν θέσιν, ὅ τε τῆς περιστερᾶς τράχηλος παρὰ τὴν στροφήν. ἐπεὶ οὖν οὐκ ἔνι ἔξω τόπων καὶ θέσεων ταῦτα κατανοῆσαι, ἀγνοεῖται ἡ φύσις αὐτῶν. ὄγδοος ὁ παρὰ τὰς ποσότητας καὶ ποιότητας αὐτῶν ἢ θερμότητας ἢ ψυχρότητας ἢ ταχύτητας ἢ βραδύτητας ἢ ὠχρότητας ἢ ἑτεροχροιότητας. ὁ γοῦν οἶνος μέτριος μὲν ληφθεὶς ῥώννυσι, πλείων δὲ παρίησιν· ὁμοίως καὶ ἡ τροφὴ καὶ τὰ ὅμοια.

eti ho helios anischon men alloios, mesouranon d’ ouch homoios. kai to auto soma en men alsei alloion, en de psile ge heteron; kai he eikon para ten poian thesin, ho te tes peristeras trachelos para ten strophen. epei oun ouk eni exo topon kai theseon tauta katanoesai, agnoeitai he physis auton. ogdoos ho para tas posotetas kai poiotetas auton e thermotetas e psychrotetas e tachytetas e bradytetas e ochrotetas e heterochroiotetas. ho goun oinos metrios men lephtheis rhonnysi, pleion de pariesin; homoios kai he trophe kai ta homoia.

ἔνατος ὁ παρὰ τὸ ἐνδελεχὲς ἢ ξένον ἢ σπάνιον. οἱ γοῦν σεισμοὶ παρ’ οἷς συνεχῶς ἀποτελοῦνται οὐ θαυμάζονται, οὐδ’ ὁ ἥλιος, ὅτι καθ’ ἡμέραν ὁρᾶται. τὸν ἔνατον Φαβωρῖνος ὄγδοον, Σέξτος δὲ καὶ Αἰνεσίδημος δέκατον· ἀλλὰ καὶ τὸν δέκατον Σέξτος ὄγδοόν φησι, Φαβωρῖνος δὲ ἔνατον. δέκατος ὁ κατὰ τὴν πρὸς ἄλλα σύμβλησιν, καθάπερ τὸ κοῦφον παρὰ τὸ βαρύ, τὸ ἰσχυρὸν παρὰ τὸ ἀσθενές, τὸ μεῖζον παρὰ τὸ ἔλαττον, τὸ ἄνω παρὰ τὸ κάτω. τὸ γοῦν δεξιὸν φύσει μὲν οὐκ ἔστι δεξιόν, κατὰ δὲ τὴν ὡς πρὸς τὸ ἕτερον σχέσιν νοεῖται· μετατεθέντος γοῦν ἐκείνου, οὐκέτ’ ἐστὶ δεξιόν.

enatos ho para to endeleches e xenon e spanion. ohi goun seismoi par’ ohis synechos apotelountai ou thaumazontai, oud’ ho helios, hoti kath’ hemeran horatai. ton enaton Phaborinos ogdoon, Sextos de kai Ainesidemos dekaton; alla kai ton dekaton Sextos ogdoon phesi, Phaborinos de enaton. dekatos ho kata ten pros alla symblesin, kathaper to kouphon para to bary, to ischyron para to asthenes, to meizon para to elatton, to ano para to kato. to goun dexion physei men ouk esti dexion, kata de ten hos pros to heteron schesin noeitai; metatethentos goun ekeinou, ouket’ esti dexion.

ὁμοίως καὶ πατὴρ καὶ ἀδελφὸς ὡς πρός τι καὶ ἡμέρα ὡς πρὸς τὸν ἥλιον καὶ πάντα ὡς πρὸς τὴν διάνοιαν. ἄγνωστα οὖν τὰ πρός τι ὡς καθ’ ἑαυτά. καὶ οὗτοι μὲν οἱ δέκα τρόποι. οἱ δὲ περὶ Ἀγρίππαν τούτοις ἄλλους πέντε προσεισάγουσι, τόν τ’ ἀπὸ τῆς διαφωνίας καὶ τὸν εἰς ἄπειρον ἐκβάλλοντα καὶ τὸν πρός τι καὶ τὸν ἐξ ὑποθέσεως καὶ τὸν δι’ ἀλλήλων. ὁ μὲν οὖν ἀπὸ τῆς διαφωνίας ὃ ἂν προτεθῇ ζήτημα παρὰ τοῖς φιλοσόφοις ἢ τῇ συνηθείᾳ, πλείστης μάχης καὶ ταραχῆς πλῆρες ἀποδεικνύει· ὁ δ’ εἰς ἄπειρον ἐκβάλλων οὐκ ἐᾷ βεβαιοῦσθαι τὸ ζητούμενον, διὰ τὸ ἄλλο ἀπ’ ἄλλου τὴν πίστιν λαμβάνειν καὶ οὕτως εἰς ἄπειρον.

homoios kai pater kai adelphos hos pros ti kai hemera hos pros ton helion kai panta hos pros ten dianoian. agnosta oun ta pros ti hos kath’ heauta. kai houtoi men ohi deka tropoi. ohi de peri Agrippan toutois allous pente proseisagousi, ton t’ apo tes diaphonias kai ton eis apeiron ekballonta kai ton pros ti kai ton ex hypotheseos kai ton di’ allelon. ho men oun apo tes diaphonias ho an protethe zetema para tois philosophois e te synetheia, pleistes maches kai taraches pleres apodeiknyei; ho d’ eis apeiron ekballon ouk ea bebaiousthai to zetoumenon, dia to allo ap’ allou ten pistin lambanein kai houtos eis apeiron.

ὁ δὲ πρός τι οὐδέν φησι καθ’ ἑαυτὸ λαμβάνεσθαι, ἀλλὰ μεθ’ ἑτέρου. ὅθεν ἄγνωστα εἶναι. ὁ δ’ ἐξ ὑποθέσεως τρόπος συνίσταται, οἰομένων τινῶν τὰ πρῶτα τῶν πραγμάτων αὐτόθεν δεῖν λαμβάνειν ὡς πιστὰ καὶ μὴ αἰτεῖσθαι· ὅ ἐστι μάταιον· τὸ ἐναντίον γάρ τις ὑποθήσεται. ὁ δὲ δι’ ἀλλήλων τρόπος συνίσταται ὅταν τὸ ὀφεῖλον τοῦ ζητουμένου πράγματος εἶναι βεβαιωτικὸν χρείαν ἔχῃ τῆς ἐκ τοῦ ζητουμένου πίστεως, οἷον εἰ τὸ εἶναι πόρους τις βεβαιῶν διὰ τὸ ἀπορροίας γίνεσθαι, αὐτὸ τοῦτο παραλαμβάνοι πρὸς βεβαίωσιν τοῦ ἀπορροίας γίνεσθαι.

ho de pros ti ouden phesi kath’ heauto lambanesthai, alla meth’ heterou. hothen agnosta einai. ho d’ ex hypotheseos tropos synistatai, oiomenon tinon ta prota ton pragmaton autothen dein lambanein hos pista kai me aiteisthai; ho esti mataion; to enantion gar tis hypothesetai. ho de di’ allelon tropos synistatai hotan to opheilon tou zetoumenou pragmatos einai bebaiotikon chreian eche tes ek tou zetoumenou pisteos, ohion ei to einai porous tis bebaion dia to aporroias ginesthai, auto touto paralambanoi pros bebaiosin tou aporroias ginesthai.

ἀνῄρουν δ’ οὗτοι καὶ πᾶσαν ἀπόδειξιν καὶ κριτήριον καὶ σημεῖον καὶ αἴτιον καὶ κίνησιν καὶ μάθησιν καὶ γένεσιν καὶ τὸ φύσει τι εἶναι ἀγαθὸν ἢ κακόν. πᾶσα γὰρ ἀπόδειξις, φασίν, ἢ ἐξ ἀποδεδειγμένων σύγκειται χρημάτων ἢ ἐξ ἀναποδείκτων. εἰ μὲν οὖν ἐξ ἀποδεδειγμένων, κἀκεῖνα δεήσεταί τινος ἀποδείξεως κἀντεῦθεν εἰς ἄπειρον· εἰ δ’ ἐξ ἀναποδείκτων, ἤτοι πάντων ἢ τινῶν ἢ καὶ ἑνὸς μόνου δισταζομένου, καὶ τὸ ὅλον εἶναι ἀναπόδεικτον. εἰ δὲ δοκεῖ, φασίν, ὑπάρχειν τινὰ μηδεμιᾶς ἀποδείξεως δεόμενα, θαυμαστοὶ τῆς γνώμης, εἰ μὴ συνιᾶσιν ὅτι εἰς αὐτὸ τοῦτο πρῶτον, ὡς ἄρ’ ἐξ αὑτῶν ἔχει τὴν πίστιν, ἀποδείξεως χρή.

aneroun d’ houtoi kai pasan apodeixin kai kriterion kai semeion kai aition kai kinesin kai mathesin kai genesin kai to physei ti einai agathon e kakon. pasa gar apodeixis, phasin, e ex apodedeigmenon synkeitai chrematon e ex anapodeikton. ei men oun ex apodedeigmenon, kakeina deesetai tinos apodeixeos kanteuthen eis apeiron; ei d’ ex anapodeikton, etoi panton e tinon e kai henos monou distazomenou, kai to holon einai anapodeikton. ei de dokei, phasin, hyparchein tina medemias apodeixeos deomena, thaumastoi tes gnomes, ei me syniasin hoti eis auto touto proton, hos ar’ ex hauton echei ten pistin, apodeixeos chre.

οὐδὲ γὰρ τὸ τέτταρα εἶναι τὰ στοιχεῖα ἐκ τοῦ τέτταρα εἶναι τὰ στοιχεῖα βεβαιωτέον. πρὸς τῷ καὶ τῶν κατὰ μέρος ἀποδείξεων ἀπιστουμένων ἄπιστον εἶναι καὶ τὴν γενικὴν ἀπόδειξιν. ἵνα τε γνῶμεν ὅτι ἔστιν ἀπόδειξις, κριτηρίου δεῖ· καὶ ὅτι ἔστι κριτήριον, ἀποδείξεως δεῖ· ὅθεν ἑκάτερα ἀκατάληπτα ἀναπεμπόμενα ἐπ’ ἄλληλα. πῶς ἂν οὖν καταλαμβάνοιτο τὰ ἄδηλα, τῆς ἀποδείξεως ἀγνοουμένης; ζητεῖται δ’ οὐκ εἰ φαίνεται τοιαῦτα, ἀλλ’ εἰ καθ’ ὑπόστασιν οὕτως ἔχει. εὐήθεις δὲ τοὺς δογματικοὺς ἀπέφαινον. τὸ γὰρ ἐξ ὑποθέσεως περαινόμενον οὐ σκέψεως ἀλλὰ θέσεως ἔχει λόγον. τοιούτῳ δὲ λόγῳ καὶ ὑπὲρ ἀδυνάτων ἔστιν ἐπιχειρεῖν. τοὺς δ’ οἰομένους μὴ

oude gar to tettara einai ta stoicheia ek tou tettara einai ta stoicheia bebaioteon. pros to kai ton kata meros apodeixeon apistoumenon apiston einai kai ten geniken apodeixin. hina te gnomen hoti estin apodeixis, kriteriou dei; kai hoti esti kriterion, apodeixeos dei; hothen hekatera akatalepta anapempomena ep’ allela. pos an oun katalambanoito ta adela, tes apodeixeos agnooumenes? zeteitai d’ ouk ei phainetai toiauta, all’ ei kath’ hypostasin houtos echei. euetheis de tous dogmatikous apephainon. to gar ex hypotheseos perainomenon ou skepseos alla theseos echei logon. toiouto de logo kai hyper adynaton estin epicheirein. tous d’ oiomenous me

δεῖν ἐκ τῶν κατὰ περίστασιν κρίνειν τἀληθὲς μηδ’ ἐκ τῶν κατὰ φύσιν νομοθετεῖν, ἔλεγον αὐτοὺς μέτρα τῶν πάντων ὁρίζειν, οὐχ ὁρῶντας ὅτι πᾶν τὸ φαινόμενον κατ’ ἀντιπερίστασιν καὶ διάθεσιν φαίνεται. ἤτοι γοῦν πάντ’ ἀληθῆ ῥητέον ἢ πάντα ψευδῆ. εἰ δ’ ἔνιά ἐστιν ἀληθῆ, τίνι διακριτέον; οὔτε γὰρ αἰσθήσει τὰ κατ’ αἴσθησιν, πάντων ἴσων αὐτῇ φαινομένων, οὔτε νοήσει διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν. ἄλλη δὲ παρὰ ταύτας εἰς ἐπίκρισιν δύναμις οὐχ ὁρᾶται. ὁ οὖν, φασί, περί τινος διαβεβαιούμενος αἰσθητοῦ ἢ νοητοῦ πρότερον ὀφείλει τὰς περὶ τούτου δόξας καταστῆσαι· οἱ μὲν γὰρ ταῦτα, οἱ δὲ ταῦτα ἀνῃρήκασι. δεῖ δ’ ἢ δι’ αἰσθητοῦ ἢ νοητοῦ κριθῆναι.

dein ek ton kata peristasin krinein talethes med’ ek ton kata physin nomothetein, elegon autous metra ton panton horizein, ouch horontas hoti pan to phainomenon kat’ antiperistasin kai diathesin phainetai. etoi goun pant’ alethe rheteon e panta pseude. ei d’ enia estin alethe, tini diakriteon? oute gar aisthesei ta kat’ aisthesin, panton ison aute phainomenon, oute noesei dia ten auten aitian. alle de para tautas eis epikrisin dynamis ouch horatai. ho oun, phasi, peri tinos diabebaioumenos aisthetou e noetou proteron opheilei tas peri toutou doxas katastesai; ohi men gar tauta, ohi de tauta anerekasi. dei d’ e di’ aisthetou e noetou krithenai.

ἑκάτερα δὲ ἀμφισβητεῖται. οὐδὲ τοίνυν δυνατὸν τὰς περὶ αἰσθητῶν ἢ νοητῶν ἐπικρῖναι δόξας· εἴ τε διὰ τὴν ἐν ταῖς νοήσεσι μάχην ἀπιστητέον πᾶσιν, ἀναιρεθήσεται τὸ μέτρον ᾧ δοκεῖ τὰ πάντα διακριβοῦσθαι· πᾶν οὖν ἴσον ἡγήσονται. ἔτι, φασίν, ὁ συζητῶν ἡμῖν τὸ φαινόμενον πιστός ἐστιν ἢ οὔ. εἰ μὲν οὖν πιστός ἐστιν, οὐδὲν ἕξει λέγειν πρὸς τὸν ᾧ φαίνεται τοὐναντίον· ὡς γὰρ αὐτὸς πιστός ἐστι τὸ φαινόμενον λέγων, οὕτω καὶ ὁ ἐναντίος· εἰ δ’ ἄπιστος, καὶ αὐτὸς ἀπιστηθήσεται τὸ φαινόμενον λέγων.

hekatera de amphisbeteitai. oude toinyn dynaton tas peri aistheton e noeton epikrinai doxas; ei te dia ten en tais noesesi machen apisteteon pasin, anairethesetai to metron ho dokei ta panta diakribousthai; pan oun ison hegesontai. eti, phasin, ho syzeton hemin to phainomenon pistos estin e ou. ei men oun pistos estin, ouden hexei legein pros ton ho phainetai tounantion; hos gar autos pistos esti to phainomenon legon, houto kai ho enantios; ei d’ apistos, kai autos apistethesetai to phainomenon legon.

τό τε πεῖθον οὐχ ὑποληπτέον ἀληθὲς ὑπάρχειν. οὐ γὰρ πάντας τὸ αὐτὸ πείθει οὐδὲ τοὺς αὐτοὺς συνεχές. γίνεται δὲ καὶ παρὰ τὰ ἐκτὸς ἡ πιθανότης, παρὰ τὸ ἔνδοξον τοῦ λέγοντος ἢ παρὰ τὸ φροντιστικὸν ἢ παρὰ τὸ αἱμύλον ἢ παρὰ τὸ σύνηθες ἢ παρὰ τὸ κεχαρισμένον. ἀνῄρουν δὲ καὶ τὸ κριτήριον λόγῳ τοιῷδε. ἤτοι κέκριται καὶ τὸ κριτήριον ἢ ἄκριτόν ἐστιν. ἀλλ’ εἰ μὲν ἄκριτόν ἐστιν, ἄπιστον καθέστηκε καὶ διημάρτηκε τἀληθοῦς καὶ τοῦ ψεύδους· εἰ δὲ κέκριται, ἓν τῶν κατὰ μέρος γενήσεται κρινομένων, ὥστ’ ἂν τὸ αὐτὸ καὶ κρίνειν καὶ κρίνεσθαι καὶ τὸ κεκρικὸς τὸ κριτήριον ὑφ’ ἑτέρου κριθήσεται κἀκεῖνο ὑπ’ ἄλλου καὶ οὕτως εἰς ἄπειρον.

to te peithon ouch hypolepteon alethes hyparchein. ou gar pantas to auto peithei oude tous autous syneches. ginetai de kai para ta ektos he pithanotes, para to endoxon tou legontos e para to phrontistikon e para to ahimylon e para to synethes e para to kecharismenon. aneroun de kai to kriterion logo toiode. etoi kekritai kai to kriterion e akriton estin. all’ ei men akriton estin, apiston kathesteke kai diemarteke talethous kai tou pseudous; ei de kekritai, hen ton kata meros genesetai krinomenon, host’ an to auto kai krinein kai krinesthai kai to kekrikos to kriterion hyph’ heterou krithesetai kakeino hyp’ allou kai houtos eis apeiron.

πρὸς τῷ καὶ διαφωνεῖσθαι τὸ κριτήριον, τῶν μὲν τὸν ἄνθρωπον κριτήριον εἶναι λεγόντων, τῶν δὲ τὰς αἰσθήσεις, ἄλλων τὸν λόγον, ἐνίων τὴν καταληπτικὴν φαντασίαν. καὶ ὁ μὲν ἄνθρωπος καὶ πρὸς αὑτὸν διαφωνεῖ καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους, ὡς δῆλον ἐκ τῶν διαφόρων νόμων καὶ ἐθῶν. αἱ δ’ αἰσθήσεις ψεύδονται, ὁ δὲ λόγος διάφωνος. ἡ δὲ καταληπτικὴ φαντασία ὑπὸ νοῦ κρίνεται καὶ ὁ νοῦς ποικίλως τρέπεται. ἄγνωστον οὖν ἐστι τὸ κριτήριον καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἀλήθεια.

pros to kai diaphoneisthai to kriterion, ton men ton anthropon kriterion einai legonton, ton de tas aistheseis, allon ton logon, enion ten kataleptiken phantasian. kai ho men anthropos kai pros hauton diaphonei kai pros tous allous, hos delon ek ton diaphoron nomon kai ethon. ahi d’ aistheseis pseudontai, ho de logos diaphonos. he de kataleptike phantasia hypo nou krinetai kai ho nous poikilos trepetai. agnoston oun esti to kriterion kai dia touto he aletheia.

σημεῖόν τ’ οὐκ εἶναι· εἰ γάρ ἐστι, φασί, σημεῖον, ἤτοι αἰσθητόν ἐστιν ἢ νοητόν· αἰσθητὸν μὲν οὖν οὐκ ἔστιν, ἐπεὶ τὸ αἰσθητὸν κοινόν ἐστι, τὸ δὲ σημεῖον ἴδιον. καὶ τὸ μὲν αἰσθητὸν τῶν κατὰ διαφοράν, τὸ δὲ σημεῖον τῶν πρός τι. νοητὸν δ’ οὐκ ἔστιν, ἐπεὶ τὸ νοητὸν ἤτοι φαινόμενόν ἐστι φαινομένου ἢ ἀφανὲς ἀφανοῦς ἢ ἀφανὲς φαινομένου ἢ φαινόμενον ἀφανοῦς· οὐδὲν δὲ τούτων ἐστίν· οὐκ ἄρ’ ἐστὶ σημεῖον. φαινόμενον μὲν οὖν φαινομένου οὐκ ἔστιν, ἐπεὶ τὸ φαινόμενον οὐ δεῖται σημείου· ἀφανὲς δ’ ἀφανοῦς οὐκ ἔστιν, ἐπεὶ δεῖ φαίνεσθαι τὸ ἐκκαλυπτόμενον ὑπό τινος·

semeion t’ ouk einai; ei gar esti, phasi, semeion, etoi aistheton estin e noeton; aistheton men oun ouk estin, epei to aistheton koinon esti, to de semeion idion. kai to men aistheton ton kata diaphoran, to de semeion ton pros ti. noeton d’ ouk estin, epei to noeton etoi phainomenon esti phainomenou e aphanes aphanous e aphanes phainomenou e phainomenon aphanous; ouden de touton estin; ouk ar’ esti semeion. phainomenon men oun phainomenou ouk estin, epei to phainomenon ou deitai semeiou; aphanes d’ aphanous ouk estin, epei dei phainesthai to ekkalyptomenon hypo tinos;

ἀφανὲς δὲ φαινομένου οὐ δύναται, καθότι δεῖ φαίνεσθαι τὸ ἑτέρῳ παρέξον ἀφορμὴν καταλήψεως· φαινόμενον δ’ ἀφανοῦς οὐκ ἔστιν, ὅτι τὸ σημεῖον τῶν πρός τι ὂν συγκαταλαμβάνεσθαι ὀφείλει τῷ οὗ ἐστι σημεῖον, τὸ δὲ μὴ ἔστιν. οὐδὲν ἄρα τῶν ἀδήλων ἂν καταλαμβάνοιτο· διὰ γὰρ τῶν σημείων λέγεται τὰ ἄδηλα καταλαμβάνεσθαι. ἀναιροῦσι δὲ τὸ αἴτιον ὧδε· τὸ αἴτιον τῶν πρός τι ἔστι· πρὸς γὰρ τὸ αἰτιατόν ἐστι· τὰ δὲ πρός τι ἐπινοεῖται μόνον, ὑπάρχει δ’ οὔ·

aphanes de phainomenou ou dynatai, kathoti dei phainesthai to hetero parexon aphormen katalepseos; phainomenon d’ aphanous ouk estin, hoti to semeion ton pros ti on synkatalambanesthai opheilei to hou esti semeion, to de me estin. ouden ara ton adelon an katalambanoito; dia gar ton semeion legetai ta adela katalambanesthai. anairousi de to aition hode; to aition ton pros ti esti; pros gar to aitiaton esti; ta de pros ti epinoeitai monon, hyparchei d’ ou;

καὶ τὸ αἴτιον οὖν ἐπινοοῖτ’ ἂν μόνον, ἐπεὶ εἴπερ ἐστὶν αἴτιον, ὀφείλει ἔχειν τὸ οὗ λέγεται αἴτιον, ἐπεὶ οὐκ ἔσται αἴτιον. καὶ ὥσπερ ὁ πατήρ, μὴ παρόντος τοῦ πρὸς ὃ λέγεται πατήρ, οὐκ ἂν εἴη πατήρ, οὑτωσὶ καὶ τὸ αἴτιον· οὐ πάρεστι δὲ πρὸς ὃ νοεῖται τὸ αἴτιον· οὔτε γὰρ γένεσις οὔτε φθορὰ οὔτ’ ἄλλο τι· οὐκ ἄρ’ ἐστὶν αἴτιον. καὶ μὴν εἰ ἔστιν αἴτιον, ἤτοι σῶμα σώματός ἐστιν αἴτιον ἢ ἀσώματον ἀσωμάτου· οὐδὲν δὲ τούτων· οὐκ ἄρ’ ἐστὶν αἴτιον. σῶμα μὲν οὖν σώματος οὐκ ἂν εἴη αἴτιον, ἐπείπερ ἀμφότερα τὴν αὐτὴν ἔχει φύσιν. καὶ εἰ τὸ ἕτερον αἴτιον λέγεται παρ’ ὅσον ἐστὶ σῶμα, καὶ τὸ λοιπόν, σῶμα ὄν, αἴτιον γενήσεται.

kai to aition oun epinooit’ an monon, epei eiper estin aition, opheilei echein to hou legetai aition, epei ouk estai aition. kai hosper ho pater, me parontos tou pros ho legetai pater, ouk an eie pater, houtosi kai to aition; ou paresti de pros ho noeitai to aition; oute gar genesis oute phthora out’ allo ti; ouk ar’ estin aition. kai men ei estin aition, etoi soma somatos estin aition e asomaton asomatou; ouden de touton; ouk ar’ estin aition. soma men oun somatos ouk an eie aition, epeiper amphotera ten auten echei physin. kai ei to heteron aition legetai par’ hoson esti soma, kai to loipon, soma on, aition genesetai.

κοινῶς δ’ ἀμφοτέρων αἰτίων ὄντων, οὐδὲν ἔσται τὸ πάσχον. ἀσώματον δ’ ἀσωμάτου οὐκ ἂν εἴη αἴτιον διὰ τὸν αὐτὸν λόγον· ἀσώματον δὲ σώματος οὐκ ἔστιν αἴτιον, ἐπεὶ οὐδὲν ἀσώματον ποιεῖ σῶμα. σῶμα δ’ ἀσωμάτου οὐκ ἂν εἴη αἴτιον, ὅτι τὸ γενόμενον τῆς πασχούσης ὕλης ὀφείλει εἶναι· μηδὲν δὲ πάσχον διὰ τὸ ἀσώματον εἶναι οὐδ’ ἂν ὑπό τινος γένοιτο· οὐκ ἔστι τοίνυν αἴτιον. ᾧ συνεισάγεται τὸ ἀνυποστάτους εἶναι τὰς τῶν ὅλων ἀρχάς· δεῖ γὰρ εἶναί τι τὸ ποιοῦν καὶ δρῶν. ἀλλὰ μὴν οὐδὲ κίνησίς ἐστι· τὸ γὰρ κινούμενον ἤτοι ἐν ᾧ ἐστι τόπῳ κινεῖται ἢ ἐν ᾧ μὴ ἔστιν· καὶ ἐν ᾧ μέν ἐστι τόπῳ οὐ κινεῖται, ἐν ᾧ δ’ οὐκ ἔστιν οὐδὲ κινεῖται· οὐκ ἔστιν οὖν κίνησις.

koinos d’ amphoteron aition onton, ouden estai to paschon. asomaton d’ asomatou ouk an eie aition dia ton auton logon; asomaton de somatos ouk estin aition, epei ouden asomaton poiei soma. soma d’ asomatou ouk an eie aition, hoti to genomenon tes paschouses hyles opheilei einai; meden de paschon dia to asomaton einai oud’ an hypo tinos genoito; ouk esti toinyn aition. ho syneisagetai to anypostatous einai tas ton holon archas; dei gar einai ti to poioun kai dron. alla men oude kinesis esti; to gar kinoumenon etoi en ho esti topo kineitai e en ho me estin; kai en ho men esti topo ou kineitai, en ho d’ ouk estin oude kineitai; ouk estin oun kinesis.

ἀνῄρουν δὲ καὶ μάθησιν. εἴπερ, φασί, διδάσκεταί τι, ἤτοι τὸ ὂν τῷ εἶναι διδάσκεται ἢ τὸ μὴ ὂν τῷ μὴ εἶναι. οὔτε δὲ τὸ ὂν τῷ εἶναι διδάσκεται— ἡ γὰρ τῶν ὄντων φύσις πᾶσι φαίνεται καὶ γινώσκεται— οὔτε τὸ μὴ ὂν τῷ μὴ ὄντι· τῷ γὰρ μὴ ὄντι οὐδὲν συμβέβηκεν, ὥστ’ οὐδὲ τὸ διδάσκεσθαι. οὐδὲ μὴν γένεσίς ἐστι, φασίν. οὔτε γὰρ τὸ ὂν γίνεται, ἔστι γάρ, οὔτε τὸ μὴ ὄν, οὐδὲ γὰρ ὑφέστηκε· τὸ δὲ μὴ ὑφεστὼς μηδ’ ὂν οὐδὲ τὸ γίνεσθαι εὐτύχηκε.

aneroun de kai mathesin. eiper, phasi, didasketai ti, etoi to on to einai didasketai e to me on to me einai. oute de to on to einai didasketai— he gar ton onton physis pasi phainetai kai ginosketai— oute to me on to me onti; to gar me onti ouden symbebeken, host’ oude to didaskesthai. oude men genesis esti, phasin. oute gar to on ginetai, esti gar, oute to me on, oude gar hyphesteke; to de me hyphestos med’ on oude to ginesthai eutycheke.

φύσει τε μὴ εἶναι ἀγαθὸν ἢ κακόν· εἰ γάρ τί ἐστι φύσει ἀγαθὸν καὶ κακόν, πᾶσιν ὀφείλει ἀγαθὸν ἢ κακὸν ὑπάρχειν, ὥσπερ ἡ χιὼν πᾶσι ψυχρόν· κοινὸν δ’ οὐδὲν πάντων ἀγαθὸν ἢ κακόν ἐστιν· οὐκ ἄρα ἐστὶ φύσει ἀγαθὸν ἢ κακόν. ἤτοι γὰρ πᾶν τὸ ὑπό τινος δοξαζόμενον ῥητέον ἀγαθὸν ἢ οὐ πᾶν· καὶ πᾶν μὲν οὐ ῥητέον, ἐπεὶ τὸ αὐτὸ ὑφ’ οὗ μὲν δοξάζεται ἀγαθόν, ὡς ἡ ἡδονὴ ὑπὸ Ἐπικούρου· ὑφ’ οὗ δὲ κακόν, ὑπ’ Ἀντισθένους. συμβήσεται τοίνυν τὸ αὐτὸ ἀγαθόν τ’ εἶναι καὶ κακόν. εἰ δ’ οὐ πᾶν λέγομεν τὸ ὑπό τινος δοξαζόμενον ἀγαθόν, δεήσει ἡμᾶς διακρίνειν τὰς δόξας· ὅπερ οὐκ ἐνδεχόμενόν ἐστι διὰ τὴν ἰσοσθένειαν τῶν λόγων. ἄγνωστον οὖν τὸ φύσει ἀγαθόν.

physei te me einai agathon e kakon; ei gar ti esti physei agathon kai kakon, pasin opheilei agathon e kakon hyparchein, hosper he chion pasi psychron; koinon d’ ouden panton agathon e kakon estin; ouk ara esti physei agathon e kakon. etoi gar pan to hypo tinos doxazomenon rheteon agathon e ou pan; kai pan men ou rheteon, epei to auto hyph’ hou men doxazetai agathon, hos he hedone hypo Epikourou; hyph’ hou de kakon, hyp’ Antisthenous. symbesetai toinyn to auto agathon t’ einai kai kakon. ei d’ ou pan legomen to hypo tinos doxazomenon agathon, deesei hemas diakrinein tas doxas; hoper ouk endechomenon esti dia ten isostheneian ton logon. agnoston oun to physei agathon.

ἔστι δὲ καὶ τὸν ὅλον τῆς συναγωγῆς αὐτῶν τρόπον συνιδεῖν ἐκ τῶν ἀπολειφθεισῶν συντάξεων. αὐτὸς μὲν γὰρ ὁ Πύρρων οὐδὲν ἀπέλιπεν, οἱ μέντοι συνήθεις αὐτοῦ Τίμων καὶ Αἰνεσίδημος καὶ Νουμήνιος καὶ Ναυσιφάνης καὶ ἄλλοι τοιοῦτοι. οἷς ἀντιλέγοντες οἱ δογματικοί φασιν αὐτοὺς καταλαμβάνεσθαι καὶ δογματίζειν· ἐν ᾧ γὰρ δοκοῦσι διελέγχειν καταλαμβάνονται· καὶ γὰρ ἐν τῷ αὐτῷ κρατύνουσι καὶ δογματίζουσι. καὶ γὰρ ὅτε φασὶ μηδὲν ὁρίζειν καὶ παντὶ λόγῳ λόγον ἀντικεῖσθαι, αὐτὰ ταῦτα καὶ ὁρίζονται καὶ δογματίζουσι.

esti de kai ton holon tes synagoges auton tropon synidein ek ton apoleiphtheison syntaxeon. autos men gar ho Pyrron ouden apelipen, ohi mentoi synetheis autou Timon kai Ainesidemos kai Noumenios kai Nausiphanes kai alloi toioutoi. ohis antilegontes ohi dogmatikoi phasin autous katalambanesthai kai dogmatizein; en ho gar dokousi dielenchein katalambanontai; kai gar en to auto kratynousi kai dogmatizousi. kai gar hote phasi meden horizein kai panti logo logon antikeisthai, auta tauta kai horizontai kai dogmatizousi.

πρὸς οὓς ἀποκρίνονται, Περὶ μὲν ὧν ὡς ἄνθρωποι πάσχομεν, ὁμολογοῦμεν· καὶ γὰρ ὅτι ἡμέρα ἐστὶ καὶ ὅτι ζῶμεν καὶ ἄλλα πολλὰ τῶν ἐν τῷ βίῳ φαινομένων διαγινώσκομεν· περὶ δ’ ὧν οἱ δογματικοὶ διαβεβαιοῦνται τῷ λόγῳ, φάμενοι κατειλῆφθαι, περὶ τούτων ἐπέχομεν ὡς ἀδήλων, μόνα δὲ τὰ πάθη γινώσκομεν. τὸ μὲν γὰρ ὅτι ὁρῶμεν ὁμολογοῦμεν καὶ τὸ ὅτι τόδε νοοῦμεν γινώσκομεν, πῶς δ’ ὁρῶμεν ἢ πῶς νοοῦμεν ἀγνοοῦμεν· καὶ ὅτι τόδε λευκὸν φαίνεται διηγηματικῶς λέγομεν, οὐ διαβεβαιούμενοι ὅτι καὶ ὄντως ἐστί. περὶ δὲ τῆς" οὐδὲν ὁρίζω" φωνῆς καὶ τῶν ὁμοίων λέγομεν ὡς οὐ δογμάτων·

pros hous apokrinontai, Peri men hon hos anthropoi paschomen, homologoumen; kai gar hoti hemera esti kai hoti zomen kai alla polla ton en to bio phainomenon diaginoskomen; peri d’ hon ohi dogmatikoi diabebaiountai to logo, phamenoi kateilephthai, peri touton epechomen hos adelon, mona de ta pathe ginoskomen. to men gar hoti horomen homologoumen kai to hoti tode nooumen ginoskomen, pos d’ horomen e pos nooumen agnooumen; kai hoti tode leukon phainetai diegematikos legomen, ou diabebaioumenoi hoti kai ontos esti. peri de tes" ouden horizo" phones kai ton homoion legomen hos ou dogmaton;

οὐ γάρ εἰσιν ὅμοια τῷ λέγειν ὅτι σφαιροειδής ἐστιν ὁ κόσμος. ἀλλὰ γὰρ τὸ μὲν ἄδηλον, αἱ δ’ ἐξομολογήσεις εἰσί. ἐν ᾧ οὖν λέγομεν μηδὲν ὁρίζειν, οὐδ’ αὐτὸ τοῦτο ὁρίζομεν. πάλιν οἱ δογματικοί φασιν καὶ τὸν βίον αὐτοὺς ἀναιρεῖν, ἐν ᾧ πάντ’ ἐκβάλλουσιν ἐξ ὧν ὁ βίος συνέστηκεν. οἱ δὲ ψεύδεσθαί φασιν αὐτούς· οὐ γὰρ τὸ ὁρᾶν ἀναιρεῖν, ἀλλὰ τὸ πῶς ὁρᾶν ἀγνοεῖν. καὶ γὰρ τὸ φαινόμενον τιθέμεθα, οὐχ ὡς καὶ τοιοῦτον ὄν. καὶ ὅτι τὸ πῦρ καίει αἰσθανόμεθα· εἰ δὲ φύσιν ἔχει καυστικὴν ἐπέχομεν.

ou gar eisin homoia to legein hoti sphairoeides estin ho kosmos. alla gar to men adelon, ahi d’ exomologeseis eisi. en ho oun legomen meden horizein, oud’ auto touto horizomen. palin ohi dogmatikoi phasin kai ton bion autous anairein, en ho pant’ ekballousin ex hon ho bios synesteken. ohi de pseudesthai phasin autous; ou gar to horan anairein, alla to pos horan agnoein. kai gar to phainomenon tithemetha, ouch hos kai toiouton on. kai hoti to pyr kaiei aisthanometha; ei de physin echei kaustiken epechomen.

καὶ ὅτι κινεῖταί τις βλέπομεν, καὶ ὅτι φθείρεται πῶς δὲ ταῦτα γίνεται οὐκ ἴσμεν. μόνον οὖν, φασίν, ἀνθιστάμεθα πρὸς τὰ παρυφιστάμενα τοῖς φαινομένοις ἄδηλα. καὶ γὰρ ὅτε τὴν εἰκόνα ἐξοχὰς λέγομεν ἔχειν, τὸ φαινόμενον διασαφοῦμεν· ὅταν δ’ εἴπωμεν μὴ ἔχειν αὐτὴν ἐξοχάς, οὐκέτι ὃ φαίνεται, ἕτερον δὲ λέγομεν· ὅθεν καὶ ὁ Τίμων ἐν τῷ Πύθωνί φησι μὴ ἐκβεβηκέναι τὴν συνήθειαν. καὶ ἐν τοῖς Ἰνδαλμοῖς οὕτω λέγει, ἀλλὰ τὸ φαινόμενον πάντη σθένει οὗπερ ἂν ἔλθῃ. καὶ ἐν τοῖς Περὶ αἰσθήσεών φησι," τὸ μέλι ὅτι ἐστὶ γλυκὺ οὐ τίθημι, τὸ δ’ ὅτι φαίνεται ὁμολογῶ".

kai hoti kineitai tis blepomen, kai hoti phtheiretai pos de tauta ginetai ouk ismen. monon oun, phasin, anthistametha pros ta paryphistamena tois phainomenois adela. kai gar hote ten eikona exochas legomen echein, to phainomenon diasaphoumen; hotan d’ eipomen me echein auten exochas, ouketi ho phainetai, heteron de legomen; hothen kai ho Timon en to Pythoni phesi me ekbebekenai ten synetheian. kai en tois Indalmois houto legei, alla to phainomenon pante sthenei houper an elthe. kai en tois Peri aistheseon phesi," to meli hoti esti glyky ou tithemi, to d’ hoti phainetai homologo".

καὶ Αἰνεσίδημος ἐν τῷ πρώτῳ τῶν Πυρρωνείων λόγων οὐδέν φησιν ὁρίζειν τὸν Πύρρωνα δογματικῶς διὰ τὴν ἀντιλογίαν, τοῖς δὲ φαινομένοις ἀκολουθεῖν. ταὐτὰ δὲ λέγει κἀν τῷ Κατὰ σοφίας κἀν τῷ Περὶ ζητήσεως. ἀλλὰ καὶ Ζεῦξις ὁ Αἰνεσιδήμου γνώριμος ἐν τῷ Περὶ διττῶν λόγων καὶ Ἀντίοχος ὁ Λαοδικεὺς καὶ Ἀπελλᾶς ἐν τῷ Ἀγρίππᾳ τιθέασι τὰ φαινόμενα μόνα. ἔστιν οὖν κριτήριον κατὰ τοὺς σκεπτικοὺς τὸ φαινόμενον, ὡς καὶ Αἰνεσίδημός φησιν· οὕτω δὲ καὶ Ἐπίκουρος. Δημόκριτος δὲ μηδὲν εἶναι τῶν φαινομένων, τὰ δὲ μὴ εἶναι.

kai Ainesidemos en to proto ton Pyrroneion logon ouden phesin horizein ton Pyrrona dogmatikos dia ten antilogian, tois de phainomenois akolouthein. tauta de legei kan to Kata sophias kan to Peri zeteseos. alla kai Zeuxis ho Ainesidemou gnorimos en to Peri ditton logon kai Antiochos ho Laodikeus kai Apellas en to Agrippa titheasi ta phainomena mona. estin oun kriterion kata tous skeptikous to phainomenon, hos kai Ainesidemos phesin; houto de kai Epikouros. Demokritos de meden einai ton phainomenon, ta de me einai.

πρὸς τοῦτο τὸ κριτήριον τῶν φαινομένων οἱ δογματικοί φασιν ὅτι ὅτ’ ἀπὸ τῶν αὐτῶν διάφοροι προσπίπτουσι φαντασίαι, ὡς ἀπὸ τοῦ πύργου ἢ στρογγύλου ἢ τετραγώνου, ὁ σκεπτικὸς εἰ μὲν οὐδετέραν προκρινεῖ, ἀπρακτήσει· εἰ δὲ τῇ ἑτέρᾳ κατακολουθήσει, οὐκέτι τὸ ἰσοσθενές, φασί, τοῖς φαινομένοις ἀποδώσει. πρὸς οὓς οἱ σκεπτικοί φασιν ὅτι ὅτε προσπίπτουσιν ἀλλοῖαι φαντασίαι, ἑκατέρας ἐροῦμεν φαίνεσθαι· καὶ διὰ τοῦτο τὰ φαινόμενα τιθέναι ὅτι φαίνεται. τέλος δὲ οἱ σκεπτικοί φασι τὴν ἐποχήν, ᾗ σκιᾶς τρόπον ἐπακολουθεῖ ἡ ἀταραξία, ὥς φασιν οἵ τε περὶ τὸν Τίμωνα καὶ Αἰνεσίδημον·

pros touto to kriterion ton phainomenon ohi dogmatikoi phasin hoti hot’ apo ton auton diaphoroi prospiptousi phantasiai, hos apo tou pyrgou e strongylou e tetragonou, ho skeptikos ei men oudeteran prokrinei, apraktesei; ei de te hetera katakolouthesei, ouketi to isosthenes, phasi, tois phainomenois apodosei. pros hous ohi skeptikoi phasin hoti hote prospiptousin alloiai phantasiai, hekateras eroumen phainesthai; kai dia touto ta phainomena tithenai hoti phainetai. telos de ohi skeptikoi phasi ten epochen, he skias tropon epakolouthei he ataraxia, hos phasin ohi te peri ton Timona kai Ainesidemon;

οὔτε γὰρ τάδ’ ἑλούμεθα ἢ ταῦτα φευξόμεθα ὅσα περὶ ἡμᾶς ἐστι· τὰ δ’ ὅσα περὶ ἡμᾶς οὐκ ἔστιν, ἀλλὰ κατ’ ἀνάγκην, οὐ δυνάμεθα φεύγειν, ὡς τὸ πεινῆν καὶ διψῆν καὶ ἀλγεῖν· οὐκ ἔστι γὰρ λόγῳ περιελεῖν ταῦτα. λεγόντων δὲ τῶν δογματικῶν ὡς δυνήσεται βιοῦν ὁ σκεπτικὸς μὴ φεύγων τό, εἰ κελευσθείη, κρεουργεῖν τὸν πατέρα, φασὶν οἱ σκεπτικοὶ ὡς δυνήσεται βιοῦν ὥστε περὶ τῶν δογματικῶν ζητήσεων ἐπέχειν, οὐ περὶ τῶν βιωτικῶν καὶ τηρητικῶν. ὥστε καὶ αἱρούμεθά τι κατὰ τὴν συνήθειαν καὶ φεύγομεν καὶ νόμοις χρώμεθα. τινὲς δὲ καὶ τὴν ἀπάθειαν, ἄλλοι δὲ τὴν πρᾳότητα τέλος εἰπεῖν φασι τοὺς σκεπτικούς.

oute gar tad’ heloumetha e tauta pheuxometha hosa peri hemas esti; ta d’ hosa peri hemas ouk estin, alla kat’ ananken, ou dynametha pheugein, hos to peinen kai dipsen kai algein; ouk esti gar logo perielein tauta. legonton de ton dogmatikon hos dynesetai bioun ho skeptikos me pheugon to, ei keleustheie, kreourgein ton patera, phasin ohi skeptikoi hos dynesetai bioun hoste peri ton dogmatikon zeteseon epechein, ou peri ton biotikon kai teretikon. hoste kai ahiroumetha ti kata ten synetheian kai pheugomen kai nomois chrometha. tines de kai ten apatheian, alloi de ten praoteta telos eipein phasi tous skeptikous.